Кіріспе
Католик шіркеуінің поляк кардиналы Станислав Ян Дзивиш (; 27 сәуір 1939 жылы туған) – Католик шіркеуінің поляк дін қызметкері. 2005 жылдан 2016 жылға дейін Краковтың митрополит архиепископы болып қызмет етті. 2006 жылы кардинал атағын алды. Ұзақ жылдар бойы Папа Иоанн Павел II-нің ықпалды көмекшісі, Папа Бенедикт XVI-ның досы және Иоанн Павел II-нің қасиеттілікке ие болуын ынтамен қолдаған адам болды.
Stanisław Jan Dziwisz (; born 27 April 1939) is a Polish prelate of the Catholic Church. He served as Metropolitan Archbishop of Kraków from 2005 until 2016. He was created a cardinal in 2006. He was a long time and influential aide to Pope John Paul II, a friend of Pope Benedict XVI, and an ardent supporter of John Paul II's beatification.
Ерте өмір, діни қызметке тағайындалу және діни қызмет
Станислав Ян Дзивиш Раба-Выжна ауылында теміржолшы Станислав Дзивиш пен оның әйелі Зофия Билярчик отбасында дүниеге келді. Жеті баланың бесіншісі, оның төрт інісі мен екі қарындасы бар. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде отбасы бір еврейді үйлерінде жасырды. Дзивиш содан кейін Краковтың Бас семинариясына түсіп, философия және теология бойынша білімін аяқтады. Оның алғашқы қызметі Маков-Подхалянскидегі приходта пастор болып, екі жыл қызмет етті. Одан кейін ол Краковтың теология факультетінде литургия саласында оқуын жалғастырып, 1967 жылы қасиетті теология бойынша лиценциат алды. Жеке хатшылық міндеттерімен қатар, Дзивиш Краковтағы Жоғары катехизистік институтында литургия профессоры, архиепископтық курияның ресми газетінің редакторы, архиепископтық литургиялық комиссияның мүшесі және хатшысы, сондай-ақ Пресвитеральдық кеңестің мүшесі болды. 2004 жылы Дзивиштің Иоанн Павелдің "Мәсіхтің құмарлығы" фильмін мақұлдаған сөзінің көзі болып көрінді, бұл Ватикан шенеуніктерінен түсіндіру талап етті, себебі Папа мұндай мақұлдауды ешқашан білдірмейді.
Иоанн Павел II қайтыс болды
Ватикан папаның денсаулығы нашарлап бара жатқанын жоққа шығарған кезде, Рим газеті Дзивиздің діни қызметкерге: "Папа үшін дұға етіңдер, себебі оның жағдайы нашарлап барады", - дегенін хабарлады. 2005 жылдың 31 наурызында Дзивиз оған науқастарға май құю рәсімін жасады. Иоанн Павел II қайтыс болғанға дейін Дзивиз оған қызметкерлеріне қайғырмау туралы хабарлама жазуға көмектескен, онда ол (Иоанн Павел) бақытты екенін және олар да қуанышты болуы керек екенін айтқан. 2013 жылы Дзивиз папа Иоанн Павел II денсаулығының нашарлауына байланысты отставкаға кетпегенін, себебі ол "ағаштан түсе алмайсың" деп сендіргенін мәлімдеді. 2005 жылдың 2 сәуірінде Иоанн Павел қайтыс болғанда, Дзивиз оның жанында болды. Иоанн Павел жасаған ережелерге сәйкес, Дзивиз өзінің заттарын жинап, Камерленго пәтерді жапқанға дейін папалық пәтерлерді босатты. 8 сәуірде Иоанн Павелге арналған реквиемдік мисса кезінде Дзивизге денесі үш жеке табытқа түсірілгенге дейін Папаның бетіне ақ жібек жамылғыны салу құрметі бұйырды. Бұл оның папа хатшысы ретіндегі соңғы қызметі болды. Ол папаның өсиетімен есімдері тізілген азақматтардың бірі болды, онда: "Мен оған көп жылдық көмегі мен ынтымақтастығы үшін алғыс айтамын" деп жазылған.
Краковтың митрополит архиепискобы және кардинал
2005 жылғы 3 маусымда Бенедикт XVI Дзивизді Кардинал Машарскинің орнын басып, Краковтың митрополит архиепискобы етіп тағайындады. 2006 жылғы 24 наурызда Дзивиз кардиналдық дәрежеге көтеріліп, Санта-Мария-дель-Пополоның кардинал-қасиетшісі атанды. Дзивиз бұрын 2003 жылы Иоанн Павел II-нің құпия (in pectore) кардиналы ретінде талданған, бірақ бұл адамның кім екені Иоанн Павелдің қайтыс болғанда белгісіз қалды. 2006 жылғы 6 мамырда Папа Бенедикт Дзивизді Католиктік білім беру жөніндегі Конгрегацияның және Әлеуметтік коммуникациялар жөніндегі Пап кеңесінің мүшесі етіп тағайындады. 2010 жылғы 26 мамырда Дзивизке Антидефамация лигасының Кардинал Беа Дінаралық сыйлығы табысталды. Оның президенті Абрахам Фоксман: «Кардинал Дзивиз – еврей халқының бағалы досы, мен оған сенемін және шиеленіс немесе дау кезінде оған жүгіне аламын», – деді. Дзивиз былай деп жауап берді:
Краковтың епископы ретінде, Польшадағы Католик шіркеуі Папа Иоанн Павел II-нің үлгісімен жүріп, поляк католиктерінің өмірін Евангелиеден бұрап жіберетін барлық нәрсені батыл ашып, қабылдамауға тырысатынына сендіруге ниеттімін. Осы себепті, соңғы Папалардың еврейлерге қатысты дұрыс көзқарас туралы айқын талаптарына қарамастан, біздің арамыздағы көптеген адамдар әлі де көнекөздікке, ұзақ жылдар бойы бойға сіңген наразылыққа және зиянды стереотиптерге жеңіле алмайды деп ұяламын. 2012 жылы Дзивиз, үлкен сапардың бір бөлігі ретінде, АҚШ-тағы Ньюарк архиепископтығының (Нью-Джерси штаты) құрамындағы поляктар көптеп тұратын приходтарды аралады. Дзивиз 2013 жылғы наурызда Папа Францис сайланған Пап конклавына қатысты. 2016 жылғы 8 желтоқсанда Папа Франциск Дзивиздің Краков архиепископы лауазымынан бас тартуын қабылдады және оның орнына Лодзь архиепископы Марек Жендрашевскийді тағайындады. 2019 жылғы 27 сәуірде Дзивиз 80 жасқа толды және Пап конклавында дауыс беру құқығынан айырылды.
As the Bishop of Krakow, I would like to assure all of you that the Catholic Church in Poland wants to follow the example of Pope John Paul II, and courageously uncover and reject everything which makes the life of the Polish Catholics depart from the Gospel. For this reason, we note with shame that despite the unambiguous teachings of recent Popes on the appropriate attitudes of Catholics to Jews, many among us have not been able to overcome prejudices, inveterate resentments and harmful stereotypes. In 2012 Dziwisz, as part of a broader trip, visited parishes with a significant Polish presence in the Archdiocese of Newark, New Jersey, in the United States. Dziwisz participated in the papal conclave in March 2013 that elected Pope Francis. On 8 December 2016, Pope Francis accepted Dziwisz' resignation as Archbishop of Kraków and named Marek Jędraszewski, Archbishop of Łódź, to succeed him. On 27 April 2019 Dziwisz reached 80 years of age and became ineligible to vote in a papal conclave.
Масиль мен Гройдің қатысуы
Дзивиц Рим католик шіркеуінің діни қызметкері, Мексикалық Марсиал Масиел Деголладоны қолдады, ол Мәсіх легионының және Регнум Christi қозғалысының негізін қалаушы еді. Жазушы Джейсон Берридің сөзіне қарағанда, Масиел Ватиканның қолдауын алу үшін жылдар бойы Ватиканға қаржы жіберіп келді. Масиел басшылығымен Мәсіх легионы Дзивиц арқылы Папаға және Ватиканға ақша ағынын бағыттап, осы қаражат Папаның Апостолдық сарайындағы жеке миссаларына жұмсалуы тиіс еді. Масиел өмірінің соңында балаларды зорлағаны және кем дегенде екі әйелден алты баланың әкесі болғаны, олардың екеуін зорлағаны анықталды. Дзивиц Вена архиепископы, қайтыс болған бенедиктин кардиналы Ханс Герман Гроерге қарсы балаларды зорлау туралы айыптаулар бойынша тергеуді тоқтатуға көмектесті. 2003 жылы қайтыс болған Гроер Вена архиепископтығын басқарды және ықпалды Австрия епископтық конференциясына төрағалық етті. Гроер өзінің кінәлі екенін жоққа шығарды, ал Иоанн Павел II оны адал қызметші деп мақтады. Алайда, Австрияның Рим-католик епископтары осы мәселеге басқаша қарады. 1998 жылы Римге жасаған "ad limina" сапарында Австрия епископтары Папаға, епископтар коллегиясы ретінде, кардинал Гроерге қатысты айыптаулардың шындыққа негізделгеніне моральдық тұрғыдан сенімді екендерін жеткізді.
Зейнеткерліктен кейін
2020 жылдың қараша айында польшалық TVN24 жаңалық арнасы Дзивиш архиепископ болған кезеңде сексуалдық зорлық-зомбылық туралы шағымдарды тергемегендігі туралы айыптауларды қамтитын деректі фильмді көрсетті. 2022 жылы кардинал Анджело Багнаско жүргізген Ватиканның тергеуі Дзивиштің қандай да бір құқық бұзушылықтарға қатысы жоқ екенін анықтады.
Жазбалар
Каролмен өмір, Doubleday, 2008.