Күштерді талдау – мақсатқа жетуге көмектесетін және кедергі келтіретін факторларды анықтау құралы. Психология, басқару және өзгеріс салаларында қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Әлеуметтік ғылымдарда күш өрісін талдау – жағдайға, бастапқыда әлеуметтік жағдайларға әсер ететін факторларға ("күштерге") қарау үшін құрылымдық негізді ұсынады. Ол мақсатқа қарай қозғалысты итермелейтін (қолайлы күштер) немесе мақсатқа жетуге кедергі келтіретін (бөгеттейтін күштер) күштерді қарастырады. Курт Левин әзірлеген бұл принцип әлеуметтік ғылымдар, психология, әлеуметтік психология, қоғамдық психология, коммуникация, ұйымдық даму, процестерді басқару және өзгерістерді басқару салаларына маңызды үлес қосты.
In social science, force field analysis provides a framework for looking at the factors ("forces") that influence a situation, originally social situations. It looks at forces that are either driving the movement toward a goal (helping forces) or blocking movement toward a goal (hindering forces). The principle, developed by Kurt Lewin, is a significant contribution to the fields of social science, psychology, social psychology, community psychology, communication, organizational development, process management, and change management.
Тарих
Әлеуметтік психолог Левин «саланы» белгілі бір уақытта жеке адамның (немесе ұжымдық топтың) санасындағы гештальт психологиялық орта деп қарастырды, оны топологиялық конструкциялардың математикалық шоқжұлдызы ретінде сипаттауға болады. Бұл «ала» өте динамикалық, уақыт және тәжірибеге байланысты өзгеріп отырады. Толық құрылған кезде, жеке адамның «өмір кеңістігі» (Левин осы терминді қолданды) сол адамның ниеттерін, құндылықтарын, қажеттіліктерін, көңіл-күйін, мақсаттарын, алаланын және идеалдарын көрсетеді. Левин жеке адамның «өмір кеңістігінің» өзгеруі, оның сыртқы ынталандыруларды (физикалық және әлеуметтік ортадан) «өмір кеңістігіне» енгізуіне (ішкілендіруіне) байланысты деп сенді. Левин «тәжірибелік» деген сөзді қолданбаса да (тәжірибелік оқытуға қараңыз), «өмір кеңістігінің» «сыртқы ынталандырулармен» (ол «шекаралық аймақ» деп атаған жерде) өзара әрекеттесуі (тәжірибе) даму үшін маңызды екенін мойындады. Левин үшін жеке тұлғаның дамуы (немесе регресі) оның «өмір кеңістігі» сыртқы тітіркендіргіштермен «шекаралық аймақта» тәжірибе алғанда жүзеге асады. «Өмір кеңістігінде» өзгеріске себеп болатын жай ғана тәжірибе емес, сыртқы тітіркендіргіштерді қабылдау (ішкілендіру) болып табылады. Левин осы принциптерді топтық қақтығыстарды, оқуды, жасөспірім шақты, жеккөрушілікті, моральды, неміс қоғамын және т.б. талдау үшін пайдаланды. Бұл тәсіл оған осы әлеуметтік құбылыстар туралы жиі кездесетін қате түсініктерді жоюға және олардың негізгі құрылымдық элементтерін анықтауға мүмкіндік берді. Ол теорияны, математиканы және ақылды күш өрісін анықтау үшін, сондай-ақ адам мен топтың мінез-құлқының себептерін анықтау үшін қолданды.
Lewin, a social psychologist, believed the "field" to be a Gestalt psychological environment existing in an individual's (or in the collective group) mind at a certain point in time that can be mathematically described in a topological constellation of constructs. The "field" is very dynamic, changing with time and experience. When fully constructed, an individual's "field" (Lewin used the term "life space") describes that person's motives, values, needs, moods, goals, anxieties, and ideals. Lewin believed that changes of an individual's "life space" depend upon that individual's internalization of external stimuli (from the physical and social world) into the "life space". Although Lewin did not use the word "experiential" (see experiential learning), he nonetheless believed that interaction (experience) of the "life space" with "external stimuli" (at what he calls the "boundary zone") was important for development (or regression). For Lewin, the development (or regression) of an individual occurs when their "life space" has a "boundary zone" experience with external stimuli. Note it is not merely the experience that causes a change in the "life space", but the acceptance (internalization) of external stimuli. Lewin took these same principles and applied them to the analysis of group conflict, learning, adolescence, hatred, morale, German society, etc. This approach allowed him to break down common misconceptions of these social phenomena and to determine their basic elemental constructs. He used theory, mathematics, and common sense to define a force field and hence to determine the causes of human and group behaviour.