Кіріспе

Бейкженің 26-шы патшасы Корея (тап. 523–554)

Бейкженің Сеон патшасы (сонымен қатар Киелі патша, 504? – 554) (тап. 523–554) – Кореяның үш патшалығының бірі болған Бейкженің 26-шы патшасы. Ол Бейкженің Мурьёң патшасының ұлы және буддизмді мемлекеттік дін еткенімен, ұлттық астананы Сабиге (қазіргі Буйо округі) көшіргенімен, сондай-ақ Корея түбегінің орталық аймақтарын қайта бағындырғанымен танымал. Оның қазасына себепкер болған – оған адалдықпен келген, бірақ кейіннен сатқындық жасаған одақтасы. Сеонг есімі "Қасиетті" деп аударылады.

Сыртқы қатынастар және буддизм

Сын Кореяда буддизмнің үлкен демеушісі ретінде танымал болды, көптеген ғибадатханалар салды және буддистік мәтіндерді тікелей Үндістаннан әкелген дін қызметкерлерін қабылдады. 528 жылы Бэкче буддизмді мемлекеттік дін ретінде ресми түрде қабылдады. Ол өз елінің Лян әулеті Қытайымен және ерте Жапониямен дипломатиялық байланыстарын сақтап келді. 534 және 541 жылдары Лянға миссиялар жіберіп, екінші ретте қолөнершілерді, сондай-ақ түрлі буддалық еңбектерді және ұстазды сұрады. Қытай деректеріне сәйкес, барлық сұраныстар қанағаттандырылды. 549 жылы тағы бір миссия жіберілді, бірақ Лян астанасы көтерілісші Хоу Цзиннің қолында болды және оларды астананың құлауын жоқтап айтқандары үшін түрмеге қамады. Ол 538 жылы Норисачиге (노리사치계, 怒利斯致契, ? ?) Жапонияға Шакьямунидің мүсіні мен бірнеше сутраларды алып барған миссияны ұйымдастырды, бұл Жапонияға буддизмнің ресми түрде енгізілуі деп саналады. Осы оқиға туралы "Гангожи Гаран Энги" еңбегінде айтылған. 529 жылы Ара Гаяда (安羅會議) өткен буддалық конференцияға қатысты. Саби конференциялары (泗沘會議) 541 және 544 жылдары Саби астанасында өтті.

Елді мекеннің көшірілуі

538 жылы ол астананы Унгжиннен (қазіргі Гонгжу) оңтүстікке қарай Сабиге (қазіргі Буйо округі), Геум өзенінің жағасына көшірді. Гогурёнің әскери қысымымен шақырылған, қазіргі Сеул аймағынан Унгжинге бұрынғы астананы көшіруден айырмашылығы, Сабиге көшу патшаның патшалық билігін нығайту мақсатымен жасалды және Сабидегі Са тайпасының саяси қолдауымен жүзеге асырылды. Ол елдің басқару жүйесін толығымен қайта ұйымдастырып, орталық үкіметтің бақылауын күшейтіп, ақсүйек руларының саяси ықпалына тойтарыс берді. Ежелгі Буйомен байланысын көрсету үшін елдің атын Намбуео деп өзгертті.

Үш патшалық арасындағы шайқас

Бейкже солтүстік мемлекет Гогурёның қаупін тепе-теңдеу үшін көрші Силламен бір ғасырлық одақ құрған. Силла және Гайя конфедерациясының көмегімен Сеонг Хан өзені аңғарының, Бейкженің бұрынғы орталығы, 475 жылы Гогурёға жоғалған жерін қайтарып алу үшін ұзақ науқан жүргізді. 551 жылы Бейкже өзінің бастапқы астанасын қайта алды. 553 жылы науқан Гогурё бекіністеріне жасалған бірнеше қымбат шабуылда жеңіспен аяқталды. Бірақ, Гогурёмен құпия келісім бойынша, Силла әскерлері көмек көрсету сылтауымен келіп, шаршаған Бейкже әскеріне шабуыл жасап, Хан өзені аңғарының барлығын басып алды. Осы сатқындыққа ашуланған Сеонг келесі жылы Силланың батыс шебіне қарсы шабуыл бастады. Бұл шабуылды тәж мұрагері (кейіннен патша Уайдок) басқарды, ал Гайя конфедерациясы оған қосылды. Бірақ Сеонг пен 30 мың Бейкже әскері апатты шайқаста қаза тапты. Бұл жеңіліс патшалық биліктің айтарлықтай әлсіреуіне алып келді.

Мұра

Шогеишо ((聖冏抄) бойынша, жапондық регент Шотоку Тайши туралы ежелгі тарихи жазбалар мен дәстүрлер жинағы, Гүзе Каннон – бұл Сеонг патшасының мүсіні, ол Бэкже патшасы Уайдоктың бұйрығымен жасалған. Ол Жапонияға жеткізіліп, Хору-дзи будда ғибадатханасында сақталған. Америкалық Азия мәдениеттері зерттеушісі Эрнест Фенолоса Хору-дзиде тапқан Гүзе Каннон мен Тамамуши киоскін "алтыншы ғасырғы корей өнерінің екі ұлы ескерткіші" деп сипаттады. "Жапония тарихы" кітабының авторлары оны "шетелдік дін қызметкерлері жасаған және жапондық ұлттық қазына ретінде сақталған Асука өнерінің маңызды туындыларының" бірі деп атайды. Оның үшінші ұлы Имсеонгтайжа (琳聖太子) әкесі өлтірілген соң Тайвань арқылы Жапонияға кетті. Имсеонгтайжа Жапонияның ерте мемлекетінің құрылуында маңызды рөл атқарды. Даталардың келіспеушілігіне байланысты көптеген ғалымдар оның Бэкже патшасы Уайдоктың ұлы болуы керек деп санайды.