Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айдахо территориясы – 1863 жылдың 3 наурызынан 1890 жылдың 3 шілдесіне дейін, Айдахо штаты ретінде Одаққа қосылғанға дейін АҚШ-тың ұйымдастырылған және құрамына енген аумағы болды.
Territory of the U. S. between 1863–1890
The Territory of Idaho was an organized incorporated territory of the United States that existed from March 3, 1863, until July 3, 1890, when the final extent of the territory was admitted to the Union as Idaho.
1860 жылдар
Аумақ ресми түрде 1863 жылғы 3 наурызда Конгресс актісімен 1863 жылдан 1866 жылға дейін ұйымдастырылды. Бойз 1866 жылдан бастап аумақтық Жоғарғы соттың бір дауысымен аумақтық астана атанды. Конгресс Айдахо территориясы құрылған кезде оны ресми қылмыстық немесе азаматтық кодекстермен қамтамасыз ете алмады. Тек 1864 жылғы 4 қаңтарда ғана аумақтың бастапқы заңдары қабылданды. Азамат соғысы мен қайта құру кезеңіндегі дүрбелең салыстырмалы түрде тұрақты Айдахо территориясындағы адамдар үшін шалқақ мәселе болды, бұл өз кезегінде жерсілімді ынталандырды. 1864 жылы Монтана территориясы Биттерут тау жотасының шығысындағы аумақтың солтүстік-шығыс бөлігінен құрылды. Аумақтың көп бөлігі оңтүстік-шығысында Дакота территориясының құрамына кірді. 1860 жылдардың соңында Айдахо территориясы Азамат соғысы кезінде Конфедерация штаттары үшін күрескен, оңтүстік демократтарының қоныс аудару орнына айналды. Бұл адамдар ертедегі аумақтық заң шығарушы жиналыстарда жақсы өкілдік етілді, олар көбінесе тағайындалған республикалық аумақтық губернаторлармен келіспеушіліктерге түсті. Саяси тартыс 1867 жылы губернатор Дэвид В. Баллардтың Форт-Бойзеде орналасқан федералды әскерлерден аумақтық заң шығарушы жиналыстан қорғаныс сұраған кезде ерекше күшейді. Алайда 1870 жылға қарай саяси тартыс едәуір азайды. 1868 жылы 111-ші батыс меридианның шығысындағы аудандар жаңа құрылған Вайоминг территориясының бөлігіне қосылды. Айдахо территориясы сол кездегі қазіргі мемлекеттің шекараларын қабылдады. 1860 жылдардан бастап Айдахода алтын, күміс және басқа да құнды табиғи ресурстардың табылуы, сондай-ақ 1869 жылы Трансконтиненталды темір жолдың салынысы аймаққа көптеген жаңа адамдарды, оның ішінде кендерде жұмыс істеуге келген қытай жұмысшыларын әкелді. Айдахо штат мәртебесіне жақындаған сайын, тау-кен және басқа да пайдалы қазба өнеркәсіптері оның экономикасы үшін маңыздырақ болды. Мысалы, 1890 жылдары Айдахо басқа штаттардан көбірек қорғасын экспорттады.
The territory was officially organized on March 3, 1863, by Act of Congress, from the inception in 1863 to 1866. Boise was made the territorial capital from 1866 by a one vote margin of the Territorial Supreme Court. Congress failed to provide official criminal or civic codes for the Idaho territory upon its inception. It was not until January 4th, 1864 that the territory's original laws were adopted. The upheaval caused by the Civil War and Reconstruction was a distant concern to those in the comparatively stable Idaho Territory, a situation which in turn encouraged settlement. In 1864, the Montana Territory was organized from the northeastern section of the territory east of the Bitterroot Range. Most of the southeastern area of the territory was made part of the Dakota Territory. In the late 1860s, Idaho Territory became a destination for displaced Southern Democrats who fought for the Confederate States of America during the Civil War. These people were well represented in the early territorial legislatures, which often clashed with the appointed Republican territorial governors. The political infighting became particularly vicious in 1867 when Governor David W. Ballard asked for protection from federal troops stationed at Fort Boise against the territorial legislature. By 1870, however, the political infighting had decreased considerably. In 1868, the areas east of the 111th meridian west were made part of the newly created Wyoming Territory. Idaho Territory assumed the boundaries of the modern state at that time. The discovery of gold, silver and other valuable natural resources throughout Idaho beginning in the 1860s, as well as the completion of the Transcontinental Railroad in 1869, brought many new people to the territory, including Chinese laborers who came to work the mines. As Idaho approached statehood, mining and other extractive industries became increasingly important to its economy. By the 1890s, for example, Idaho exported more lead than any other state.
1870 жылдар
Айдахоның аумақтық түрмесінің құрылысы 1870 жылы басталды және 1872 жылы аяқталды. Түрме 1973 жылға дейін аумақ, содан кейін штат тарапынан қолданылды. Ескі Айдахо мемлекеттік жазалау орыны 1974 жылы аумақтық түрме ретіндегі маңыздылығы үшін Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Қазіргі уақытта мұнда мұражайлар мен дендрарий орналасқан. Айдахо территориясы құрылғаннан кейін бірден мемлекеттік мектеп жүйесі құрылып, пошта атқару желілері іске қосылды. 1865 жылға қарай Льюистон, Бойз және Сильвер-Сити қалаларында тұрақты газеттер шығарылатын болды. Алғашқы телеграф желісі 1866 жылы Франклинге жетті, ал 1874 жылы Льюистон Солтүстік Айдаходағы алғашқы байланысқан қала атанды. Тынық мұхиты аймағындағы алғашқы телефондық әңгіме 1878 жылдың 10 мамырында Льюистон қаласында жасалды. Айдаходағы Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің мүшелері азшылық құрағанымен, оларға басқалар күдікпен қарады. 1882 жылға қарай Айдахоның белгілі және ықпалды тұлғалары, көп әйел алудың заңсыздығына сілтеме жасай отырып, Айдахо территориясындағы Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің мүшелерін сайлау құқығынан айырды. Айдахо штат мәртебесіне Ютадан алты жыл бұрын қол жеткізді, ол аумақта халық саны көп және одан бұрын қоныстанған, бірақ көпшілігі Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің мүшелері болып, көп әйелділер дауыс берген. 1869 жылдан 1875 жылға дейін Айдахо территориясында төрт мыңнан астам қытай халқы тұрды. Көптеген қытай иммигранттары сияқты, олар "Алтын тауға" кенші болып жұмыс істеуге келді немесе кір жуушы және аспаз болып жұмыс тапты. 1870 жылғы халық санауында Айдахо қаласында 1751 қытай тұрғаны тіркелді, бұл қала тұрғындарының жартысына жуығын құрады. Нез Перс соғысы 1877 жылдың маусым айында территорияның солтүстік-орталық бөлігіндегі Уайт Бёрд каньонында басталды және төрт айдан кейін Монтананың шығыс территориясындағы Бир Поуде аяқталды.
Construction began on the Idaho Territorial Prison in 1870 and was completed by 1872. The prison was in use by the territory, then the state until 1973. The Old Idaho State Penitentiary was placed on the National Register of Historic Places in 1974 for its significance as a Territorial Prison. The site currently contains museums and an arboretum. Almost immediately after Idaho Territory was created, a public school system was created and stage coach lines were established. Regular newspapers were active in Lewiston, Boise and Silver City by 1865. The first telegraph line reached Franklin in 1866, with Lewiston being the first town linked in northern Idaho in 1874. The first telephone call in the Pacific Northwest was made on May 10, 1878, in Lewiston. Although forming a sizable minority, members of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints in Idaho were held in suspicion by others in Idaho. By 1882, notable and powerful Idahoans successfully disenfranchised members of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints voters in Idaho Territory, citing their illegal practice of polygamy. Idaho was able to achieve statehood some six years before Utah, a territory which had a larger population and had been settled longer, but was majority members of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints with voting polygamists. There were four thousand Chinese living in the Idaho Territory from 1869 to 1875. Like many Chinese immigrants, they came to "Gold Mountain" to work as miners, or found work as laundrymen and cooks. The 1870 census reported there were 1,751 Chinese in Idaho City who were nearly half of city residents. The Nez Perce War began in the north central portion of the territory at White Bird Canyon in June 1877, and concluded four months later in eastern Montana Territory at Bear Paw.
1880 жылдар
Капиталды көшіру дауынан кейін екі облысты бөлу туралы ұсыныстар кеңінен тарады. Он жылдық бойы Айдахо территориясының таратылуы мүмкін болды. 1885 жылы Айдахо заң шығарушы органы Конгреске екі партиялық үндеу жолдады, онда Солтүстік Айдахоның Вашингтон территориясына қайтарылуын сұрады. 49-шы Конгресс кезінде осы мақсатқа жету үшін екі рет әрекет жасалды. 1887 жылдың 1 наурызында Конгресс президент Гровер Кливлендке заң жобасын жіберді, ол Солтүстік Айдахоны Вашингтон территориясына қайтаратын еді. Кливленд, губернатор Эдвард А. Стивенсонға жақсылық жасау ниетімен, заңға қол қоюдан бас тартты және Конгресс сессиясы екі күннен кейін аяқталғанда ол ветоланып қалды. Невада және Юта штаттары Оңтүстік Айдахоның қалған бөліктерін алуға қызығушылық танытты. 1889 жылы Айдахо университеті бастапқыда жоспарланған Оңтүстіктегі Игл-Рок (қазіргі Айдахо-Фоллс) қаласының орнына, Солтүстіктегі Мәскеу қаласына берілді. Бұл Солтүстік Айдахо тұрғындарының астананы жоғалтудан туған реніштерін азайтуға көмектесті. Штат болуға ұмтылған губернатор Стивенсон 1889 жылы конституциялық конвенция шақырды. Конвенция 1889 жылдың 6 тамызында конституцияны бекітті, ал сайлаушылар 1889 жылдың 5 қарашасында конституцияны мақұлдады. 1890 жылдың 3 шілдесінде президент Бенджамин Харрисон Айдахоны АҚШ штаты ретінде қабылдау туралы заңға қол қойды.
After the capital relocation controversy, proposals to split the two regions became widespread. For the rest of the decade, Idaho Territory was nearly legislated out of existence. In 1885, the Idaho legislature published a bipartisan memorial to Congress asking for northern Idaho to be returned to Washington Territory. There were two attempts during the 49th Congress to accomplish this. On March 1, 1887 Congress sent a bill to President Grover Cleveland which would have returned northern Idaho to Washington Territory. Cleveland, likely as a favor to Governor Edward A. Stevenson, refused to sign the bill and it was pocket vetoed when the session of Congress ended two days later. Nevada and Utah showed interest in acquiring the remainders of southern Idaho. In 1889, the University of Idaho was awarded to the northern town of Moscow instead of its original planned location at Eagle Rock (now Idaho Falls) in the south. This served to alleviate some of the hard feelings felt by North Idaho residents over losing the capital. In a bid for statehood, Governor Stevenson called for a constitutional convention in 1889. The convention approved a constitution on August 6, 1889, and voters approved the constitution on November 5, 1889. President Benjamin Harrison signed the law admitting Idaho as a U. S. state on July 3, 1890.