Кіріспе

Көгершіндер туысы Columba құс туысына орташа және ірі көгершіндер кіреді. "Көбіш" және "көгершін" терминдері ұсақ және үлкен Columbidae құстары үшін айырма жасамай қолданылады. Columba туысына жататын түрлер – кем дегенде, Columba sensu stricto түрі – әдетте "көгершіндер" деп аталады, ал көп жағдайда – ағаш көгершіндері. Тас көгершін (C. livia) – жарыс көгершіні және кейбіреулері жабайыға кеткен фантайл көгершіні сияқты үйретілген көгершіндердің көп бөлігінің тегі болып табылады. Ал "ағаш көгершіні" деген сөз әдетте жалпы ағаш көгершінін (C. palumbus) білдіреді. Бұл туыс, қазіргі түсінік бойынша, Ескі әлемге тән, бірақ кейбіреулері – әсіресе үйретілген және жабайы тас көгершіндері – табиғи ареалдарынан тыс, мысалы Америкаға әкелінген.

Этимология

Колумба термині латын тіліндегі columba, "көгершін" сөзінен шыққан, бұл columbus, "ер көгершін" сөзінің әйелдік түрі. Ал columbus грек тіліндегі κόλυμβος (kolumbos), "суға шомылушы" сөзінің латыншасы болып табылады, ол κολυμβάω (kolumbaō) етістігінен туындаған, "суға түсу, тереңдей шомылу, жүзу" мағынасын білдіреді. Колумбостың әйелдік түрі κολυμβίς (kolumbis), "суға шомылушы", Аристофан және басқалар Грекиядағы қарапайым тау көгершіндерін атау үшін қолданған, себебі олардың қанаттары ұшқанда "шомылу" сияқты қозғалыс жасады.

Таксономия

Колумба тұқымдасын 1758 жылы швед ғалымы Карл Линней өзінің "Systema Naturae" еңбегінің оныншы басылымында енгізген. Ирланд зоологы Николас Айлвард Вигорс 1825 жылы типтік түрді көгершін (Columba oenas) деп белгіледі. Бұрын Колумбаға жатқан американдық көгершіндер енді Patagioenas жеке туысы ретінде бөлініп шықты. Америкалық сәулеленудің ерекше тектік топ екендігі молекулалық деректермен дәлелденген; іс жүзінде, Patagioenas "көгершіндері" Columba "көгершіндері" мен Streptopelia "көгершіндері" арасындағы жіктелуге негіз болады. Типикалық көгершіндер, Streptopelia және кіші Nesoenas және Stigmatopelia тектік топтарымен бірге, қоңыржай Еуразияда Columbidae-дің басым эволюциялық сәулеленуін құрайды, сонымен қатар тропикалық аймақтарда да кездеседі. Қазіргі уақытта мұнда орналастырылған кейбір африкалық көгершіндердің таксономиялық статусы қосымша зерттеуді қажет етеді; олар әдеттегі Columba-дан кішідірек (сондықтан оларды көбінесе "көгіздер" деп атайды) және басқа да жағынан ерекшеленеді. Оларды Aplopelia туысы ретінде бөліп қарастыруға болады. Бұл жағдайға қарамастан, типикалық көгершіндердің тегінің ең жақын туыстарынан кейінгі миоценде, шамамен 7-8 миллион жыл бұрын (Ma) бөлініп шыққан болуы мүмкін.