Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1854–1861 жылдар аралығындағы АҚШ аумағы, 1952 жылғы фильм.
Territory of the United States between 1854 and 1861
the 1952 film
Канзас аумағы – АҚШ-тың ұйымдастырылған құрамына енген аумағы, ол 1854 жылдың 30 мамырынан 1861 жылдың 29 қаңтарына дейін, аумақтың шығыс бөлігі Канзас еркін штаты ретінде Одаққа қабылданғанға дейін болды. Бұл аумақ Миссури шекарасының батысынан басталып, Таулы Жыныстардың ең биік нүктесіне дейін, солтүстік ендігі 37-параллельден 40-параллельге дейін созылған. Бұрын Миссури аумағының бір бөлігі болған, ол 1821 жылдан 1854 жылға дейін ұйымдастырылмаған. Қазіргі Колорадо штатының шығыс бөлігінің көп бөлігі Канзас аумағының құрамында болды. Канзас аумағының бұрынғы батыс бөлігін басқару үшін Колорадо аумағы 1861 жылдың 28 ақпанында құрылды. 1850 жылғы Ұлтастық келісімге және Канзас-Небраска заңына сәйкес, Канзастың еркін немесе құлдар штаты болу мәселесі халықтың қалауымен, яғни Канзас тұрғындарының дауысымен шешілуі тиіс болды. Канзастың қай тұрғындары дауыс беруге құқылы деген мәселе «Канзаста қан төгілу» деп аталған қарулы қақтығысқа әкелді. Құлдыққа жақтас және еркін штат жақтастары Канзасқа көшіп келуді ынталандырып, тіпті дауыс беруге әсер ету үшін қаржылық қолдау көрсетті. Аумақтық кезеңнің бір бөлігінде екі қалада отырысқан екі конституциялық екі аумақтық заң шығару органы болды (бір астана екінші астананың жақтастары тарапынан өртеліп жақылды). АҚШ Конгресіне еркін және құлдар штаттары болу үшін екі өтініш жіберілді. 1861 жылдың қаңтарында оңтүстік заң шығарушыларының кетуі Канзастың сол айда еркін штат ретінде қабылдануына мүмкіндік берді.
The Territory of Kansas was an organized incorporated territory of the United States that existed from May 30, 1854, until January 29, 1861, when the eastern portion of the territory was admitted to the Union as the free state of Kansas. The territory extended from the Missouri border west to the summit of the Rocky Mountains and from the 37th parallel north to the 40th parallel north. Originally part of Missouri Territory, it was unorganized from 1821 to 1854. Much of the eastern region of what is now the State of Colorado was part of Kansas Territory. The Territory of Colorado was created to govern this western region of the former Kansas Territory on February 28, 1861. The question of whether Kansas was to be a free or a slave state was, according to the Compromise of 1850 and the Kansas–Nebraska Act, to be decided by popular sovereignty, that is, by vote of the Kansans. The question of which Kansans were eligible to vote led to an armed conflict period called Bleeding Kansas. Both pro slavery and free state partisans encouraged and sometimes financially supported emigration to Kansas, so as to influence the vote. During part of the territorial period there were two territorial legislatures, with two constitutions, meeting in two cities (one capital was burned by partisans of the other capital). Two applications for statehood, one free and one slave, were sent to the U. S. Congress. The departure of Southern legislators in January 1861 facilitated Kansas' entry as a free state, later the same month.
Миссури аумағы
1812 жылдың 4 маусымынан 1821 жылдың 10 тамызына дейін, 33 жылдан кейін Канзас территориясы болар аймақ Миссури территориясының бір бөлігі болды. 1821 жылы Миссуриге штат мәртебесі берілгеннен кейін, аймақ ұйымдастырылмаған территорияға айналды және Форт Ливенвортты қоспағанда, тұрақты ақ халықтың орналасуы болған жоқ. Форт 1827 жылы Генри Ливенворт Миссури штатының Сент-Луис қаласынан 3-ші АҚШ жаяу әскерімен бірге құрылған; ол Канзастағы алғашқы тұрақты еуропалық қоныс болды. Форт Санта-Фе сауда жолындағы сауданы жергілікті американдықтардан қорғау үшін американдық әскердің батысқа қарайғы ең шеткі бекінісі ретінде құрылды. Сауда Шығыстан, Бун Лик жолы арқылы құрлықпен немесе Миссури өзені арқылы сумен келді. Бұл аймақ, Бунслик деп аталады, батыс-орталық Миссуриде, шығысқа қарай орналасқан және 1812 жылдан бастап Вирджиния, Кентукки және Теннесси штаттарынан келген оңтүстік халқымен қоныстандырылды. Ондағы құлдарды ұстаған халық 1850 жылдары Жаңа Англиядан келген қоныс аударушылармен қарама-қайшы болды. 19 ғасырдағы американдық пионерлер Канзас территориясы болар жерді өнімсіз деп есептеді. Ағаштардың жоқтығы мен шығысқа қарағанда құрғақ болуына байланысты ол Ұлы американ шөлі деп аталды. Бұл аймақ Солтүстік Американың Ұлы жазықтарының құрамына кіретін, кең шалғынды жерлердің бөлігі болды және Америка бизондарының көптеген тобына жайылды. Болат соқаның және жетілдірілген суару әдістерінің ойлап табылуынан кейін, қалың далалық топырақ егіс үшін жыртыла бастады. 1850 жылдары көші-қон қысымы артып, территорияны ұйымдастыру қажеттігі туды.
From June 4, 1812, until August 10, 1821, the area that would become Kansas Territory 33 years later was part of the Missouri Territory. When Missouri was granted statehood in 1821 the area became unorganized territory and contained little to no permanent white settlement with the exception of Fort Leavenworth. The Fort was established in 1827 by Henry Leavenworth with the 3rd U. S. Infantry from St. Louis, Missouri; it is the first permanent European settlement in Kansas. The fort was established as the westernmost outpost of the American military to protect trade along the Santa Fe Trail from Native Americans. The trade came from the East, by land using the Boone's Lick Road, or by water via the Missouri River. This area, called the Boonslick, was located due east in west central Missouri and was settled by Upland Southerners from Virginia, Kentucky, and Tennessee as early as 1812. Its slave holding population would contrast with settlers from New England who would eventually arrive in the 1850s. The land that would become Kansas Territory was considered to be infertile by 19th century American pioneers. It was called the Great American Desert, for it lacked trees and was drier than land eastward. Technically, it was part of the vast grasslands that make up the North American Great Plains and supported giant herds of American bison. After the invention of the steel plow and more sophisticated irrigation methods the thick prairie soil would be broken for agriculture. By the 1850s immigration pressure was increasing and organization into a Territory was desired.
Құлдықты қолдаған қоныстанушылар
Канзас-Небраска заңы қабылданғаннан кейін бірнеше күн ішінде жүздеген Миссури тұрғындары көршілес аумаққа өтіп, жер учаскесін таңдап, одан кейін бүкіл аймақта құлдыққа қолдау көрсету үшін алдын ала шаралар қабылдау ниетімен, басқа да осы саладағы адамдармен кездесулер өткізді. 1854 жылдың 10 маусымында Миссури тұрғындары Форт Ливенворттан батысқа қарай 5 шақырым жердегі Солтүстік Крик аңғарындағы сауда бекетінде жиналыс өткізді. Олар, егер Миссуридің жартысы қолдарына қару алып, сол жерге көшіп кетсе, Канзасты құлдар мемлекеті етуді қолдайтындарын айтты. Осы көшпенділердің пікірінше, аболиционистер Канзас аймағында тоқтамай, Миссури өзенімен Небраска аймағына дейін барып, ол аймақтың еркін мемлекет болатынына үміттенуі керек. Солтүстік және шығыс штаттарынан еркін штат көшпенділерінің алғашқы келгеніне дейін, Миссури өзені бойындағы барлық ізгі жерлер батыс Миссуриден келген адамдармен алдын алу заңдары арқылы иеленілді.
Within a few days after the passage of the Kansas–Nebraska Act, hundreds of Missourians crossed into the adjacent territory, selected a section of land, and then united with fellow adventurers in a meeting or meetings, intending to establish a pro slavery preemption upon all this region. As early as June 10, 1854, the Missourians held a meeting at Salt Creek Valley, a trading post 3 mile (5 km) west from Fort Leavenworth, at which a "Squatter's Claim Association" was organized. They said they were in favor of making Kansas a slave state if it should require half the citizens of Missouri, musket in hand, to emigrate there. According to these emigrants, abolitionists would do well not to stop in Kansas Territory, but keep on up the Missouri River until they reach Nebraska Territory, which was anticipated to be a free state. Before the first arrival of Free State emigrants from the northern and eastern States, nearly every desirable location along the Missouri River had been claimed by men from western Missouri, by virtue of the preemption laws.
Еркін статтер
Канзас-Небраска заңын қабылдауға дейінгі ұзақ пікірталас кезінде, Солтүстіктегі қалыптасқан пікір бойынша, аумақты құл иелерінің ықпалынан құтқарудың жалғыз қалған жолы – еркін штаттардан құлшылыққа қарсы көшпенділердің жеткілікті санымен дереу қоныстануы және аумақтың шекарасында еркін институттарды орнату еді. Аумақты отарлауды жеңілдетуге деген ниет, АҚШ Конгресінде заң жобасы талқыланып жатқанда нақты форма алды. Осы мақсатта құрылған ең ірі ұйым – Эли Тайер ұйымдастырған Жаңа Англия көшпенділерге көмек қоры болды. 1854 жылдан бастап еркін штаттардан (Айова, Огайо және басқа да Орта Батыс және Жаңа Англия штаттарын қоса алғанда) көшіп келушілер аумаққа ағыла бастады. Бұл көшпенділер "Free Staters" деп аталды. Миссури штаттықтары шекараға жақын жердің көп бөлігін иеленгендіктен, "Free Staters" Канзас аумағының ішкі жағына қарай қоныстар құруға мәжбүр болды. Олардың арасында Лоуренс, Топека және Манхэттен қалалары бар еді. Сырттан келгендердің ықпалынан қорғану үшін "Канзас аумағының нақты қоныстанушылар бірлестігі" құрылды. Бұл бірлестік 1854 жылдың 12 тамызында жиналды, мақсаты – Шығыс шекара аймағындағы құлшылықты қолдаушылар қабылдаған заңдарға ұқсас, "Free State" қоныстанушыларын қорғайтын ережелерді қабылдау болды.
During the long debate that preceded the passage of the Kansas Nebraska Act, it had become the settled opinion at the North that the only remaining means whereby the territory might yet be rescued from the grasp of the slave power, was in its immediate occupancy and settlement by anti slavery emigrants from the free states in sufficient numbers to establish free institutions within its borders. The desire to facilitate the colonization of the Territory took practical shape while the bill was still under debate in the United States Congress. The largest organization created for this purpose was the New England Emigrant Aid Company, organized by Eli Thayer. Emigration from the free states (including Iowa, Ohio, and other Midwestern and New England states), flowed into the territory beginning in 1854. These emigrants were known as Free Staters. Because Missourians had claimed much of the land closest to the border, the Free Staters were forced to establish settlements further into Kansas Territory. Among these were Lawrence, Topeka, and Manhattan. To protect themselves against the encroachments of non residents, the "Actual Settlers' Association of Kansas Territory" was formed. This association held a meeting on August 12, 1854, the object being the adoption of some regulations that should afford protection to the Free State settlers, under laws not unlike those adopted by the pro slavery squatters in the border region east.
Алғашқы аумақтық тағайындаулар
1854 жылдың маусым және шілде айларында, жергілікті үкімет құруға дайындық аясында, органикалық заңның талаптарына сәйкес, алғашқы аумақтық тағайындамалар жасалды. Президент Пирс тағайындаған, АҚШ Сенаты бекіткен және лауазымдық міндеттерін атқара бастаған шенеуніктер бұл тағайындамаларға кірді. Алғашқы губернатор Эндрю Хорацио Ридер (Эстон, Пенсильвания) 1854 жылдың 29 маусымында тағайындалып, 1858 жылдың 28 шілдесінде қызметтен алынды.
The first territorial appointments, looking to the inauguration of a local government, under the provisions of the organic law, were made in June and July 1854. The officers appointed by President Pierce, whose appointments were confirmed by the United States Senate, and who entered upon the duties of their officer. The first governor was Andrew Horatio Reeder (of Easton, Pennsylvania) was appointed June 29, 1854 and removed July 28, 1858.
Аумақтық заң шығарушы органды сайлау
1855 жылдың 30 наурызында Миссуриден келген "Шекаралық бұзақылар" Канзас аумағының алғашқы заң шығарушы сайлауы кезінде Канзасқа кіріп, құлдыққа қолдау білдіретін аумақтық заң шығарушы органға дауыс берді. Бір сайлау округінде, болашақ Райли округінде құлдыққа қарсы кандидаттар жеңіске жетті. Заң шығарушы органның алғашқы отырысы губернатор Ридердің өтініші бойынша Канзастың Пауни қаласында (қазіргі Форт Райли шегінде) өтті. Екі қабатты тас ғимарат әлі де тұр және Канзастың бірінші аумақтық Капитолийі ретінде жұртшылыққа ашық. Ғимарат 1855 жылдың 2-6 шілдесі аралығында бес күн бойы заң шығарушы органның отырыс орны болды, содан кейін Миссуриге жақын орналасқан Шоуни методистік миссиясына көшірілді. 1857 жылғы сайлауда еркін штаттардың өкілдері аумақтағы құлдыққа қолдау білдірген қоныс терушілерден көп дауыс жинады, нәтижесінде аумақтық заң шығарушы орган еркін штаттардың билігіне көшті. 1859 жылдың 4 қазанында Уайандотт конституциясы 10 421 дауысқа қарсы 5 530 дауыспен референдумда мақұлданды, ал АҚШ Конгресі мақұлдағаннан кейін Канзас 1861 жылдың 29 қаңтарында, жаңа еркін штатты ешқашан қабылдамайтын Оңтүстік штаттарының заң шығарушылары отырыстан шыққаннан кейін еркін штат ретінде қабылданды. Аумақтық заң шығарушы органның соңғы заңнамалық актісі – Бетания қарындастары колледжінің жарғысын бекіту болды. Бұл 1861 жылдың 2 ақпанында болды, Джеймс Бьюкенен Канзастың Одаққа қосылуын ресми түрде бекіткен Конгресс актісіне қол қойғаннан кейін төрт күн өткен соң.
On March 30, 1855 "Border Ruffians" from Missouri entered Kansas during the territory's first legislative election and voted in a pro slavery Territorial Legislature. Antislavery candidates prevailed in one election district, the future Riley County. The first session of the legislature was held in Pawnee, Kansas (within the boundary of modern day Fort Riley), at the request of Governor Reeder. The two story stone building still stands and is open to the public, as the First Territorial Capitol of Kansas. The building remained as the seat of the legislature for five days from July 2–6, 1855, then moved nearer Missouri to the Shawnee Methodist Mission. In the election of 1857, free staters out voted the pro slavery settlers in the Territory, which meant that the Territorial Legislature fell into free state hands. Then, on October 4, 1859, the Wyandotte Constitution was approved in a referendum by a vote of 10,421 to 5,530, and after its approval by the U. S. Congress, Kansas was admitted as a free state on January 29, 1861, shortly after the Southern legislators, who would never have permitted a new free state, had walked out. The last legislative act of the Territorial Legislature was the approval of the charter for the College of the Sisters of Bethany. This was February 2, 1861—four days after James Buchanan signed the act of Congress that officially brought Kansas into the Union.
Қанды Канзас
Джеймс Лэйн 1855 жылы еркін штат қозғалысына қосылды және 1855 жылдың 23 қазанынан 11 қарашасына дейін өткен Топека конституциялық конвенциясының президенті болды. Кейіннен ол "Джейхокерлердің" жетекшісі болды. 1855 жылдың 8 маусымында Лоуренсте алғашқы еркін штаттық жаппай жиналыс өтті. Онда Миссуриден келген адамдар Канзас аймағының заң шығарушы органына сайлауды ұрлап, шабуыл жасағаны айтылды. Кейбір миссуриліктер Канзас аймағының тұрғындарына және олардың мүліктеріне зорлық қолданды деген шағымдар болды. Канзас еркін штат болуы керек екені, ал ұрланған сайлау – сайлау құқығы мен еркін азаматтардың құқықтарына жасалған ауыр құқықбұзушылық және халық егемендігі принципін бұзушылық деп келісілді. Жиналысқа қатысушылар заңсыз сайланған заң шығарушы органның заңдарына бағынуға міндетті емес екенін және құлдықты орнатуға қарсы екенін білдірді. Конвенция Канзас аймағындағы құлдық тарапынан жасалған заңсыздыққа қарсы Федералдық үкіметтен көмек сұрау құқығын өзінде сақтады.
James H. Lane joined the Free State movement in 1855 and became president of the Topeka Constitutional Convention, which met from October 23 to November 11, 1855. He was later a leader of "Jayhawkers." The first Free state mass meeting was in Lawrence on the evening of June 8, 1855; it was stated that persons from Missouri had invaded and had stolen elections to the legislature of the territory. It was claimed that some Missourians had used violence toward the persons and property of the inhabitants of the Kansas Territory. It was agreed that Kansas should be a free State and that the stolen election was a gross outrage on the elective franchise and rights of freemen and a violation of the principles of popular sovereignty. Those attending did not feel bound to obey any law of illegitimate legislature enacted and opposed the establishment of slavery. The convention reserved the right to invoke the aid of the Federal government against the lawless course of the slavery propaganda in the territory.