Кіріспе

Барбадостың үкімет басшысы

Барбадостың премьер-министрі Барбадостың үкімет басшысы болып табылады. Премьер-министр Конституцияның талаптарына сәйкес президент тағайындайды. Президент атқарушы биліктің номиналды иесі ретінде парламенттік сайлауларды өткізуге және кандидаттардың біреуін премьер-министр деп жариялауға жауапты.

Өмірбаян

Сэр Грантли Герберт Адамс 1953 жылдың 1 ақпанында Барбадос толық өзін-өзі басқару құқығына ие болғанда, Барбадостың бірінші премьер-министрі болып тағайындалды. Барбадос 1966 жылдың 30 қарашасында Ұлыбританиядан толық саяси тәуелсіздік алу үшін келіссөздер жүргізген кезде, лауазымның атауы премьер-министр болып өзгертілді. Атауы өзгергеніне қарамастан, лауазымның функциялары маңызды түрде өзгермеді.

Тағайындау және қызмет мерзімі

Бұрынғы британдық колония ретінде Барбадос негізінен британдық саяси үлгілерді қабылдады және Вестминстер немесе кабинет жүйесіне сәйкес келеді, онда үкіметтің атқарушы билігі заң шығарушы органға жауапты болады. Премьер-министрді 2021 жылға дейін генерал-губернатор, ал одан кейін Барбадос президенті парламентте ең көп бес жылдық мерзімге тағайындайтын. Президент палатада көпшілік қолдайтын кандидатты табуға тырысуы керек; егер мұндай кандидат табылмаса, президент парламентті таратып, мерзімінен бұрын сайлау жариялауға тиіс. Парламент сайлауында өкілдігінен айырылған премьер-министр премьер-министр бола алмайды. Егер премьер-министр қайтыс болса – мұндай жағдай үш рет болды – президент парламенттен басқа біреуді тағайындайды, ол парламенттің қалған бес жылдық мерзіміне қызмет етеді. Премьер-министрді Ассамблея палатасының көпшілігі қолдауы немесе кем дегенде қабылдауы керек. Егер премьер-министр палатаның "сенімін" жоғалтса, ол бүкіл кабинетпен бірге отставкаға кетеді. Іс жүзінде бұл премьер-министрді тағайындауды формальды рәсімге дейін төмендетіп жібереді, себебі көпшілік саяси партияның немесе коалицияның парламенттік жетекшісі тағайындалады. Алайда, егер сайлау нәтижесінде партиялардың фрагментациясы немесе сайлаудан кейін партиялардың қайта құрылуы салдарынан мұндай көпшілік партия немесе коалиция болмаса, президенттің рөлі айтарлықтай маңыздырақ болады. Барбадос премьер-министрі техникалық тұрғыдан "бірінші теңдес" болып саналады, оның дауысы Министрлер кабинетінің отырысында басқа министрлердің дауысынан артық салмаққа ие емес. Бірақ іс жүзінде премьер-министр үкіметке басымдық етеді. Басқа министрлерді президент тағайындайды, бірақ премьер-министрдің "кеңесімен" және премьер-министр кез келген уақытта оларды қызметтен босата алады (дегенмен, гипотетикалық түрде премьер-министрдің министрлік тағайындауларға қатысты бақылауы коалициялық саясаттың шындығымен шектелуі мүмкін: коалициялық серіктестердің жетекшілері де бұл мәселеде өз пікірін білдіруді талап ете алады).

Иесі

Тәуелсіздікке дейін үш премьер-министр болды, ал тәуелсіздіктен кейін сегіз премьер-министр болды.

Жауапкершілік

Премьер-министр президентке кеңес береді, министрлерді тағайындайды, Ұлттық жиналыста көпшілікті құрайды және 12 сенаторды тағайындайды. Премьер-министр Барбадос президенті тарапынан тағайындалса да, ол көбінесе көпшілік партияның жетекшісі болып табылады.