Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ангола провинциясы
Province of Angola
Бенгела – Анголаның батысында орналасқан провинция. Ол Атлант мұхитының жағасында жатыр және Куанза-Сул, Намибе, Уила және Уамбо провинцияларымен шекаралас. Провинцияның ауданы – және оның орталығы Бенгела қаласы. 2014 жылғы халық санауы бойынша провинцияда 2 231 385 адам тұрады. Бенгеланың қазіргі әкімі – Исаак дос Анжос.
Benguela is a province of Angola, situated in the west of the country. It lies on the Atlantic Ocean, and borders the provinces of Cuanza Sul, Namibe, Huila, and Huambo. The province has an area of and its capital is Benguela. According to the 2014 census, there were 2,231,385 inhabitants in the province. The current governor of Benguela is Isaac dos Anjos.
Тарих
XVI ғасырда Бенгела патшалығы болған. Оның билеушісі алғаш рет 1586 жылы Диас де Новаи Ндонго билеушісінің әскерін жеңгеннен кейін португал үкіметінің өкілдерімен байланысқа шықты. 1587 жылы Бенгела билеушілерімен байланыс орнатуға жасалған португалдық әрекет сәтсіз аяқталды. 1600 жылы Бенгела билеушісі Хомби а Нжимбе (кейде Хомбиангйымбе деп ағылшынша айтылады) еді. Сол кездегі патшалық Куво өзенінің бастауынан Лонга өзеніне дейін, қазіргі Анголаның солтүстік-батыс жоталарын қамтыды. Бұл аймақта негізінен умбунд тілінде сөйлейтін халық тұрды. Португалия коронасы 1615 жылы Африка арқылы Мозамбикке қажетті сауда жолын дамыту үшін жағдайды жақсарту мақсатында Бенгела патшалығын құрды. Мұнда құрылған сауда бекеті португалдардың минералды ресурстар мен топырақ сапасына қатысты үміттерін ақтамады, сондықтан Мбака деген атпен тек құл саудасы үшін ғана ауыл салынып, орнатылды. Еуропа елдерінің Африкадағы колонияларды басып алуға тырысқан дәуірінде, XIX ғасырдың соңында Португалия Германия империясы және басқа мемлекеттердің ықпалынан қорғау үшін аймақтағы өзінің ықпалын күшейтті. 1884–1885 жылдарғы Берлин конго конференциясына дейін, еуропалық державалар Африкадағы колониялық территорияларды бөліскен кезде, Португалия 1869 жылға дейін отарлық әкімшілігін нығайтып, Луанда, Бенгела және Мосамед (қазіргі Намибе) үш округін бөліп алды. 1912 жылы Бенгела темір жолы Лобитодан Хуамбоға жетті, ал толық құрылысы 1929 жылы аяқталды.
In the 16th century there existed a Kingdom of Benguela. Its ruler first contacted agents of the Portuguese government in 1586 after Dias de Novais had defeated the forces of the ruler of Ndongo. A Portuguese attempt to contact the rulers of Benguela failed in 1587. As of 1600 the ruler of Benguela was Hombi a Njimbe (sometimes Anglicized as Hombiangymbe). The kingdom at that time stretched from the headwaters of the Cuvo River to the Longa River, covering the northwestern highlands of what is today Angola. This area at the time was primarily Umbundu speaking. The Portuguese crown created the Kingdom of Benguela in 1615 to improve the conditions to develop the desired land route to Mozambique across Africa. The trading post founded here did not meet the expectations of the Portuguese in mineral resources and soil quality, so a village was only established for the slave trade, under the name of Mbaka. With the era of imperialist efforts of European countries to acquire colonies in Africa, at the end of the 19th century, Portugal increased its presence in the region in order to protect them from the advances of the German Empire and other states. Even before the Berlin Congo Conference in 1884–85, when European powers divided up the African colonial territories among themselves, Portugal had strengthened its colonial administration as early as 1869, and divided the three districts of Luanda, Benguela and Moçâmedes (now Namibe). By 1912, the Benguela Railway had reached Huambo from Lobito, and the line was eventually completed in 1929.
Мәдениет
Басым этностық топтар – овимбунду және нгангела. Көпшілік тілі – умбунду.
The predominant ethnic groups are the Ovimbundu and Ngangela. The majority language is Umbundu.
Бенгела губернаторларының тізімі
Аты Лауазымдағы жылдары Сократ Мендонса де Оливейра Даскалос 1974–1977 Эстевао Гунго Арао 1976–1977 Хосе Илидио Техилекессе Маниже 1977 Луис Дукуи Пауло де Кастро 1977 Гарсия Лоуренсо Ваз Контреирас 1977–1979 Джулиао Матеус Пауло, сондай-ақ Дино Матрос деп те белгілі 1979–1981 Кунди Пайхама 1981–1986 Жоао Мануэл Гонсалвес Лоуренсо 1986–1989 Пауло Тейшейра Хорхе 1989–1995 Думильда дас Чагас Рангел 1995–2009 Армандо да Круз Нето 2009–2013 Исаак Франсиско Мария дос Анжос 2013–2017 Руи Луис Фалкан Пинто де Андраде 2017–2021 Луис да Фонсека Нунес 2021–
Name Years in office Sócrates Mendonça de Oliveira Dáskalos1974–1977 Estêvão Gungo Arão1976–1977 José Ilídio Tehilekesse Manjenje1977 Luís Doukui Paulo de Castro1977 Garcia Lourenço Vaz Contreiras1977–1979 Julião Mateus Paulo a. k. a. Dino Matross1979–1981 Kundi Paihama1981–1986 João Manuel Gonçalves Lourenço1986–1989 Paulo Teixeira Jorge1989–1995 Dumilde das Chagas Rangel 1995–2009 Armando da Cruz Neto 2009–2013 Isaac Francisco Maria dos Anjos 2013–2017 Rui Luís Falcão Pinto de Andrade 2017–2021Luís da Fonseca Nunes2021–