Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік-Батыс (;) - Оңтүстік Африканың провинциясы. Оның астанасы Махикенг қаласы. Провинция Гаутенгтің ірі халық шоғырланған орталығынан батысқа және Ботсвананың оңтүстігіне орналасқан.
North West (; ) is a province of South Africa. Its capital is Mahikeng. The province is located to the west of the major population centre of Gauteng and south of Botswana.
Тарих
Солтүстік-Батыс 1994 жылы апартеид тоқтағаннан кейін құрылды және бұрынғы Трансвааль провинциясының және Кейп провинциясының бөліктерін, сондай-ақ Бофутасвана бантустанының көп бөлігін қамтиды. 2006 және 2007 жылдары Хутсонгта, Мерафонг жергілікті муниципалитетінде провинциялар аралық муниципалитеттер таратылғаннан кейін және Мерафонг муниципалитеті толығымен Солтүстік-Батысқа қосылғаннан кейін саяси зорлық-зомбылық болды. Кейіннен 2009 жылы Мерафонг Гаутенг провинциясына қайтарылды. Осы провинцияда көрнекті саяси тұлғалар дүниеге келді: Лукас Мангопе, Мосе Котан, Ахмед Катрада, Абрам Онкгопоцце Тиро, Рут Момпати, Дж. Б. Маркс, Азиз Пахад және Эссоп Пахад, сондай-ақ тағы да басқалар.
North West was incorporated after the end of apartheid in 1994, and includes parts of the former Transvaal Province and Cape Province, as well as most of the former bantustan of Bophuthatswana. It was the scene of political violence in Khutsong, Merafong City Local Municipality in 2006 and 2007, after cross province municipalities were abolished and Merafong Municipality was transferred entirely to North West. Merafong has since been transferred to Gauteng province in 2009. This province is the birthplace of prominent political figures: Lucas Mangope, Moses Kotane, Ahmed Kathrada, Abram Onkgopotse Tiro, Ruth Mompati, J. B. Marks, Aziz Pahad, and Essop Pahad, among others.
Заң және мемлекеттік басқару
Облыстық үкімет премьер-министрден, он министрден тұратын атқарушы кеңестен және заң шығарушы органнан құралады. Облыстық мәжіліс және премьер-министр бес жылға немесе келесі ұлттық сайлауға дейін сайланады. Саяси партияларға мәжілістегі орындар ұлттық сайлау кезінде провинциядағы әр партияның алған дауыс үлесіне сәйкес бөлінеді. Мәжіліс премьер-министрді сайлайды, ол өз кезегінде атқарушы кеңестің мүшелерін тағайындайды. 2021 жылдың 7 қыркүйегіне қарай Солтүстік-Батыс провинциясының премьер-министрі Африка Ұлттық Конгресінен Буши Маапе болып табылады. Ол 2021 жылдың тамызында отставкаға кеткен Жоб Мокгороның орнын басты.
The Provincial Government consists of a premier, an executive council of ten ministers, and a legislature. The provincial assembly and premier are elected for five year terms, or until the next national election. Political parties are awarded assembly seats based on the percentage of votes each party receives in the province during the national elections. The assembly elects a premier, who then appoints the members of the executive council. The premier of North West Province as of 7 September 2021 is Bushy Maape of the African National Congress. He replaced Job Mokgoro as premier after Mokgoro resigned in August 2021.
География
Облыстың көп бөлігі сирек ағаштар мен далалық жерлерден құралған. Солтүстік-шығыстағы Магалиесберг таулары Преториядан Рустенбургке дейін шамамен 130 шақырымға (шамамен 80 миль) созылады. Ваал өзені облыстың оңтүстік шекарасы бойымен ағып өтеді.
Much of the province consists of flat areas of scattered trees and grassland. The Magaliesberg mountain range in the northeast extends about 130 km (about 80 miles) from Pretoria to Rustenburg. The Vaal River flows along the southern border of the province.
Климат
Жаз айларында температура 17° - 31 °C (62° - 88 °F), ал қыс айларында 3° - 21 °C (37° - 70 °F) аралығында өзгереді. Жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 360 мм (шамамен 14 дюйм) құрайды, оның көбі қазан және сәуір аралығындағы жаз айларында жауады.
Temperatures range from 17° to 31 °C (62° to 88 °F) in the summer and from 3° to 21 °C (37° to 70 °F) in the winter. Annual rainfall totals about 360 mm (about 14 in), with almost all of it falling during the summer months, between October and April.
Қалалық округтер
Солтүстік-Батыс провинциясы төрт аудандық муниципалитетке бөлінген. Аудандық муниципалитеттер өз кезегінде 18 жергілікті муниципалитетке бөлінеді:
The North West Province is divided into four district municipalities. The district municipalities are in turn divided into 18 local municipalities:
Экономика
Солтүстік-Батыс провинциясының экономикасының негізгі тірегі – кен өндіру, ол провинцияның жалпы ішкі өнімінің жартысынан астамын құрайды және оның жұмыс күшінің төрттен бірін жұмыспен қамтамасыз етеді. Басты минералдар – алтын, ол Оркни және Клерксдорп қалаларында өндіріледі; уран, ол Клерксдорптан өндіріледі; платина, ол Рустенбург және Бритс қалаларында өндіріледі; сондай-ақ алмаз, ол Лихтенбург, Кристиана және Блумхоф қалаларында өндіріледі. Ақша табуға байланысты қызметтердің 85%-ы Клерксдорп пен Потчефструм арасында шоғырланған. Облыстың экономикалық орталығы – Клерксдорп қаласы. Облыстың солтүстік және батыс бөліктерінде көптеген қой шаруашылықтары, ірі қара және жабайы аңдарды өсіретін шаруашылықтар бар. Шығыс және оңтүстік бөліктерінде жүгері, күнбағыс, темекі, мақта және цитрус жемістері өсіріледі. Сонымен қатар, Sun City және Lost City ойын-сауық және казино кешені де провинция экономикасына үлес қосады.
The mainstay of the economy of North West Province is mining, which generates more than half of the province's gross domestic product and provides jobs for a quarter of its workforce. The chief minerals are gold, mined at Orkney and Klerksdorp; uranium, mined at Klerksdorp; platinum, mined at Rustenburg and Brits; and diamonds, mined at Lichtenburg, Christiana, and Bloemhof. About 85% of all money making activities take place between Klerksdorp and Potchefstroom. The economic heart of the province is Klerksdorp. The northern and western parts of the province have many sheep farms and cattle and game ranches. The eastern and southern parts are crop growing regions that produce maize (corn), sunflowers, tobacco, cotton, and citrus fruits. The entertainment and casino complex at Sun City and Lost City also contributes to the provincial economy.
Демография
Провинция тұрғындарының көпшілігі – Цвана халқы, олар көршілес Ботсванадағыдай Цвана тілінде сөйлейді. Шағын топтарға африкаанс, сото және кхоса тілдерінде сөйлейтін адамдар жатады. Ағылшын тілі көбінесе екінші тіл ретінде қолданылады. Халықтың көп бөлігі христиан діндерінің өкілдері. (2001 жылғы халық санағы деректері, 2003 жылдың шілдесінде жарияланды). 2007 жылғы қоғамдық сауалнама бойынша провинция халқының 90,8% қара нәсілді (көбінесе Цвана тілінде сөйлейтіндер), 7,2% ақ нәсілді (көбінесе африкаанс тілінде сөйлейтіндер), 1,6% аралас нәсілді және 0,4% азиялықтарды құрады. 2007 жылғы қоғамдық зерттеу провинцияның халқы 3 миллионнан астам екенін көрсетті. Провинцияның ақ нәсілді халқы тең емес түрде орналасқан. Оңтүстік және шығыс муниципалитеттерінде, мысалы, Тлокве және Матлосанада ақ нәсілділердің үлесі 27% және 12% болды. Провинцияда 35 жасқа толған және одан асып кеткен, жоғары білім алған адамдардың саны ең төменгі деңгейде (5,9%). 1994 жылдан бері жоғары білім алғандардың саны артты. Бантустан таратылғаннан кейін көптеген адамдар Кейптаун және Гаутенгтің экономикалық орталықтарына қоныс аударды.
The majority of the province's residents are Tswana people who speak Tswana, as in neighbouring Botswana. Smaller groups include Afrikaans, Sotho, and Xhosa speaking people. English is spoken primarily as a second language. Most of the population belong to Christian denominations. (Figures according to Census 2001 released in July 2003). According to the 2007 community survey 90.8% of the province's population was Black (mostly Tswana speaking), 7.2% as White (mostly Afrikaans speaking), 1.6% as Coloured and 0.4% as Asian. The 2007 community survey showed the province had a population of just over 3 million. The province's white population is very unevenly distributed. In the southern and eastern municipalities, the white percentage in double figures such as the Tlokwe and Matlosana where the white percentages were 27% and 12% respectively. The province has the lowest number of people aged 35 years and older (5.9%) who have received higher education. Since 1994 the number of people receiving higher education has increased. After the disbanding of the bantustans, many people migrated to the economic centres of Cape Town and Gauteng.
Білім
Облыста екі университет болған: Солтүстік-Батыс университеті, бұрын Бофутасвана университеті деп аталған (1979 жылы құрылған), Мммабатода; және Христиандық жоғары білім беру университеті Почфструм (1869 жылы құрылған; 1921 жылы Оңтүстік Африка университетінің құрамына кіретін колледжге айналған және 1951 жылы тәуелсіз университет болған). Бұл екі университет біріктіріліп, жаңа оқу орны Солтүстік-Батыс университеті деп аталды. Білім беру министрлігінің жоғары білім беру саласындағы жоспарлары бойынша, қазіргі төрт жоғары оқу орны біріктіріліп екіге дейін азайтпақ. 2003 жылы, "Жоғары білім беру және дағдыны жетілдіру жылы" жобасы аясында, жастарға техникалық және кәсіптік білім беру үшін үш ірі институт – "Талетсо", "Орбит" және "Вуселела" құрылды. Бұл институттар бұрынғы білім беру және техникалық колледждердің, сондай-ақ кадрлық орталықтардың көпшілігіне енгізілді.
The province had two universities: the North West University, which was formerly called the University of Bophuthatswana (founded in 1979), in Mmabatho; and Potchefstroom University for Christian Higher Education (founded in 1869; became a constituent college of the University of South Africa in 1921 and an independent university in 1951). These two universities have now merged and the new institution is called North West University. As part of the Department of Education's proposed plans for higher education, the existing four higher learning institutions will be merged to form two. During 2003, as part of the Year of Further Education and Training project, three mega institutions, Taletso, ORBIT and Vuselela, were established to provide technical and vocational training to the youth. These institutions have been incorporated into many of the former education and technical colleges and manpower centres.