Кіріспе
Грамматикалық жағдай
Грамматикада адсесивтік жағдай (қысқартылған; латын тілінен adesse "қатысуы (да)": ad "үстінде" + esse "болу") – есімнің анықтамасына қатысты, оның үстінде немесе жанында орналасқан жерді білдіретін грамматикалық жағдай; бұл термин көбінесе урал тілдерін зерттеуде қолданылады. Урал тілдерінде, мысалы, фин, эстон және венгр тілдерінде, бұл "үстінде" деген негізгі мағынасы бар төртінші орындық жағдай. Мысалы, эстон тілінде laud (дастарқан) және laual (дастарқанның үстінде), венгр тілінде asztal және asztalnál (дастарқанның үстінде). Ол фин тілінде құралдық жағдай ретінде де қолданылады. Фин тілінде бұл сөздің жұрнағы lla/ llä, мысалы pöytä (дастарқан) және pöydällä (дастарқанның үстінде). Сонымен қатар, ол "жерде болуды" білдіре алады, мысалы koululla (мектепте, мектеп ауласын қоса алғанда), koulussa (мектепте, ғимарат ішінде) дегенмен салыстырғанда. Эстон тілінде genitiv жағдайына "l" жұрнағы қосылады, мысалы laud (дастарқан) – laual (дастарқанның үстінде). "Үстінде" деген мағынадан басқа, бұл жағдай меншікті білдіру үшін де қолданылады. Мысалы, "mehel on auto" деген сөз "адамның машинасы бар" дегенді білдіреді. Урал тілдерінде "иелену" етістігі болмағандықтан, ол адсесивтік жағдайдағы бағыс + on (мысалы, minulla on, "менде бар", сөзбе-сөз "менде бар") болып табылады. Фин, эстон және венгр тілдеріндегі басқа орындық жағдайлар:
Инессивтік жағдай ("ішінде")
Элативтік жағдай ("сыртында")
Иллативтік жағдай ("ішіне")
Аллативтік жағдай ("үстіне")
Аблативтік жағдай ("үстінен")
Суперсессивтік жағдай ("бетінде немесе үстінде")
In grammar, an adessive case (abbreviated ; from Latin adesse "to be present (at)": ad "at" + esse "to be") is a grammatical case generally denoting location at, upon, or adjacent to the referent of the noun; the term is most frequently used in Uralic studies. In Uralic languages, such as Finnish, Estonian and Hungarian, it is the fourth of the locative cases with the basic meaning of "on"—for example, Estonian laud (table) and laual (on the table), Hungarian asztal and asztalnál (at the table). It is also used as an instrumental case in Finnish. In Finnish, the suffix is lla/ llä, e. g. pöytä (table) and pöydällä (on the table). In addition, it can specify "being around the place", as in koululla (at the school including the schoolyard), as contrasted with the inessive koulussa (in the school, inside the building). In Estonian, the ending l is added to the genitive case, e. g. laud (table) laual (on the table). Besides the meaning "on", this case is also used to indicate ownership. For example, "mehel on auto" means "the man owns a car". As the Uralic languages don't possess the verb "to have", it is the subject in the adessive case + on (for example, minulla on, "I have", literally "at me is"). The other locative cases in Finnish, Estonian, and Hungarian are:
Inessive case ("in")
Elative case ("out of")
Illative case ("into")
Allative case ("onto")
Ablative case ("off")
Superessive case ("on top of, or on the surface of")
Орал емес
Литва тілінің ескі нұсқалары, лезги және хунзиб тілдері сияқты кейбір солтүстік-шығыс Кавказ тілдері, сондай-ақ ежелгі және қазіргі осетин тілдері – аддессив жағдайын немесе жағдайлық функцияны қолданатын басқа тілдердің қатарына жатады.