Кіріспе

Мұздық ұр (Ladri di ghiaccio) — Маурицио Ничеттидің 1989 жылы түсірген итальяндық комедиялық фильмі. Фильм атауы Витторио Де Сиканың 1948 жылғы классикалық итальяндық неореалистік фильмі «Велосипед ұрысы» (Ladri di biciclette) фильмінің үлгісімен алынған. Кейбірлер бұл фильмнің Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін итальян киносында басым болған неореализмді пародизациялау мақсатымен жасалғанын айтады. Дегенмен, фильм тұтынушылықтың өнерге тигізетін әсерін сынап көрсетуі көбінесе түсіндіріледі, бұл фильм мен жарнамалар арасындағы қарама-қайшылықтан және итальяндық теледидар көрермендерінің олардың арасындағы айырмашылықты байқамайтын бейжайдығынан көрінеді. Фильм 16-шы Мәскеу халықаралық кинофестивалінде «Алтын Георгий» сыйлығын жеңіп алды.

Сюжет

Фильм режиссер Мауризо Ничеттидің өзі ойнайтын режиссердің өзінің соңғы фильмін, бәсекелес, көбірек танымал фильмнің орнына, қысқа мерзімде көрсетуге дайындалып жатқан итальяндық интеллектуалды телеарнада талқылауымен басталады. Оның "шедеврі" кедейлікке ұшыраған, жұмыссыз ер адамның (тағы да Ничетти ойнайды) шамшырақ фабрикасында жұмыс тауып, бірақ әйелі үшін жарқыраған шамның біреуін ұрламауға төзе алмайтын қайғылы тағдырын көрсетеді. Мақтаншы режиссер бастапқыда өзінің туындысын мұқият талдауларына қуанса да, кейіннен оның қара-ақ фильмін түрлі-түсті жарнамалардың үнемі тоқтатуы оны қатты мазалайды. Телеарна көрермендері өз үйлерінде отырып, режиссердің көркемдік ниетіне жасалған "зияраттарды" және үзілістерді мүлдем байқамайды.

Ұялы фильмнің сюжеті

Ойықталған фильм "Велосипед ұрыларынан" негізгі элементтерді алады, басты кейіпкерлер отбасының есімдері түпнұсқадағыдай сақталған, ал режиссер фильмді трагично аяқтауды жоспарлаған. Режиссердің бастапқы сюжеті Антонио Пьерматтей (Мауризо Ничетти) мен оның кедей отбасының басынан өткен қиындықтарды көрсетеді: Антонио люстра фабрикасында жұмысқа орналасады, онда ол әйелі Марияға (Катерина Силос Лабини) арналған шамның біреуін ұрлауға тырысады. Антонио фабрикадан шамшырақты жасырын шығаруға қол жеткізгенде, шамшырақпен үйге келе жатқанда жүк көлігімен соқтығысып, жарақаттанады (бұл оқиға электр қуатының тоқтауынан кейін басқа бағытқа бұрылады). Осы апат салдарынан Марияның проституцияға түсуі мүмкін еді, ал олардың екі ұлы, Бруно (Федерико Риццо) мен Паоло (Маттео Агуарди) соңғы сахнада жетімдер үйіне орналастырылар еді.

Жер учаскесінің айырмашылығы

Студиядағы тоқ кесілуі салдарынан жарнамалардың бірінен келген модель (Хейди Комарек) фильм ішіндегі әлемге түсіп, сюжеттің өрбуін бұзады. Мария, Антонионың модельмен махаббаттасқан деп ойлап, өлімін қосақтатып коммерциялық әлемге өтеді, соның салдарынан фильмдегі полиция Антонионы оны өлтірген деп айыптайды.

Нақты аяқталуы

Кино әлеміне оралғанда Антонио Мария мен Бруноның жоғалғанына өкінеді, сондай-ақ фильмнің мұңды сипатынан модельдің оны тастап кетуі мүмкін екеніне қайғырады. Дегенмен, Ничетти Мария мен Бруноны қазіргі заманғы тауарлармен толтырылған сауда арбаларымен кино әлеміне қайта оралуға көндіреді, Пьерматтей отбасының қайта қосылуы көрерменге қуаныш сыйлайды (Карлина Торта). Содан кейін Ничетти нағыз әлемге қайта оралуға тырысады, бірақ көрермен ұйықтамас бұрын теледидарды өшіргеннен кейін кино әлемінде қалып қояды. The Washington Post газетінде Дессон Хоу оған онша әсерленбеді, былай деп бастады: "Телевизор туралы әңгіме, дұрыс па? Ол шындықты қабылдауымызды 15 минуттық бөліктерге бөледі. Оның жарнамалары өзі кедергі келтіретін бағдарламалардың драмалық тұтастығын жояды. Бізді жай ғана диван картошкасына айналдырады. Бізге шектеулі назар аудару қабілетін сыйлайды. Мен шектеулі назар аудару қабілетін сыйлайды дедім. Бұл және теледидарға деген басқа да жек көру пікірлері – біздің көпшілігіміз жоғары сыныптардағы ұйымдастырылған талқылаулардан бастап, алкогольдік жатақханадағы шайқастарға дейін, даусыз шындық. Бірақ "Мұз ұрлығы" фильмінде, теледидар фильмдерді қалай бұрмалайтыны туралы сатиралық фантазияда, итальяндық режиссер Маурицио Ничетти бұл ойларды алғаш рет "жаңадан ашты". Хоу былай жалғастырады: "Мұз ұрлығы" фильмінің теледидарды сынап-жазатын бөліктері фильмнің ең азаматтық элементтерін құрайды; олар оңай, тіпті екінші курс студенттеріне тән. [ ] Бірақ біз өмір сүріп жатқан теледидар мәдениетін, сондай-ақ теледидар жарнамаларының өзгеруін ашып көрсететін бөліктері көруге тұрарлық. Дегенмен, Хоу мынадай қорытынды жасады: "нәрселер тым күрделі болып кетеді және "Мұз ұрлығы" итальяндық фильмдердің көптеген тобына қосылады, олардың артықшылықты түсіну қабілеті жоқ сияқты. Бірақ, басқа да фильмдердегідей, ішкі рух көбінесе сізді алып кетеді, және Ничетти бізге жаһандық ауыл туралы жаңа ештеңе айтпаса да, ол мүмкіндіктермен әбден көңіл көтереді".