Кіріспе

Антананариву провинциясы – Мадагаскардың бұрынғы провинциясы. Оның ауданы белгілі емес, ал 2004 жылы халқы 5 370 900 адамды құрады. Оның астанасы Антананариву, ол сонымен қатар елдің де астанасы. 1965 жылы құрылған бұл провинция Мадагаскардың өнеркәсіптік өндіріс бойынша ең маңызды провинциясы болды. Ол ең сауатты провинциялардың бірі еді және оның көп бөлігін мерина халқы құрады. Басқа бес провинциямен бірге, 2007 жылы дамуға көмектесу үшін кішігірім аймақтар құруды мақұлдаған референдумнан кейін таратылды. 20 ғасырда бұл провинция обадан қатты зардап шекті. 2002 жылы сол кездегі президент Дидье Рацирака төтенше жағдай жариялады. Содан кейін болған оқиғалар қалған бес провинцияның Антананариву провинциясын қоспаған жаңа республика құру туралы жариялауына әкелді. Тек Марк Раваломанана ел президенті болып сайланғаннан кейін ғана бейбітшілік орнатылды.

Тарих және орналасқан жері

Облысты жергілікті тұрғындар бес жылға сайлаған провинциялық кеңес басқарды. Кеңес губернатордан және ең көп дегенде 12 бас комиссардан тұрды. Бұл Мадагаскардың ең сауатты аймағы болып есептелді және жұмыс орындарының көптігімен көзге түсті. 1997 жылы халықтың 34% ғана сауатсыздықтан зардап шекті, ал шамамен 30% тұрғыны орта білім алған. Сол жылы елдің мемлекеттік қызметкерлерінің 42% осы провинцияда жұмыс істесе, провинция тұрғындарының үштен екісі кедейлік шегінен жоғары тұрды. Мұның себебі – ел астанасы осы провинцияда орналасқандығы. Аймақ әдетте "Көк орман" деп аталатын үстіртте жатыр. Бұл Мадагаскардың ең маңызды саяси және коммерциялық орталығы еді. Француз отаршылдық билігі провинцияны 1946 жылы құрған. 1993 жылдан 2001 жылға дейін провинциядағы кедейлік деңгейі 1993 жылғы 63,4%-дан 1997 жылы 61,8%-ға, 1999 жылы 57,1%-ға және 2001 жылы 48,3%-ға дейін тұрақты түрде төмендеді. 1993 жылы Махажанга провинциясы ғана кедей халықтың пайыздық көрсеткіші бойынша (47,9%) Антананаривудан жақсы нәтиже көрсетті. Ал келесі барлық сараптамаларда Антананариву провинциясы кедейліктен жоғары тұрған адамдар саны бойынша үздік көрсеткіштерді көрсетті. Мадагаскар халқының шамамен 30% осы провинцияда тұрды. 2003 жылы Халықаралық валюта қоры жариялаған «Мадагаскар: кедейлікті азайту стратегиясы» атты зерттеуі провинцияның 92% үй шаруашылығының ішуге жарамды суға қол жеткізгенін көрсетті. Оңтүстік жарты шарда орналасқандықтан, провинция сәуірден қазанға дейін қыс мезгілін, ал жылдың қалған уақытында ылғалды жазды бастан кешіреді. Антананариву провинциясы, Антисаранана провинциясынан басқа, елдің барлық басқа провинцияларымен шектеседі. Оны солтүстіктен Махажанга провинциясы, шығыстан Тоамасина провинциясы, оңтүстіктен Фианаранцоа провинциясы және батыстан Толиара провинциясы қоршап тұр. Антананариву Мадагаскардың теңізге шығу жолы жоқ жалғыз провинциясы еді. Облыста бірнеше оба эпидемиялары болған. 1924–25 және 1933–37 жылдары оба ауруы қатты зардап келтірді. Алғашқысы провинцияның барлық аймақтарында 650 адамның өліміне себеп болды. 1999–2000 жылдары Махажанга провинциясында болған холера эпидемиясы Антананариву провинциясына да тарады. 1987–88 жылдары елордадағы малярия эпидемиясы бірнеше адамның өмірін қиды.

Саяси тұрақсыздық

Бұл провинция белгілі саясаткерлер Дидье Рацирака, Норберт Радисахонана және Марк Раваломанананың туған жері. Раваломанана провинцияның Манжакандриана ауданындағы Имеринкасинина ауылында дүниеге келген. Ел президенті болғанға дейін ол Антананариву қаласының мэрі қызметін атқарған. Провинция халқының көп бөлігі аралдың ең ірі және саяси тұрғыдан ең ықпалды этникалық тобы – мериналар құрады. 2002 жылы Марк Раваломанана 2001 жылғы желтоқсанда өткен президенттік сайлауда көпшілік дауыс жинағанын жариялағаннан кейін, сол кездегі президент Дидье Рацирака төтенше жағдай режимін енгізді. Дегенмен, сайлаудың алғашқы нәтижелері екінші турдың қажет екенін көрсетті. Бұл қақтығысқа толы саяси жағдай мен халық наразылығына әкелді. Рацираканы қолдаған провинциялар Антананариву провинциясын қоспағанда, жаңа республика құрғанын мәлімдеді. Жағалау аймақтарында мерина халқы этникалық зорлық-зомбылыққа ұшырады. Рацирака өлкені тастап, оны өлтіру жоспары туралы ақпарат тарағаннан кейін Францияға қашып кетті. 2002 жылдың сәуір айында Мадагаскардың Жоғары Конституциялық соты Раваломанананы жеңімпаз деп жариялады. Ол жарияланғаннан кейін елдің президенті болып тағайындалды және елде бейбітшілік орнатылды.

Жою

Облыстың президенті (PDS – Président de la Délégation Spéciale) Эмиль Ракотомала болды. Мадагаскардың 2007 жылғы конституциялық референдумының нәтижесінде провинциялар таратылып, аймақтық дамуды жеңілдету мақсатында 22 кіші аймақ (фаритра немесе облыстар) құрылды.