Оңтүстік Африка Парламентінің Жоғарғы Палатасы

Кіріспе

Оңтүстік Африка Парламентінің Жоғарғы палатасы Ұлттық провинциялар кеңесі (ҰПК) – 1997 жылы толық күшіне енген Оңтүстік Африка Конституциясы бойынша Парламенттің жоғарғы палатасы болып табылады. Ол бұрынғы Сенатты алмастырды, бірақ оған және әлемдегі көптеген басқа жоғарғы палаталарға ұқсас, себебі оның мақсаты халықты тікелей өкілдік ету емес, провинциялардың үкіметтерін өкілдік ету.

Құрамы

ҰКП тоқсан делегаттан тұрады, әрбір тоғыз провинциядан он делегат, провинция халқына қарамастан. Әрбір провинция ҰКП-да тең өкілдікке ие. Провинциялық делегация алты тұрақты және төрт арнайы делегаттан құралады. Делегациядағы партиялық құрам провинциялық заң шығарушы органға партиялардың пропорционалды өкілдігіне сәйкес болуы керек, бұл Конституциядағы формуламен анықталады. Тұрақты делегаттарды тоғыз провинциялық заң шығарушы орган сайлайды. Төрт арнайы делегаттың арасында провинция премьер-министрі және тағы үш делегат бар. Олар әрбір провинция провинциялық заң шығарушы орган мүшелерінен ұсынылады және ҰКП талқылайтын мәселеге байланысты болады. Премьер-министр провинция делегациясын ҰКП-да жетекшілік етеді, бірақ ол өзі болмаған жағдайда делегацияны басқаруды басқа делегаттардың кез келгеніне тапсыра алады. Оңтүстік Африка Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Ассоциациясы да ҰКП құрамына кіреді. SALGA-ның 10 делегаты бар, олар пікірсайыстар мен басқа да іс-шараларға қатыса алады, бірақ дауыс беруге құқығы жоқ.

Қазіргі құрамы

2019 жылғы 8 мамырда өткен сайлаудан кейін, 22 мамырда жаңа провинциялық заң шығарушы жиналыстар NCOP делегацияларын сайлау үшін жиналды. Сайланған делегациялар төмендегі кестеде сипатталған.

Заң шығару процесіндегі рөлі

ҰКП заңнаманы қарастыруға, өзгертулер енгізуге, түзетулер ұсынуға немесе қабылдамауға құқылы. Ол барлық ұлттық заң жобаларын қарастыруы тиіс, сондай-ақ Парламент пен провинциялық заң шығарушы органдардың бірдей заң шығару құқығы бар салаларда заңнаманы бастау өкілеттігіне ие. 74-бап заң жобалары; олар конституциялық түзетулер мен оларға қатысты мәселелерден басқа ешқандай мәселені қарастыра алмайды. Конституцияның 1-бабын (Оңтүстік Африканы конституциялық демократиялық республика деп анықтайтын) өзгерту, немесе Құқықтардың Жарғысын өзгерту, немесе ҰКП-ның өзіне, провинциялық шекараларға немесе өкілеттіктерге, немесе басқа да провинциялық мәселелерге әсер ететін кез келген конституциялық ережеге өзгертулер енгізу туралы заң жобасы ҰКП-да қабылдалуы керек. Әр делегацияның бір дауысы болады, және заң жобасын қабылдау үшін тоғыз делегацияның алтауы мақұлдауы тиіс. Басқа конституциялық түзетулерді ҰКП қабылдауы міндетті емес, бірақ олар ҰКП-да ашық түрде талқылануы керек. 75-бап заң жобалары; Бұл заң жобалары Конституцияның 75-бабында белгіленген тәртіппен қарастырылады. Осы заң жобалары бойынша дауыс беру кезінде делегаттар жеке-жеке дауыс береді. Заң жобасы делегаттардың қарапайым көпшілігінің қолдауымен мақұлданды. 76-бап заң жобалары; провинцияларға қатысты заң жобалары көбінесе ұлттық және провинциялық заң шығару құқықтарының біріктірілген салаларымен байланысты болады. Бұл заң жобалары Конституцияның 76-бабында қарастырылған тәртіппен қарастырылады. Бұл заң жобаларына дауыс беру кезінде тоғыз провинциялық делегация тиісті провинциялық заң шығарушы органдар берген нұсқауларға сәйкес дауыс береді. Әр делегацияның бір дауысы бар. Заң жобасы делегациялардың көпшілігінің қолдауымен мақұлданды. 77-бап заң жобалары; Бұл ақша бөлуді, ұлттық салықтарды, алымдарды, баждарды немесе қосымша төлемдерді енгізуді қамтитын заң жобалары. Олар Конституцияның 77-бабында көрсетілген тәртіппен қарастырылады. Делегаттар жеке-жеке дауыс береді. Заң жобасы делегаттардың көпшілігі мақұлдаған жағдайда қабылданады.

The NCOP may consider, amend, propose amendments to, or reject the legislation. It must consider all national bills, and also has the power to initiate legislation in the functional areas where Parliament and the provincial legislatures have concurrent legislative power. Section 74 bills; they may not deal with any matters other than constitutional amendments and matters related to the amendments. A bill that amends section 1 of the constitution (which defines South Africa as a constitutional democratic republic), or amends the Bill of Rights, or amends any constitutional provision affecting the NCOP itself, provincial boundaries or powers, or other specifically provincial matters, must be passed by the NCOP. Each delegation has one vote, and six of the nine delegations must approve the bill for it to pass. Other constitutional amendments do not have to be passed by the NCOP, but they must be debated publicly in the NCOP. Section 75 Bills; These bills are managed with regard to the process specified in section 75 of the Constitution. When voting on these Bills, delegates vote individually. The Bill is approved when a simple majority of delegates vote for the Bill. Section 76 Bills; Bills that concern the provinces are mainly those that correlate with areas of combined national and provincial legislative powers. These Bills are dealt with in the provision of the procedure in section 76 of the Constitution. When voting on these bills, the nine provincial delegations vote in line with the instruction communicated to them by their respective provincial legislatures. Each delegation has one vote. The Bill is approved if a majority of delegations vote for the Bill. Section 77 Bills; These are Bills which cover the appropriation of money, the enactment of national taxes, levies, duties or surcharges. They are handled with reference to the process delineated in section 77 of the Constitution. Delegates vote individually. The Bill is accepted when the majority of delegates vote to approve it.

Төраға және төрағаның орынбасары

Сенат Төрағасы лауазымы 1997 жылы Ұлттық провинциялар кеңесінің төрағасы лауазымымен алмастырылды. Бұл лауазымға алғаш рет Мосиуоа Лекота тағайындалды. Ол 1997 жылдан 1999 жылға дейін төраға болып қызмет етті. Төраға бес жыл мерзімге тұрақты делегаттардың арасынан сайланады. Төрағаны сайлауға Оңтүстік Африка Республикасының Бас судьясы төрағалық етеді. Алайда, Бас судья басқа судьяны төрағалық етуге тағайындай алады. Төраға өз кезегінде палатада өтетін басқа да сайлауларға төрағалық етеді. Заң шығарушы орган тұрақты төрағаның орынбасарын да сайлайды. Төрағаның екінші орынбасары бір жылға сайланады. Бұл лауазым тоғыз провинция арасында кезекпен ауысады, бұл провинцияларға өз мүшелерін екінші төрағаның орынбасары етіп сайлауға мүмкіндік береді. Төраға Ұлттық провинциялар кеңесінің барлық отырыстарына төрағалық етеді. Егер төраға отырысқа қатыспаса, оның орынбасары немесе палата төрағалары палата отырысына төрағалық ете алады. Қазіргі төраға - Амос Масондо, ол 2019 жылдың 23 мамырында қызметке кірісті. Қазіргі төрағаның орынбасары - Сильвия Лукас. Келесі адамдар NCOP төрағасы болып қызмет етті:

№ (Номер) Суреті Аты-жөні Қызмет мерзімі Саяси партия Қызметке кірген күні Қызметтен кеткен күні Қызметте өткен уақыты 1 Мосиуоа Лекота 6 ақпан 1997 21 маусым 1999 2 жыл, 135 күн Африка Ұлттық Конгресі 2 Наледи Пандор 21 маусым 1999 4 мамыр 2004 4 жыл, 48 күн Африка Ұлттық Конгресі 3 Джойс Кгоали 4 мамыр 2004 21 қараша 2004 0 жыл, 201 күн Африка Ұлттық Конгресі 4 Мнинва Йоханнес Малангу 17 қаңтар 2005 22 мамыр 2014 9 жыл, 125 күн Африка Ұлттық Конгресі 5 Тенди Модисе 22 мамыр 2014 22 мамыр 2019 жыл Африка Ұлттық Конгресі 6 Амос Масондо 23 мамыр 2019 Қазіргі уақытқа дейін Африка Ұлттық Конгресі

Комитеттердің төрағасы

Комитеттердің төрағасын заң шығарушы орган мүшелері тағайындайды. Бұл лауазым төмендегі функцияларды атқарады, оның ішінде төрағалар комитетінің мәжілісіне төрағалық ету, комитеттердің бюджетін және шығыстарын бекіту, сондай-ақ төраға мен төрағаның орынбасары болмаған жағдайда палата отырыстарына төрағалық ету.

Бас қамшы және партиялық қамшы

Билер өздерінің жеке партияларының мүдделерін көрсетеді және өз мүшелерінің тәртіп сақтауын қамтамасыз етеді. Олар сондай-ақ партияларының тиімді жұмыс істеуіне көмектеседі. Екі бас билер бар, олар ресми лауазым иелері: көпшілік партияның бас билері және ең ірі оппозициялық партияның бас билері. Кіші партияларда аға билер болады, оларға бірнеше билер көмектеседі. Бас билерлерді төраға ресми түрде тағайындайды. Көпшілік партияның бас билері заңнамалық жұмыстың егжей-тегжейлі жоспарлануына жауапты.

Оппозиция басшысы

Бұл лауазым заң шығарушы органдағы ең ірі оппозициялық партияның басшысына беріледі. Демократиялық Альянстың Кэтлен Лабусканье 2016 жылдың қыркүйегінде сайланғаннан бері Оппозиция жетекшісі болып қызмет етеді.