Ұлыбритания Корольдік Әскери-теңіз күштерінің «Норфолк» крейсері

Кіріспе

Корольдік флоттың крейсері

HMS Norfolk – Корольдік флоттың ауыр крейсері. Ол жоспарланған төрт кемелік топшаның бір бөлігі болды, оның ілесуші кемесімен бірге. HMS Norfolk Екінші дүниежүзілік соғыстың барлық кезеңінде қызмет етті, неміс әскери-теңіз флотының «Бисмарк» және «Шарнхорст» линкорларын батыруға қатысты.

Құрылыс

Ол 1927 жылы шілдеде Гован қаласындағы «Фэрфилд кеме құрылысы және инженерлік» компаниясы (Fairfield Shipbuilding & Engineering Co. Ltd) құрастырыла бастады және 1928 жылғы 12 желтоқсанда суға түсірілді. 1930 жылғы 30 сәуірде қолданысқа берілді.

Соғыс аралығы

1931 жылдың қыркүйегінде «Норфолк» экипажы кейін «Инвергордон көтерілісі» деп аталатын бүлікке қатысты. Кеме 1932 жылға дейін Отандық флот құрамында қызмет етті, содан кейін 1932 және 1934 жылдар аралығында Бермуданың императорлық бекініс колониясындағы Ирландия аралындағы Корольдік теңіз кемежайында орналасқан Америка және Батыс Үндістан стансасындағы 8-ші крейсерлік эскадрильяның флагманы болды. Бермудада орналасқан кемелер жылдың көп бөлігін Америка төңірегінде жеке немесе шағын топтарда круиз жасап, төтенше жағдайларға (дауылдан зардап шеккендерге көмек көрсету және Мексикадағы Кристеро соғысы сияқты азаматтық соғыстар кезінде британдық мүдделерді қорғау) жауап беруге дайын тұрды. Эскадрильяның барлығы Бермудада жаттығулар өткізді. «Норфолк» 1934 жылдың 21 қарашасы, сәрсенбі күні дауылды ауа-райында Бермудадан және станциядан Англияға аттанды. Келесі күні сағат 11:50-де 35.39° солтүстік ендік, 59.28° батыс бойлықта «Норфолк» экипажы Корольдік теңіз күштерінің зейнеткер командирі Р.Г. Грэмның 25 футтік кескішін көрді. Ол Ньюфаундлендтен Бермудаға жалғыз өзі келе жатқан еді, Грэм Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде «HMS Carnarvon» кемесінде орналасқан. Грэм Ньюфаундлендте екі ай бойы ауруға шалдыққандықтан, әйтпесе ол «жылдың осы уақытында сапарға шықпаған болар еді». Ол «Норфолк» кемесін көрмеді, ол Бермудаға радиохабар арқылы хабарласты, бірақ анықтап немесе құтқару операциясын жүзеге асыра алмады. Грэмның шаршауы шексіз болды, ол өзінің орналасқан жерін 100 мильге дейін анықтай алмады және ендігіне сенімсіз болды, оның хронометрлік сағаты бұзылған еді, кемесі күшті толқындарға ұшырап, қайығы суға батқандықтан бірнеше күн бойы суды сығырып, өлтірілген есептеу арқылы жүзіп өтті. Ол «бір минут та тірі қалуға үміттенбеді», - деді басқа теңізшілер. «Тамаша сәттілікпен» 26 қарашаның дүйсенбі күні таңертең ол желкенімен жүзіп бара жатқанда судың түсі өзгергенін байқады (Бермуда тақтасының солтүстік жиегінен өтіп бара жатқанда), содан кейін солтүстік жартасқа дейін 14 миль қашықтықта орналасқан солтүстік жартасты көріп қалды. Ауа райы оның риф арқылы негізгі кеме қатынасы арнасына (Бермуданың шығыс жағында) жұмыс істеуіне кедергі келтірді, сондықтан ол батыс жағынан айналып өтті және Гиббс-Хиллден өткенде моторлы қайық шығып, оны Эллидің портына сүйреп әкелді. 1935 жылдан 1939 жылға дейін «Норфолк» Шығыс Үндістандағы Бас қолбасшымен бірге қызмет етті, 1939 жылы Англияға қайтып келгенге дейін, соғыс жарияланғанда әлі де кемежайда болды.

In September 1931, the crew of the Norfolk were part of a mutiny that later became known as the Invergordon Mutiny. The ship later served with the Home Fleet until 1932 and was then Flagship of the 8th Cruiser Squadron on the America and West Indies Station, based at the Royal Naval Dockyard on Ireland Island in the Imperial fortress colony of Bermuda, between 1932 and 1934. Ships based at Bermuda spent much of the year cruising around the Americas individually or in small groups, while being available to respond to states of emergency (including hurricane relief and protecting British interests during civil wars such as the Cristero War in Mexico) anywhere in the region. The entire squadron would exercise at Bermuda. Norfolk left Bermuda, and the station, on Wednesday, 21 November, 1934, for England, in storm conditions. At 11:50 am the following morning at 35.39 North, 59.28 West, the Norfolk crew spotted the 25' cutter of Commander R. G. Graham, Royal Navy (Retired), bound single handed from Newfoundland to Bermuda, where Graham had been based during the First World War on HMS Carnarvon. Graham had been delayed at Newfoundland for two months by illness or he "would never have attempted the voyage at this time of year". He did not sight Norfolk, which radioed Bermuda of the sighting but was unable to make a positive identification or to effect a rescue. Graham was beyond the point of exhaustion, did not know his longitude within 100 miles and was unsure of his latitude, his chronometer watch had broken, and he was navigating by dead reckoning while bailing water for days as his vessel was pounded and his dinghy washed away. He "never expected for one minute to come through", a prognosis shared by other mariners. By "the most amazing bit of luck" on the morning of Monday 26 November, when he was sailing under a stay sail, he noticed the change in water colour (as he passed over the northern edge of the Bermuda Pedestal), then spied the beacon on North Rock shortly before he would have run over the northern reefline (which lies up to 14 miles from shore). The weather prevented him working around to the main shipping channel (at Bermuda's East End) through the reef, so he worked around the West End and when he was off Gibb's Hill a motor boat came out and towed him to Ely's Harbour. From 1935 to 1939, Norfolk served with the Commander in Chief, East Indies, before coming home to refit in 1939, being still in dockyard hands when war was declared.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылы соғыс басталғанда Норфолк Отандық флоттың 18-ші крейсерлік эскадрильясының құрамында болды және неміс линкорлары Гнейзенау мен Шарнхорстты қууға қатысты. Ұзақ өтпей кемеге көптеген өзгерістер енгізіліп, алған зақымдары жөнделді. Оның алғашқы жөндеу жұмыстары Белфастта жүргізілді, себебі 1938 жылы U 47 су асты қайығынан келген торпеданың жақын арадан түсуінен зақымданған еді. Осы су асты қайық Скапа-Флоудағы линкорды батыруға жауапты болған. Көп ұзамай, 1940 жылдың 16 наурызында Scapa Flow-да Kampfgeschwader 26 жасаған ауыр әуе шабуылынан алған бомбалық зақымдар оны тағы бір жөндеуге мәжбүр етті, бұл жолы Клайдта. Осы жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін Норфолк Тайн өзеніндегі кеме жасау шебіне жаңа жабдық – радар жиынтығын орнатуға барды. 1940 жылдың желтоқсан айында Норфолк сауданы қорғау міндетімен Оңтүстік Атлантикаға жіберілді. Фритаундағы "K" күшінің құрамында жұмыс істеп, 1941 жылдың қаңтарында капитан Филлипстің басшылығымен "Адмирал Шер" неміс крейсерін іздеуге қатысты. Ақпан айында Атлантикадағы әскерлік конвойлерді сүйреп жүрді, бірақ мамыр айында Исландия суларына оралды. Норфолк Германияның "Бисмарк" линкорын байқаған екінші кеме болды, ол басқа "County" класындағы крейсермен бірге патрульдік сапарда жүрді. Норфолк пен Саффолк Дания бұғазы шайқасынан бұрын және кейін неміс соғыс кемесін ұстап тұруды жалғастырды; Суффолк май жетіспеуіне байланысты үзіліп қалды. Норфолк кейіннен линкорлармен және оның қарындасы Дорсетширмен бірге неміс кемесінің соңғы шайқасында "Бисмарк" линкорын басып беру күшінің бір бөлігі ретінде қосылды. Қыркүйектен бастап ол Арктикадағы қиын конвойлерге сүйемелдеуші ретінде жұмыс істеді. Осы кезеңде Дорсетшир Жапон торпедалары мен шомылу бомбалаушыларынан Тынық мұхитында зақымданып, батты. Бұл Шығыс флотының Цейлонға жасалған жапондық шабуылдарынан қашуға жасаған әрекеті болды. Норфолк 1943 жылдың 26 желтоқсанында Шарнхорстқа қарсы шабуыл жасаған кезде JW 55B конвойының крейсерлік эскорт күшінің бір бөлігі болды. Ол неміс кемесіне үш рет соққы берді және өзі 11 дюймдік снарядтардан бірнеше рет зақымдалды (барлығы жұқа қабықтан жарылмай өтіп кетті), содан кейін ол шегінді; Шарнхорст кейіннен линкормен және оны сүйемелдеген крейсерлер мен эсминецтермен ұсталып, батырылды. Ол осы қақтығыста зақымдалды (әсіресе X мұнарасы мен барбеттасы), содан кейін Тайнда жөндеуден өтті / қайта жабдықталды (қосымша зениттік артиллерия орнату үшін X мұнарасы алынып тасталды), бұл оның тарихи "D күні" десант операциясына қатысуына кедергі келтірді. Норфолк вице-адмирал Родерик МакГригордың штаб-квартирасы болды, ол Солтүстік Норвегиядағы операция кезінде сот, Килботн шабуылында, флоттың әуе күштері U-кеме базасына шабуыл жасады, нәтижесінде екі кеме және U 711 су асты қайығы жойылды, бұл 1945 жылдың 4 мамырында Еуропадағы соңғы әуе шабуылы болды. Соғыс аяқталғаннан кейін Норфолк Плимуттен Мальтаға қажетті жөндеуге кетті, бұрын Лондоннан бес жылдық жер аударылғаннан кейін Норвегия корольдік отбасын Ослоға қайтарғаннан кейін. Одан кейін ол Шығыс Үндістанда бас қолбасшының штаб-квартирасы ретінде Шығыс Үндістанда қызмет етті.

At the outbreak of war in 1939, Norfolk was part of the 18th Cruiser Squadron of the Home Fleet, and was involved in the chase for the German battleships German battleship Gneisenau and German battleship Scharnhorst. She was soon receiving numerous repairs for damage that she had received, not to mention vital modifications to the ship. Her first repairs were carried out in Belfast, after damage from a near miss by a torpedo from U 47 was launched in 1938., the submarine responsible for sinking the battleship at Scapa Flow. Shortly afterward, bomb damage that she had received from a heavy air raid by Kampfgeschwader 26 at Scapa Flow on 16 March 1940 forced her into yet another repair, this time on the Clyde. After these repairs had been completed Norfolk proceeded to a shipyard on the River Tyne for a new addition to her equipment – a radar set. In December 1940, Norfolk was ordered to the South Atlantic on trade protection duties. Operating out of Freetown as part of Force K she participated in the hunt for the pocket battleship German cruiser Admiral Scheer In January 1941 Norfolk, under the command of Capt. Phillips, joined in a search for the German auxiliary cruiser German auxiliary cruiser Kormoran in the South Atlantic. In February, she escorted Atlantic troop convoys, but by May she had returned to Icelandic waters. Norfolk was the second ship to sight the German battleship German battleship Bismarck, after another County class cruiser she was patrolling with. Norfolk and Suffolk continued to trail the German battleship before and after the Battle of the Denmark Strait; Suffolk had to break off as it was low on oil. Norfolk later joined the battleships and and her sister Dorsetshire as part of the force that finally sank Bismarck in the German ship's final battle. From September onward, she was employed as an escort for the arduous Arctic Convoys. During this period, Dorsetshire had been bombed and sunk by Japanese torpedo and dive bombers in the Pacific Theatre as part of the Eastern Fleet's attempts to dodge Japanese advances on Ceylon. Norfolk was part of the cruiser covering force of Convoy JW 55B when it engaged Scharnhorst, on 26 December 1943. She scored three hits on the German ship, and received several 11 in shell hits (all passing through the thin skinned ship without exploding) in return, before she withdrew; Scharnhorst was later caught and sunk by the battleship and her escorting cruisers and destroyers. She sustained damage (especially to X turret and barbette) in that confrontation, and she was subsequently repaired/refitted (losing X turret in favour of additional AA guns) on the Tyne, which prevented her from being involved in the historic D day landings. Norfolk was the flagship of Vice Admiral Rhoderick McGrigor off North Norway during Operation Judgement, Kilbotn, an attack by the Fleet Air Arm on a U boat base which destroyed two ships and U 711 was launched in on 4 May 1945, in the last air raid of the war in Europe. When the war came to a close, Norfolk left Plymouth for a much needed refit at Malta, after transporting the Norwegian Royal family back to Oslo after their five year exile in London. This was followed by service in the East Indies as the flagship of the Commander in Chief, East Indies.

Соғыстан кейінгі

1949 жылы Норфолк Британияға оралды және резервке жіберілді. 1950 жылдың 3 қаңтарында ол BISCO компаниясына металл теріп жіберу үшін сатылды. 1950 жылдың 14 ақпанында Норфолк Ньюпортқа жол тартты және 19 ақпанда келді, 22 жылдық қызметтен кейін бұзылып, Норфолк тарихындағы көптеген шайқас наградаларын, соның ішінде соңғысын алды.