Кіріспе

Гольштейн-Готторп герцогинясы 1698–1702 жылдары.

Гедиг София Августа (26 маусым 1681 – 22 желтоқсан 1708), Гольштейн-Готторп герцогинясы, Швеция королі Карл XI және Дания королевасы Ульрика Элеонораның үлкен баласы болды. Ол туғаннан бастап ағасы дүниеге келгенге дейін, сондай-ақ 1697 жылы Швеция королі болғаннан бастап қайтыс болғанға дейін швед тағының мұрагері болды. 1702 жылдан 1708 жылға дейін оның кәмілетке толмаған ұлы үшін Гольштейн-Готторп герцогтігінің регенті болды. Кейбір дереккөздерде оны София деп те атайды.

Жастық шақ

Хедвиг София балалық шағының көп бөлігін Карлберг сарайында өткізді. 1693 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін, ол және оның туыстары әжесі Хедвиг Элеонора Гольштейн-Готторптың қамқорлығына берілді. Оның жеке тәрбиешісі Джулиана Шиерберг болды, ол оның өмір бойына сенген және ықпалды досы болды. Хедвиг София әжесінің сүйіктісі болды және солай болды. Әжесінің ықпалымен ол даттарға қарсы пікір қалыптастырды. Ол әдемі, жарықжанды, бірақ салмақты, жақсы оқушы, әсіресе сурет салуда шебер болды деп сипатталды. Қатаң швед сарайында да ол көңілді болды және оның әкесі оған басқа заттарға жұмсағаннан гөрі көбірек ақша жұмсағаны байқалды. Дженс Юэль (дипломат) Бэата Элизабет фон Кенигсмаркты үйленуге ынталандыру үшін тартқандығы мәлім. Бірақ, ешқандай неке орындалмады.

Герцогиня жұбайы

1698 жылы 12 мамырда Карлбергте ол өзінің туысы, Гольштейн-Готторп герцогы Фредерик IV-ке үйленді. Оның үйленуі Данияға қарсы Гольштейн-Готторппен одақтасудың дәстүрлі швед саясатының бір бөлігі ретінде ұйымдастырылды; оның ағасы бұрын Фредериктің әпкесіне үйленуі күтілген, бірақ ол бас тартты. Бала кезінде шешілген неке оның келісімінсіз жасалды және бақытты болмады. Ол Фредерик IV-тің некеге тұрмас бұрын-соңды танымал болған, жабайы өмірін ұнатпады. 1699 жылы ол Швецияға оралды, онда ол швед тағына екінші кезекте тұрды және мұрагер болып саналды. Ол негізінен Карлбергте тұрды. Хедвиг София Ұлы Солтүстік соғысынан бірнеше жыл бұрын ағасының сарайында жиі өткен тойларға белсенді қатысты және өмірінің көп бөлігін швед сарайында өткізді. Оның үйленуі оның кеткеніне дейін созылған ұзақ мерекелер тізбегінің бастауы болды, ал ол оралғаннан кейін соғыс басталғанға дейін жалғасқан тағы бір мерекелер тізбегі басталды. Хедвиг Софияның монарх ағасына саяси ықпалы бар деп есептелді: 1702 жылы 1 қазанда граф Магнус Стенбок өзінің әйелі, графша Ева Оксенстернаға парламенттегі ықпалын пайдаланып, Хедвиг Софиямен байланысып, Карл XII-ге соғысты тоқтатып, бейбітшілік сұрауды тапсыруды бұйырды.

Регент

17 қазан 1702 жылы Хедвиг София жесір болып, кіші ұлы Гольштейн-Готторп герцогының ресми регенті атанды. Алайда, ол уақытының көп бөлігін Швецияда өткізіп, күйеуінің үйіне сирек баратын. Герцогтіктің күнделікті істерін марқұм күйеуінің інісі Гольштейн-Готторптың Кристиан Августына жүктеді, бірақ маңызды мәселелерді өзі бекітетін. 1705 жылы Гольштейн-Готторпқа баруды жоспарлаған, бірақ ағасы оны Швецияда қалуға шақырды, ол да келісті. Бұл Хольштейн-Готторп әкімшілігімен қарым-қатынасты шиеленістірді, олар басқа одақ іздестіріп жатқан болатын. Дегенмен, ол саясатты бақылауда ұстады және қайтыс болғанға дейін оның бағыты сақталды, ешқандай ашық қақтығысқа ұласқан жоқ. Швецияда ол ұлын швед тағының мұрагері етіп қабылдауға тырысты. Оның ағасы қайтыс болғаннан кейін «Гольштейн партиясы» деп аталған партия, оның басшылығымен 1708 жылы қайтыс болғанға дейін ең табысты күресуші болды. Жесір ретінде, оған жаңа саяси неке жасау жоспарланды. Үміткерлердің арасында Ганновердің тәж мұрагері, яғни болашақ Ұлыбритания королі Георг II де болды. Ол сарайдағы қоғамдық өмірдің орталығы болды және оның қайтысынан кейін сарайдағы барлық қуаныш тоқтап қалды делінеді. Ол өте жақсы әнші болған: Ұлы Солтүстік соғысы кезінде сарайдағы концерттерде әнші ретінде өнер көрсетті, ал оның қарындасы Ульрика Элеонора клавесинде ойнады. Әпкесі сияқты, ол да соғыс кезінде ағасынан онымен кездесуге рұқсат сұрады, бұл көптеген әйелдер үшін қалыпты жағдай еді, бірақ ол әрқашан бас тартты. 1708 жылы ол ұлын емдеу кезінде жұққан шешек ауруынан қайтыс болды. Оның ағасы, король Карлмен арақатынасы өте жақын болды. 1709 жылдың шілдесінде оның ағасы, Полтавадағы әскери жеңілістен кейін қашқындарға айналып, қазіргі Молдавиядағы Бендерде болған, Хедвиг Софияның өткен желтоқсанда Стокгольмде қайтыс болғаны туралы хабарды алды. Карл бастапқыда бұған сенгісі келмеді, және ол жылағаны туралы мәлімделді. Бұл «ешуаққа тап болмаймын деп сенген оқиға» еді және ол «айырылғандар қайта кездескенше мені тастамайтын қайғыдан» зардап шекті. Хедвиг Софияның Риддархольм шіркеуіне лайықты жерлеу рәсімі 1718 жылы ғана, Карл қайтыс болғаннан кейін өтті. 1708 жылы ол уақытша жерленді, бірақ оның тұрақты жерлеу рәсімі ағасының бұйрықтарын күтіп, кейінге шегерілді. Алайда, 1716 жылы ол әжесімен бірге, оған сұрамай-ақ, асығыс жерленді, өйткені ел енді осындай жерлеу рәсіміне қаржылай төлей алмайды деп уайымдады. Ол, әсіресе, өмірінің көп бөлігін шетелдегі соғыс науқандарында өткізген ағасы король Карл XII арасындағы кең көлемді хат алмасуымен танымал. 1718 жылы ол қайтыс болғаннан кейін таққа мұрагер қалдырмады, марқұм Хедвиг Софияның жалғыз баласы герцог Карл Фридрих оның орнына отыруға дайын болды, бірақ марқұм корольдің кіші қарындасы Ульрика Элеонора таққа тез отырды. Хедвиг София Ресей императоры Петр III-нің анасы болды.

Тақырыбы

АтыТуған күніӨлім күніЕскермелерХолштейн-Готторп герцогы Карл Фредерик30 сәуір 170018 маусым 1739 Ресейдің Ұлы княгинясы Анна Петровнаға үйленді және олардан ұрпақ болды.