Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық ботаник (1699–1768)
British botanist (1699–1768)
Джон Мартин немесе Иоанн Мартин (12 қыркүйек 1699 – 29 қаңтар 1768) – ағылшын ботанигі.
John Martyn or Joannes Martyn (12 September 1699 – 29 January 1768) was an English botanist.
Өмір
Мартин Лондон қаласында саудагердің ұлы болып дүниеге келді. Ол үйінің жанындағы мектепте оқыды, 16 жасқа толғанда, әкесіне жұмысқа орналасып, бизнеспен айналысуды жоспарлады. Ол Англияға көшіп келген және табысты саудагер атанған гугенот босқыны Клод Фоннероның қызы Мари Энн Фоннероға үйленді. Бірақ ол бұл жоспардан бас тартып, медицина мен ботаниканы зерттеуге бет бұрды. Ботаникаға деген қызығушылығы Джон Уилмер деген дәріханашымен және Лондонда тәжірибелі хирург-дәріханашы доктор Патрик Блэрмен танысуынан пайда болды, ол Данди қаласынан келген еді. Мартин 1721 және 1726 жылдары Лондонда ботаникадан лекциялар оқыды, ал 1727 жылы Лондон Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды. Мартин (Жоханн Якоб Диллениус және басқалармен бірге) ботаникалық қоғамның негісқұрушыларының бірі және хатшысы болды, ол бірнеше жыл бойы Уотлинг көшесіндегі «Радуга» кофеханасында жиналатын. 1732 жылы ол Кембридж университетінде ботаника профессоры болып тағайындалды, бірақ қолдау таппай, жабдықтардың жетіспеуіне байланысты көп ұзамай лекция оқуын тоқтатты. Дегенмен, ол 1768 жылға дейін профессорлық қызметін сақтап, ұлы Томасқа отставка берді. Кембридж университетіндегі ботаника кафедрасынан кеткеннен кейін ол университетке өзінің ботаникалық үлгілері мен кітаптарын сыйға берді. Джон Мартин Джон Кингтің (1652–1732) қызы Эулалия Кингке үйленді, ол Бедфордширдегі Пертенхолл және Лондондағы Челси шіркеулерінің пасторы болды. Олардың ұлы Томас Мартин (1735–1825) де танымал ботаник және «Flora rustica» (1792–1794) атты еңбектің авторы болды. Бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін Джон Мартин Клод Фоннероның қызы Мэри Энн Фоннероға үйленді, Клод Фоннеро Лондон мен Ипсуич қаласындағы Крайстчерч сарайының саудагері және Томас Фоннероның інісі болды. Ол медициналық білімі болмаса да, ұзақ жылдар бойы Челсиде дәрігер болып жұмыс істеді және 1768 жылы сол жерде қайтыс болды. Оның ұлы Томас 1770 жылы әкесі туралы естелік жазды. Бұл естеліктің кеңейтілген нұсқасын Джордж Горхам 1830 жылы дайындап, жариялады.
Martyn was born in London, the son of a merchant. He attended a school in the vicinity of his home, and when he turned 16, worked for his father, intending to follow a business career. He married Marie Anne Fonnereau, daughter of Claude Fonnereau, a Huguenot refugee who had settled in England and became a successful merchant. He abandoned this idea in favour of medical and botanical studies. His interest in botany came from his acquaintance with an apothecary, John Wilmer, and Dr. Patrick Blair, a surgeon apothecary from Dundee who practiced in London. Martyn gave some botanical lectures in London in 1721 and 1726, and in 1727 was elected a Fellow of the Royal Society of London. Martyn was one of the founders (with Johann Jacob Dillenius and others) and the secretary of a botanical society which met for a few years in the Rainbow coffee house, Watling Street. In 1732 he was appointed Professor of Botany at Cambridge University, but, finding little encouragement and hampered by a lack of equipment, he soon ceased lecturing. He retained his professorship, however, until 1768, when he resigned in favour of his son Thomas. On resigning the botanical chair at Cambridge he presented the university with a number of his botanical specimens and books. John Martyn married Eulalia King, daughter of John King (1652–1732), rector of Pertenhall in Bedfordshire and Chelsea in London. Their son, Thomas Martyn (1735–1825) was also an eminent botanist, author of Flora rustica (1792–1794). After the death of his first wife, John Martyn married Mary Anne Fonnereau, daughter of Claude Fonnereau, merchant of London and Christchurch Mansion, Ipswich, and the brother of Thomas Fonnereau. Although he had not taken a medical degree, he long practised as a physician at Chelsea, which is where he died in 1768. His son Thomas wrote a memoir of his father in 1770. An expanded version of this memoir was prepared and published by George Gorham in 1830.
Жұмыс
Ол ең алдымен Historia Plantarum Rariorum (1728–1737, Жакоб ван Гюсум салған суреттерімен) және Вергилийдің Эклогтары (1749) мен Георгиктер (1741) аудармаларымен танымал. Оның өлімінен кейін де басылымдары жарық көруін жалғастырды. Атақты "Циклопедия", яки Өнер мен ғылымның әмбебап сөздігі" авторы Ефрем Чемберспен бірлесіп, 1742 жылы жарық көрген Париж Корольдік ғылым академиясының "Философиялық тарихы мен естеліктері" еңбегін қысқартып, аударды. Ол сонымен қатар 1730 жылдан 1737 жылға дейін жарық көрген Grub Street Journal атты апталық сатирикалық шолу журналын құрды.
He is best known for his Historia Plantarum Rariorum (1728–1737, illustrated by Jacob van Huysum), and his translation, with valuable agricultural and botanical notes, of the Eclogues (1749) and Georgics (1741) of Virgil. Editions continued to be issued after his death. With Ephraim Chambers, author of the famous Cyclopaedia, or an Universal Dictionary of Arts and Sciences, he abridged and translated the Philosophical History and Memoirs of the Royal Academy of Sciences at Paris, which was published in 1742. He also started the Grub Street Journal, a weekly satirical review, which lasted from 1730 to 1737.