Кіріспе
Американдық құпияны ашып айтушы, темекі компаниясының басшы қызметкері Джеффри Стивен Уиганд (1942 жылдың 17 желтоқсанында туған) – американдық биохимик және құпияны ашып айтушы. Ол Кентукки штатының Луисвилл қаласындағы «Браун энд Уильямсон» компаниясының ғылыми-зерттеу және әзірлеу жөніндегі вице-президенті болған, зияндылығы азайтылған темекілерді әзірлеумен айналысты және 1996 жылы компанияда темекі өнімдерімен манипуляция жасауды жария етті. Бұл оқиға 1999 жылғы «Инсайдер» фильміне негіз болды, онда Рассел Кроу Уигандтың рөлін сомдады. Қазіргі уақытта ол әлемнің әртүрлі елдерінде темекі мәселелері бойынша сарапшы куәгер және кеңесші ретінде лекция оқып жүр.
Jeffrey Stephen Wigand ('/w//aɪ//ɡ//æ//n//d/; born December 17, 1942) is an American biochemist and whistleblower. He is a former vice president of research and development at Brown & Williamson in Louisville, Kentucky, who worked on the development of reduced harm cigarettes and in 1996 blew the whistle on tobacco tampering at the company. This was adapted for 1999 film The Insider, with Russell Crowe portraying Wigand. He currently lectures around the world as an expert witness and consultant for various tobacco issues.
Ерте өмір, әскери қызмет және білім
Виганд Нью-Йорк қаласында дүниеге келді және Бронксте, содан кейін Нью-Йорк штатындағы Плезант-Вэллиде өсті. Әскери қызметте қысқа уақыт болғаннан кейін (Вьетнамдағы қысқа мерзімді қызметін қоса алғанда), ол Буффало университетінде биохимия бойынша магистр және доктор ғылымы дәрежелерін алды.
Мансап
Brown & Williamson компаниясында жұмыс істегенге дейін Виганд бірнеше денсаулық сақтау компанияларында, оның ішінде Pfizer және Johnson & Johnson компанияларында жұмыс істеді. Бұған қоса, ол Жапониядағы Union Carbide компаниясының бас менеджері және маркетинг директоры, ал Technicon Instruments компаниясында аға вице-президент болып қызмет еткен.
Темекі өнеркәсібінің шұғылдандыруы
1996 жылғы 4 ақпанда Уиганд CBS жаңалық бағдарламасы «60 минутта» сұхбат бергеннен кейін елге белгілі болды, ол құпия ақпаратты жариялаушы ретінде танылды. Ол Brown & Williamson компаниясы темекі қоспасын аммиак сияқты химиялық заттармен қасақана өзгерткенін, бұл темекі түтініндегі никотиннің әсерін күшейту үшін жасалғанын мәлімдеді. Виганд 1989 жылдың қаңтар айында Brown & Williamson компаниясында жұмыс істеуді бастады. 1993 жылғы 24 наурызда жұмыстан босатылды. Оның айтуынша, ол құпия ақпаратты жариялаушы болғандықтан жұмыстан шығарылды, себебі ол жоғары лауазымды компания басшыларының темекілеріне, мысалы кумарин сияқты, қатерлі ісік тудыруға және/немесе тәуелділікке әкелуге қабілетті қоспаларды біліп, мақұлдағанын білген. Brown & Williamson Уигандты жамандауға күш салды, оның ішінде Терри Лензнердің Investigative Group International компаниясын жалдап, Уиганд туралы 500 беттік құжат дайындады және оны бұқаралық ақпарат құралдарына таратты. Алайда, бұл құжаттың нәтижесі кері болды, себебі жаңалықтар агенттіктері құжаттағы көптеген айыптаулардың негіссіз немесе маңызды емес екенін анықтады. Қазір Уиганд американдық философ, жазушы және заңгер Хоуп Элизабет Мэйге үйленген, ол Мичиган штатының Маунт-Плезант қаласындағы Орталық Мичиган университетінде профессор болып жұмыс істейді, және олар енді сонда тұрады.