1848 жылғы Мексика-Америка соғысынан кейін АҚШ-қа өткен жерлер

Кіріспе

АҚШ-тың Мексикадан 1848 жылғы соғыстан кейін алған жері – Мексиканың берілуі (lang es) – қазіргі АҚШ-тың батыс аймағында Мексика бұрын бақылаған, содан кейін 1848 жылы Мексика-Америка соғысынан кейін Гвадалупе-Идальго шарты бойынша АҚШ-қа өткен аймақ. Бұл аймақ Техас Республикасы талап еткен Рио-Гранде өзенінің шығысындағы жерлерге жатпады, алайда екі жыл бұрынғы Техас аннексиясы туралы қаулы жаңа Техас штатының оңтүстік және батыс шекарасын нақтыламаған еді. Техас жерлерін есептемегенде, шамамен 529 000 шаршы миль (1 370 105 км²) құрайтын Мексиканың берілуі АҚШ тарихындағы үшінші ірі аумақтық сатып алу болып табылады, одан тек Луизиананы сатып алу (827 000 шаршы миль (2 141 922 км²)) және Алясканы сатып алу (586 000 шаршы миль (1 517 734 км²)) үлкен. Аймақтың көп бөлігі Мексиканың Альта-Калифорниясы болса, оңтүстік-шығысқа қарайғы жолақ Рио-Грандеде Санта-Фе-де-Нью-Мексиконың бір бөлігін құрады, оның аумағы мен халқының көп бөлігі Рио-Грандеден шығысқа қарай, Техас Республикасы 1835 жылдан бері талап еткен, бірақ ешқашан бақылап алмаған немесе тіпті техастық Санта-Фе экспедициясынан басқа жақындамаған жерде орналасқан. Мексика 1821-1822 жылдары Испаниядан тәуелсіздік алғаннан кейін 1846 жылға дейін, АҚШ әскери күштері Мексика-Америка соғысының басталуымен Калифорния мен Нью-Мексиконы бақылауға алғанға дейін, кейіннен Мексиканың берілуі деп аталатын аумақты жергілікті тәуелсіздікпен, бірнеше көтерілістермен және Орталық Мексикадан жіберілген азау әскерлермен бақылады. 42-ші солтүстік параллельдің солтүстік шекарасы 1821 жылы АҚШ пен Испания арасында жасалған Адамс-Онис шартымен белгіленді және 1831 жылы Мексиканың Шекаралар шартында ратификацияланды. Мексиканың берілуінің шығыс шекарасы Рио-Грандедегі Техастың талабынан және Рио-Гранде бастауынан солтүстікке қарай созылған, ол Мексиканың аумақтық шекараларына сәйкес келмеді. Оңтүстік шекарасы Гвадалупе-Идальго шартымен белгіленді, ол Мексиканың Альта-Калифорния (солтүстікке) және Баха-Калифорния мен Сонора (оңтүстікке) арасындағы шекарасына сәйкес келді. АҚШ-тағы Азамат соғысына дейін Мексиканың берілуінен құрылған штаттарда құлдыққа рұқсат беру немесе бермеу мәселесі АҚШ-тың маңызды саяси мәселесі болып келді.

Land the U. S. acquired from Mexico following the war in 1848

The Mexican Cession (lang es) is the region in the modern day western United States that Mexico previously controlled, then ceded to the United States in the Treaty of Guadalupe Hidalgo in 1848 after the Mexican–American War. This region had not been part of the areas east of the Rio Grande that had been claimed by the Republic of Texas, though the Texas annexation resolution two years earlier had not specified the southern and western boundary of the new state of Texas. At roughly 529000 square miles (1,370,105 km2), not including any Texas lands, the Mexican Cession was the third largest acquisition of territory in U. S. history, surpassed only by the 827000 square miles (2,141,922 km2) Louisiana Purchase and the 586000 square miles (1,517,734 km2) Alaska Purchase. Most of the area had been the Mexican territory of Alta California, while a southeastern strip on the Rio Grande had been part of Santa Fe de Nuevo México, most of whose area and population were east of the Rio Grande on land that had been claimed by the Republic of Texas since 1835, but never controlled or even approached aside from the Texan Santa Fe Expedition. Mexico controlled the territory later known as the Mexican Cession, with considerable local autonomy punctuated by several revolts and few troops sent from central Mexico, in the period from 1821–1822 after independence from Spain up through 1846 when U. S. military forces seized control of California and New Mexico on the outbreak of the Mexican–American War. The northern boundary of the 42nd parallel north was set by the Adams–Onís Treaty signed by the United States and Spain in 1821 and ratified by Mexico in 1831 in the Treaty of Limits. The eastern boundary of the Mexican Cession was the Texas claim at the Rio Grande and extending north from the headwaters of the Rio Grande, not corresponding to Mexican territorial boundaries. The southern boundary was set by the Treaty of Guadalupe Hidalgo, which followed the Mexican boundaries between Alta California (to the north) and Baja California and Sonora (to the south). Until the U. S. Civil War, the question of whether states formed out of Mexican Cession lands would or would not permit slavery was a major American political issue.

Мексика-Америка соғысы

Алта-Калифорния мен Санта-Фе-де-Нью-Мексико соғыс басталғалы аз уақыттан кейін басып алынды, ал ондағы соңғы қарсылық 1847 жылдың қаңтарында басылды, бірақ Мексика аумақ жоғалтуды қабылдамады. Сондықтан 1847 жылы АҚШ әскерлері Мексиканың орталық бөлігіне басып кіріп, Мексика астанасы Мехиконы басып алды, бірақ ешбір мексикалық үкімет солтүстік аумақтарды АҚШ-қа беру туралы келісімді ратификациялауға дайын болған жоқ. Келісімге қол жеткізуге болатыны да белгісіз болды. Шығыс демократтары арасында Мексиканы толық аннексиялауды ұсынатын қозғалыс болды, бірақ Джон К. Калхун сияқты оңтүстік өкілдері оған қарсы болды, олар өз егістіктері үшін қосымша аумақ қалаған, бірақ Орталық Мексиканың үлкен халқына мұқтаж болмаған. Ақырында Николас Трист 1848 жылдың басында Мексика мен АҚШ арасындағы шекараны нақты анықтайтын Гвадалупе-Идальго шартын жасады, бұл президент Полк оны Мексикадан сәтсіздікке ұшырағандықтан қайта шақыруға тырысқаннан кейін болды. Шарта Мексика ешқандай жерді ашық түрде бермесе де, қайта анықталған шекара Альта-Калифорния мен Санта-Фе-де-Нью-Мексиконы АҚШ-тың бақылауына өткізді. Ең бастысы, жаңа шекара Мексиканың Техастың шығыс бөлігін және батыс талаптарын жоғалтуын да мойындады, олардың екеуі де Мексика тарапынан бұрын ресми түрде танылмаған еді. АҚШ Сенаты келісімді мақұлдады, Джефферсон Дэвистің Солтүстік-Шығыс Мексиканың көп бөлігін аннексиялау туралы және Дэниел Вебстердің тіпті Альта-Калифорния мен Санта-Фе-де-Нью-Мексиконы алмау туралы ұсыныстарын қабылдамады. АҚШ сонымен қатар Мексика аумағындағы соғыс салдарынан келген зиян үшін 15 миллион доллар (2016 жылы 482 миллион доллар) төледі және АҚШ азаматтарына 3,25 миллион доллар қарызды өтеуге келісті. Кәдімгі түсініктегі Мексикалық сессия (яғни, Техас талап еткен жерлерді есептемегенде) 525000 шаршы миль (1,359,745 км²) немесе қазіргі АҚШ-тың жалпы аумағының 14,9% құрады. Егер даулы Батыс Техас талаптары да ескерілсе, онда ол 750000 шаршы мильді (1,942,492 км²) құрайды. Егер Техастың барлық бөлігі басып алынған болса, өйткені Мексика бұрын Техастың бір бөлігін жоғалтқанын мойындамаған, онда осы келісім бойынша берілген жалпы аумақ 915000 шаршы миль (2,369,841 км²) болар еді. Техастың барлық жерлерін ескергенде, Мексика Гуадалупе-Идальго шарты бойынша 1836 жылға дейінгі территориясының 55% -ын жоғалтты. 1821 жылдан (Мексика тәуелсіздігіне қол жеткізген кезден) 1836 жылғы Техас көтерілісіне дейінгі он бес жыл ішінде Мексикалық сессия (Техасты есептемегенде) Мексиканың шамамен 42% құрады; одан бұрын ол үш ғасыр бойы Жаңа Испанияның испан колониясының бір бөлігі болған. Он жетінші ғасырдың басында Рим-католик миссиялары мен қоныстар тізбегі Нью-Мексико аймағына дейін созылды, көбінесе Рио-Гранде өзенінің бағытымен Ел-Пасо аймағынан Санта-Феге дейін.

Alta California and Santa Fe de Nuevo México were captured soon after the start of the war and the last resistance there was subdued in January 1847, but Mexico would not accept the loss of territory. Therefore, during 1847, troops from the United States invaded central Mexico and occupied the Mexican capital of Mexico City, but still no Mexican government was willing to ratify the transfer of the northern territories to the U. S. It was uncertain whether any treaty could be reached. There was even an All of Mexico Movement proposing complete annexation of Mexico among Eastern Democrats but opposed by Southerners like John C. Calhoun who wanted the additional territory for their crops but not the large population of central Mexico. Eventually Nicholas Trist forged the Treaty of Guadalupe Hidalgo, explicitly redefining the border between Mexico and the United States in early 1848 after President Polk had already attempted to recall him from Mexico as a failure. Although Mexico did not overtly cede any land under the treaty, the redefined border had the effect of transferring Alta California and Santa Fe de Nuevo México to the control of the United States. Equally important, the new border also acknowledged Mexico's loss of Texas, both the core eastern portion and the western claims, neither of which had been formally recognized by Mexico until that time. The U. S. Senate approved the treaty, rejecting amendments from both Jefferson Davis to also annex most of northeastern Mexico and Daniel Webster not to take even Alta California and Santa Fe de Nuevo México. The United States also paid $15,000,000 ($482 million in 2016 dollars) for the damage caused by the war in Mexico's territory and agreed to assume $3.25 million in debts to U. S. citizens. The Mexican Cession as ordinarily understood (i. e. excluding lands claimed by Texas) amounted to 525000 square miles (1,359,745 km2), or 14.9% of the total area of the current United States. If the disputed western Texas claims are also included, that amounts to a total of 750000 square miles (1,942,492 km2). If all of Texas had been seized, since Mexico had not previously acknowledged the loss of any part of Texas, the total area ceded under this treaty comes to 915000 square miles (2,369,841 km2). Considering the seizures, including all of Texas, Mexico lost 55% of its pre 1836 territory in the Treaty of Guadalupe Hidalgo. For only fifteen years from 1821 (when Mexican independence was secured) to the Texan Revolt in 1836, the Mexican Cession (excluding Texas) formed approximately 42% of the country of Mexico; prior to that, it had been a part of the Spanish colony of New Spain for some three centuries. Beginning in the early seventeenth century, a chain of Roman Catholic missions and settlements extended into the New Mexico region, mostly following the course of the Rio Grande from the El Paso area to Santa Fe.

Кейінгі ұйым және Солтүстік-Оңтүстік қақтығысы

Соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай және жаңа Мексика мен АҚШ шекарасы бойынша келіссөздер басталар алдында, алынатын аумақтардағы құлдық мәселесі солтүстік және оңтүстік АҚШ-ты осы уақытқа дейінгі ең қатал аймақтық қақтығысқа ұшыратты. Бұл қақтығыс төрт жылға созылды, оның барысында Екінші партиялық жүйе тарап, мормон пионерлері Ютаға қоныстанды, Калифорния алтын іздеуге байланысты дамыды, ал Нью-Мексико АҚШ федералды әскери үкіметінің басқаруына көшті. Бұл Техастың Рио-Гранде өзеніне дейінгі аумақты бақылауға талпынысын тоқтатуға мүмкіндік берді. Ақырында 1850 жылғы келісім одақты сақтап қалды, бірақ тек бір онжылдыққа ғана. Ұсыныстардың арасында:

Конгрессмен Дэвид Уилмот жасаған, Мексикадан алынатын жаңа аумақтарда құлдыққа тыйым салатын, бірақ алдыңғы жылы қосылған Техасты ескермейтін Уилмот шарты. 1846 жылдың тамызында және 1847 жылдың ақпанында АҚШ Өкілдер палатасы оны қабылдады, бірақ Сенат қабылдамады. Кейін Гуадалупе-Идальго шартына осы шартты қосуға жасалған әрекет те сәтсіз аяқталды. Уильям У. Уик және Стивен Дуглас ұсынған түзетулер де қабылданбады. Олар Миссури келісімінің шегін (солтүстік ендігі 36°30') Тынық мұхитына дейін кеңейтуді көздеді, бұл қазіргі Нью-Мексико мен Аризонаның көп бөлігінде, сондай-ақ Лас-Вегас, Невада және Оңтүстік Калифорнияда құлдыққа рұқсат беруге мүмкіндік берер еді. Бұл ұсыныс 1850 жылдың маусымында Нэшвилл конвенциясында қайта көтерілді. Льюис Касс пен Дуглас Демократиялық партияның ресми ұстанымы ретінде қалыптастырған халық егемендігі принципі, әрбір аумаққа құлдыққа рұқсат беру немесе тыйым салу мәселесін өздері шешуге мүмкіндік берді. Уильям Л. Янсидің "Алабама платформасы", Алабама және Джорджия заң шығарушылары, сондай-ақ Флорида және Вирджиния штаттарындағы Демократиялық конвенциялар қолдады. Ол аумақтарда құлдыққа федералды үкімет немесе аумақтық үкіметтер тарапынан шектеулер қоймауды, Уилмот шартын немесе халық егемендігін қолдайтын кандидаттарға қарсы шығуды және Мексиканың құлдыққа қарсы заңдарын жоққа шығару үшін федералды заң шығаруды талап етті. 1848 жылы Виг партиясының кандидаттығына түскен және 1849 жылдың наурызынан 1850 жылдың шілдесіне дейін президент болған генерал Закари Тейлор президент болғаннан кейін бүкіл аймақты Калифорния және Нью-Мексико деп аталатын екі еркін штатқа айналдыруды ұсынды, бірақ олар болашақтағы штаттардан әлдеқайда үлкен болар еді. Аймақтың еш бөлігі ұйымдастырылмаған немесе ұйымдастырылған аумақ ретінде қалдырылмауы керек еді, бұл аумақтардағы құлдық мәселесін болдырмауға бағытталған. Мормондардың Дезерет штатын құру туралы ұсынысы, Мексикадан алынған жерлерді иеленуге, бірақ Солтүстік Калифорния мен Орталық Нью-Мексикодағы халықтың көп бөлігін алып тастауға бағытталған. Конгресте оның қабылдануы күмәнді болды, бірақ 1849 жылы президент Тейлор өзінің өкілі Джон Уилсонды Калифорния мен Дезеретті бір штат ретінде біріктіру туралы ұсыныспен батысқа жіберді. Бұл жаңа еркін штаттардың санын азайтуға, Сенаттағы оңтүстік өкілдерінің тең салмағын сақтауға және Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуін заңды етуге мүмкіндік берер еді. Сенатор Томас Харт Бентон 1849 жылдың желтоқсанында немесе 1850 жылдың қаңтарында Техастың батыс және солтүстік шекаралары батыс бойламының 102-ші градусы және солтүстік ендігінің 34-ші градусы болатынын айтты. Сенатор Джон Белл (Техастың келісімімен) 1850 жылдың ақпанында Нью-Мексиконың 34-ші солтүстік ендігінен солтүстікке қарайғы барлық Техас жерін алатынын (қазіргі Техас Панхендлін қоса алғанда) және оңтүстікке қарайғы аймақ (қазіргі Нью-Мексиконың оңтүстік-шығыс бөлігін қоса алғанда) Колорадо өзені (Техас) бойымен екі құл штатқа бөлінетінін мәлімдеді. Бұл Калифорния мен Нью-Мексиконың еркін штаттар ретінде қабылдануын теңестіруге мүмкіндік берер еді. 1850 жылғы келісімнің алғашқы жобасы: Техастың солтүстік-батыс шекарасы Рио-Грандеден Эль-Пасодан 32 шақырым (20 миль) солтүстікке және батыстағы 100-ші бойламындағы Оңтүстік Қызыл өзеніне дейін тік сызық болар еді (қазіргі Оклахоманың оңтүстік-батыс бұрышы). 1850 жылғы келісім, 1850 жылдың қаңтарында Генри Клей ұсынды, Дуглас Солтүстік Виг және Оңтүстік Демократтардың қарсылығын еңсеріп қабылдануына жетекшілік етті және 1850 жылдың қыркүйегінде қабылданды. Ол Калифорнияны Оңтүстік Калифорнияны қоса алғанда, еркін штат ретінде қабылдады және Юта аумағы мен Нью-Мексико аумағын құлдық мәселесі халық егемендігі арқылы шешілетіндей етіп ұйымдастырды. Техас даулы солтүстік-батыс аумақтарына деген талабын қарызды өтеу үшін бас тартты, ал аумақтар екі жаңа аумақ пен ұйымдастырылмаған аумақ арасында бөлінді. Техас округін сәтті құрған Эль-Пасо қаласы Техаста қалды. Оңтүстіктердің үстемдігімен құрылған оңтүстік аумақ (кейінірек қысқа ғұмырлы Аризона Конфедеративтік аумағы сияқты) құрылмады. Сонымен қатар, Вашингтонда құл саудасы (бірақ құлдық емес) жойылып, қашқан құлдар туралы заң күшейтілді.

The Wilmot Proviso, which was created by Congressman David Wilmot, banning slavery in any new territory to be acquired from Mexico, not including Texas which had been annexed the previous year. Passed by the United States House of Representatives in August 1846 and February 1847 but not the Senate. Later an effort to attach the proviso to the Treaty of Guadalupe Hidalgo also failed. Failed amendments to the Wilmot Proviso by William W. Wick and then Stephen Douglas extending the Missouri Compromise line (36°30' parallel north) west to the Pacific, allowing slavery in most of present day New Mexico and Arizona, Las Vegas, Nevada, and Southern California, as well as any other territories that might be acquired from Mexico. The line was again proposed by the Nashville Convention of June 1850. Popular sovereignty, developed by Lewis Cass and Douglas as the eventual Democratic Party position, letting each territory decide whether to allow slavery. William L. Yancey's "Alabama Platform," endorsed by the Alabama and Georgia legislatures and by Democratic state conventions in Florida and Virginia, called for no restrictions on slavery in the territories either by the federal government or by territorial governments before statehood, opposition to any candidates supporting either the Wilmot Proviso or popular sovereignty, and federal legislation overruling Mexican anti slavery laws. General Zachary Taylor, who became the Whig candidate in 1848 and then President from March 1849 to July 1850, proposed after becoming President that the entire area become two free states, called California and New Mexico but much larger than the eventual ones. None of the area would be left as an unorganized or organized territory, avoiding the question of slavery in the territories. The Mormons' proposal for a State of Deseret seizing areas from portions of the Mexican Cession but excluding the largest populations in Northern California and central New Mexico was considered unlikely to succeed in Congress, but in 1849 President Taylor sent his agent John Wilson westward with a proposal to combine California and Deseret as a single state, decreasing the number of new free states and the erosion of Southern parity in the Senate, while legitimizing the Church of Jesus Christ of Latter day Saints. Senator Thomas Hart Benton in December 1849 or January 1850: Texas's western and northern boundaries would be the 102nd meridian west and 34th parallel north. Senator John Bell (with the assent of Texas) in February 1850: New Mexico would get all Texas land north of the 34th parallel north (including today's Texas Panhandle), and the area to the south (including the southeastern part of today's New Mexico) would be divided at the Colorado River (Texas) into two slave states, balancing the admission of California and New Mexico as free states. First draft of the compromise of 1850: Texas's northwestern boundary would be a straight diagonal line from the Rio Grande 20 mile (32 km) north of El Paso to the Red River of the South at the 100th meridian west (the southwestern corner of today's Oklahoma). The Compromise of 1850, proposed by Henry Clay in January 1850, guided to passage by Douglas over Northern Whig and Southern Democrat opposition, and enacted September 1850, admitted California as a free state including Southern California and organized Utah Territory and New Mexico Territory with slavery to be decided by popular sovereignty. Texas dropped its claim to the disputed northwestern areas in return for debt relief, and the areas were divided between the two new territories and unorganized territory. El Paso where Texas had successfully established county government was left in Texas. No southern territory dominated by Southerners (like the later short lived Confederate Territory of Arizona) was created. Also, the slave trade was abolished in Washington, D. C. (but not slavery itself), and the Fugitive Slave Act was strengthened.

Гадсден сатып алуы

Мексиканың берілуі оңтүстік портына жалғасатын трансконтинентальдық темір жол үшін қолайлы бағытты қамтымайтыны тез арада анық болды. Нью-Мексико территориясының жер бедері табиғи түрде Тынық мұхитының оңтүстік жағалауынан солтүстікке қарай Канзас-Сити, Сент-Луис немесе Чикагоға дейін созылатын темір жолды бағыттаған тауларды қамтиды. Мұндай темір жолдан түсетін пайдаға қызығушылық танытқан және Тынық мұхиты жағалауында құлдар мемлекетін орнатуға үміттенген оңтүстік штатының өкілдері, Мексиканың есебінен темір жол салуға қолайлы жерлерді иелену үшін күш-жігер жұмсады, нәтижесінде 1853 жылы Гадсден сатып алынды.