Введение

Бельгийский медиевист Франсуа Луи Гансхоф (14 марта 1895, Брюгге – 26 июля 1980, Брюссель) был бельгийским медиевистом. После обучения в Королевском Атенейе он поступил в Гентский университет, где попал под влияние Анри Пиренна. После обучения у Фердинанда Лота он некоторое время занимался юридической практикой, прежде чем вернуться в Гентский университет. Там он сменил Пиренна в 1930 году на посту профессора средневековой истории, после того как Пиренн покинул университет из-за введения голландского языка в качестве языка обучения. Он оставался там до выхода на пенсию в 1961 году. Работы Гансхофа были посвящены в основном Фландрии в каролингский период. Его наиболее известная книга – «Что такое феодализм?» (1944). В ней он дает узкое определение феодализма, в простых юридических и военных терминах. По мнению Гансхофа, феодализм существовал лишь в среде знати. Это контрастирует с подходами Марка Блоха, для которого феодализм охватывает все общество, и Сьюзан Рейнольдс, ставящей под вопрос саму концепцию феодализма. Хотя сегодня определение Гансхофа не всегда принимается, эта книга была не единственной его работой. Он внес значительный вклад в свою область, главным образом через статьи. Среди немногочисленных опубликованных им книг – «Судьбы империи на Западе с 395 по 888 год» (1928) и «Фландрия при первых графах» (1943). В 1946 году он получил премию Франки по гуманитарным наукам. Гансхоф был известен как величайший европейский эксперт по франкским королевствам, особенно в период правления династии Каролингов; он так и не написал исчерпывающую биографию Карла Великого, которую от него ожидали, но его вклад в историю франков остается фундаментальным. Лучшее введение на английском языке в этот (очень важный) аспект его работы представлено в книге Ф. Л. Гансхофа «Каролинги и франкская монархия. Исследования по истории Каролингов», в переводе Джанет Сондхаймер (Лондон: Longman, 1971). Эта коллекция основных статей завершается исчерпывающей библиографией трудов Гансхофа по истории Меровингов и Каролингов до 1970 года.

Избранные произведения

1926. Étude sur les ministeriales en Flandre et en Lotharingie. Bruxelles. 1928 (avec Ferdinand Lot et Christian Pfister). Les Destinées de l'Empire en occident de 395 à 888. In Histoire du Moyen Âge. 1937. "Die mittelalterlichen Städte Flanderns und Brabants." Forschungen und Fortschritte 13. 170–2. 1937. De staatsinstellingen van Vlaanderen en Brabant. 1938. "Die Rechtsprechung des gräflichen Hofgerichtes in Flandern vor der Mitte des 13. Jahrhunderts." Zeitschrift der Savigny Stiftung für Rechtsgeschichte. Germanist. Abt. 58 = Festschrift Ulrich Stutz zum siebzigsten Geburtstag. 163–77. 1938. "Die mittelalterlichen Städte Flanderns und Brabants." Forschungen und Fortschritte 13. 170–2. 1938. "The Mediaeval Cities of Flanders and Brabant." Research and progress 4.2. 62–6. 1941. Voorstel tot voorbereiding en uitgave van een Historisch Woordenboek der Nederlandsche Rechtstaal. Met een verslag door E. I. Strubbe. Mededelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie voor wetenschappen, letteren en schone kunsten van België. Kl. der letteren (в дальнейшем сокращенно Mededelingen) 3.3. Bruxelles. 1941. Over stadsontwikkeling tusschen Loire en Rijn gedurende de Middeleeuwen. Antwerpen. 2e uitg.: Antwerpen, 1944. 1941. Pages d'histoire. Bruxelles. 1943. Étude sur le développement des villes entre Loire et Rhin au Moyen Âge. Paris. 1943. Flandre sous les premiers comtes. Bruxelles. 1944. Qu'est-ce que la féodalité. Переведено на английский язык как Feudalism by Philip Grierson, foreword by F. M. Stenton. 1e изд.: New York and London, 1952; 2e изд.: 1961; 3e изд.: 1976. 1944. Vlaanderen onder de eerste graven. Antwerpen. 1946. Geschiedenis van de Middeleeuwsche instellingen: de instellingen van West Europa. Gent. 1948. Het falen van Karel de Grote. Utrecht. 1949. The imperial coronation of Charlemagne: theories and facts. Lecture on the David Murray Foundation 16. Glasgow. 1951. Encyclopaedie van de geschiedenis: middeleeuwen. Gent. 1953. Le moyen âge. Histoire des relations internationales 1. Paris. 1953. Over het idee van het Keizerschap bij Lodewijk de Vrome tijdens het eerste deel van zijn regering. Mededelingen 15.9. Bruxelles. 1956. Het statuut van de vreemdeling in het Frankische Rijk. Mededelingen 18.3. Bruxelles. 1957. "Einwohnergenossenschaft und Graf in den flandrischen Städten während des 12. Jahrhunderts." Zeitschrift der Savigny Stiftung für Rechtsgeschichte. Germanist. Abt. 74. 98–118. 1958. Het tolwezen in het Frankisch rijk onder de Merowingen. Mededelingen 20.4. Bruxelles. 1959. Het tolwezen in het Frankisch rijk onder de Karolingen. Mededelingen 21.1. Bruxelles. 1960. De internationale betrekkingen van het Frankisch rijk onder de Merowingen. Mededelingen 22.4. Bruxelles. 1961. Was ist das Lehnswesen?, пер. с фр. Ruth и Dieter Groh. Darmstadt. 1961. Was waren die Kapitularien? (с Birgit Franz), пер. Willem A. Eckhardt. Weimar. 1963. De internationale betrekkingen van het Frankisch rijk onder de Karolingen. Mededelingen 25.2. Bruxelles. 1963. Het "Iudicium crucis" in het frankisch Recht. Mededelingen 25.5. Bruxelles. 1965. Een kijk op de verhoudingen tussen normatieve beschikkingen en levend recht in het Karolingische rijk. Mededelingen 27.2. Bruxelles. 1965. "Note sur une charte de Thierry d'Alsace, comte de Flandre, intéressant la propriété foncière à Saint Omer." Festschrift für Hektor Ammann. Wiesbaden. 84–96. Воспроизведено в виде монографии: Studia historica Gandensia 36. Gent. 1966. Een historicus uit de VIe eeuw: Gregorius van Tours. Mededelingen 28.5. Bruxelles. 1966. "Note sur une charte de Baudouin V, comte de Flandre, pour Saint Pierre de Lille." In Mélanges René Crozet. Vol. 1. Poitiers. 293–306. Воспроизведено в виде монографии: Studia historica Gandensia 37. Gent. 1967. Een kijk op het regeringsbeleid van Lodewijk de Vrome tijdens de jaren 814 tot 830. Mededelingen 29.2. Bruxelles. 1967. "Note sur la preuve dans la procédure en cas de flagrant délit en droit franc." In Miscellanea mediaevalia in memoriam Jan Frederik Niermeyer. Groningen. 9–16. Воспроизведено в виде монографии: Studia historica Gandensia 77. Gent. 1968. Frankish Institutions under Charlemagne. Переведено с фр. Bryce и Mary Lyon. Providence (Rhode Island), 1968. 1969. Bekentenis en foltering in het Frankisch Recht. Amsterdam. 1970. Een historicus uit de VIIe eeuw: Fredegarius. Mededelingen 32.5. Bruxelles. 1971. The Carolingians and the Frankish monarchy. Studies in Carolingian history. 1971. Een historicus uit de IXe eeuw: Nithard. Mededelingen 33.3. Bruxelles. 1972. Aantekeningen over het grondbezit van de Sint Bertijnsabdij en in het bijzonder over haar domein te Poperinge tijdens de IXe eeuw. Mededelingen 34.1. Bruxelles. 1972. "Stämme als "Träger des Reiches?" Zu Walther Kienasts Studien über die französischen Volksstämme des Frühmittelalters." Zeitschrift der Savigny Stiftung für Rechtsgeschichte. Germanist. Abt. 89. 147–60. 1975. Le polyptyque de l'abbaye de Saint Bertin, 844–859.