Кіріспе
Польшадағы католик шіркеуінің рөліне шолу
Польшадағы католик шіркеуінің мүшелері, әлемнің басқа жерлеріндегідей, Римдегі Папаның рухани басшылығымен жүреді. Латын шіркеуі және Польшадағы оның Епископтар конференциясы Латын шіркеуінің 41 діни округін қамтиды; ал Польшаның Шығыс католиктері үш епархияға біріккен. Бұл епархиялар мен діни ордендердің барлығы шамамен 10 000 приходты құрайды. Польшада 40,55 миллион тіркелген католик бар (статистикаға нәрестелердің крещениесі де кіреді). Шіркеудің приматы – Гнезно архиепископы Войцех Полак. 2000 жылдардың басында Польшада туған балалардың 99% католик дінінде крещение алған. 2015 жылы шіркеу Польша халқының 97,7% католик екенін тіркеді. Католик шіркеуінің Польшадағы бұрынғы әлеуметтік беделі мен саяси ықпалының төмендеуі «қайырсыз» деп сипатталды. Алайда, 2023 жылы Дүниежүзілік құндылықтар сауалнамасының деректеріне сүйенген 36 католик көпшілігі бар елдегі сауалнама көрсеткендей, поляк католиктерінің 52% апта сайын қасиетті миссаға қатысады, бұл сауалнамаға қатысқан елдердің арасында жетінші орын және Еуропа елдері арасындағы ең жоғары көрсеткіш. Көптеген поляктар Рим католиктігін ұстанады. 2021 жылғы халық санауында халықтың шамамен 71,3% өзін осылай деп атады, бұл 2011 жылғы 88%-дан төмен. 1978 жылы поляк кардиналы Карол Войтиланың Иоанн Павел II Папасы болып сайлануы осы байланысты нығайтты. Иоанн Павелдің Польшаға жасаған сапарлары адалдар үшін біріктіруші оқиғаға айналды және кеңес режиміне қарсы оппозицияны күшейтті. Оның 2011 жылы қасиетті деп жариялануы және үш жылдан кейін қасиеттілікке көтерілуі поляк халқының мақтанышы мен қуанышын арттырды. 2013 жылы Иоанн Павел II-нің екінші жаңарушысы (поляк Папасы кардинал етіп тағайындаған) Папа Франциск 2016 жылы Польшаның Краков қаласында өтетін Дүниежүзілік жастар күнін, әлемдегі ең ірі жастар жиынын өткізу туралы хабарлады. 2013 жылы шіркеуде балаларға қатысты жыныстық зәбірлеудің бірнеше оқиғасы және шіркеудің оған тиімсіз жауабы қоғамдық алаңдаушылықты тудырды.
Польшадағы католиктердің саны
2023 жылы поляктардың көпшілігі, шамамен 71%, өзін католик деп танысты, ал 58% дінге берілген католиктер екенін айтты, деп хабарлайды Қоғамдық пікірді зерттеу орталығы. Польша Республикасы Сыртқы істер министрлігінің мәліметінше, поляктардың 95% католик шіркеуіне жатады; бұл көрсеткіш нәрестелердің крещение рәсімінен өткен санына негізделген. Еуропаның көп бөлігінде діни сенім мен салттардың орындалу деңгейі төмендеп келеді. Алайда, Польша Еуропадағы ең дінге берілген елдердің бірі болып қала береді. Польшалық католиктер Батыс Еуропа мен Солтүстік Америкадағы әріптестеріне қарағанда діни қағидаларды жиірек орындайды. 2023 жылы шіркеудің өзі жүргізген зерттеуде поляктардың 98,5% жылына кемінде бір рет тәубе ететіні, ал сұрауға қатысушылардың 97% жылына бір реттен жиі тәубе ететіні анықталды. Ал 2005 жылы Джорджтаун университетінің Апостолдық зерттеулер орталығы жүргізген зерттеуге сәйкес, американдық католиктердің тек 14% жылына бір рет тәубе етеді, ал олардың 2% ғана жиірек орындайды. Тарнув Польшадағы ең діни қала, ал Лодзь – ең аз діни қала. Польшаның оңтүстік және шығыс аймақтары Батыс және Солтүстік аймақтарына қарағанда діни амалдарда белсендірек. Поляктардың көпшілігі әлі де өзін католик деп жариялайды. Бұл, жер бетіндегі ең аз діни елдердің бірі саналатын, көршілес Чехиямен қарама-қайшы келеді, онда тек 35% «Құдайға сенеді» дейді. 2014 жылы шіркеу жүргізген сауалнамада соңғы он жылда жексенбілік миссаға қатысушы поляк католиктерінің саны екі миллионға артқаны, ал 2014 жылы крещение алған католиктердің 95% миссаға тұрақты түрде қатысқаны анықталды. Алайда, бұл 2004 жылдан бері 2,1 миллион поляктың Батыс Еуропаға эмиграциялағандығымен байланысты. Миссаға қатысып, қасиеттілікке ие болатындардың саны артып келеді, ал Польшада дін қызметкерлерінің саны өсіп келеді, себебі дінге кіріскендердің саны қайтыс болғандардан асып түседі, бірақ әйел дін қызметкерлерінің саны азайып барады.
In the biggest part of Europe, the rates of religious observance have steadily decreased. However, Poland still remains one of the most devoutly religious countries in Europe. Polish Catholics participate in the sacraments more frequently than their counterparts in most Western European and North American countries. A 2023 study by the Church itself revealed that 98.5% of Poles go to confession at least once a year, while 97% of the respondents say they do so more often than once a year. By contrast, a 2005 study by Georgetown University's Center for Applied Research on the Apostolate revealed that only 14% of American Catholics take part in the sacrament of penance once a year, with a mere 2% doing so more frequently. Tarnów is the most religious city in Poland, and Łódź is the least. The southern and eastern parts of Poland are more active in their religious practices than those of the West and North. The majority of Poles continue to declare themselves Catholic. This is in stark contrast to the otherwise similar neighboring Czech Republic, which is one of the least religious practicing areas on Earth, with only 35% declaring "they believe there is a God" of any kind. A 2014 survey conducted by the Church found that the number of Polish Catholics attending Sunday Mass had increased by two million over the last decade, with 95% of baptized Catholics regularly attending Mass in 2014. At the same time, however, this partly results from the fact that since 2004 2.1 million Poles have emigrated to Western Europe. The proportion of Mass attendees receiving Holy Communion is rising, while the number of Polish Catholic priests continues to rise as ordinations outpace deaths in Poland, though the number of nuns is decreasing.
Жолдан таюшылық
2020 жылдың қазан айындағы Польшадағы наразылықтар кезінде Польша католик шіркеуінен шығу рәсімі туралы сұраулар танымал болды. Ғ интернет-іздеу жүйелерінде "апостазия" (apostazja) және "апостазияны қалай жүзеге асыруға болады" (jak dokonać apostazji) деген сұраныстар жиі кездесті, ал "Рождествода шіркеуден шығу" деген тақырыптағы Facebook іс-шарасын 5000 адам қадағалап отырды.