Кіріспе

THQ Inc. – американдық бейне ойын компаниясы. Ол 1990 жылдың сәуір айында Джек Фридман құрған, бастапқыда Калабасас қаласында, ал келесі жылы кері бірігу арқылы ашық компанияға айналды. Бастапқыда ойыншықтармен айналысқан, бірақ кейіннен бірнеше компанияны сатып алу арқылы бейне ойын бизнесіне көшті және ойыншықтардан толығымен бас тартты. THQ 2000-шы жылдар бойы компанияларды сатып алуын жалғастырды. Компания өнімдерінің портфолиосында өз өндірісіндегі және лицензиялық контентті жариялады. THQ-ның өзі жасаған ойын серияларына Darksiders, De Blob, Destroy All Humans!, MX vs. ATV, Red Faction және Saints Row кіреді. Компания сонымен қатар Disney, DreamWorks Animation, Nickelodeon және WWE сияқты спорт және ойын-сауық контентін жасаушылармен эксклюзивті, ұзақ мерзімді лицензиялық келісімдер жасады. Жылдар бойы қаржылық қиындықтарға, акция құнының төмендеуіне және қарыздарға тап болған THQ 2012 жылдың желтоқсанында 11-тарау бойынша банкроттыққа өтініш берді және келесі айда активтерін сатуды бастады. Көптеген мүліктер басқа компанияларға аукцион арқылы сатылды, ал қалған қызметкерлер жұмыстан босатылды. "THQ" тауарлық белгісі 2014 жылы Nordic Games компаниясы (олар THQ-ның аукционға шығарылған бір бөлігін де сатып алған) сатып алды және 2016 жылы "THQ Nordic" деп аталды, содан бері осы атаумен әртүрлі франшизаларын жалғастыруда.

Негізгі деректер мен негіздер (19901999)

THQ Inc. компаниясы 1990 жылғы сәуір айында LJN компаниясының негізін қалаушыларының бірі Джек Фридман құрды. 1991 жылы Trinity Acquisition Corp компаниясы THQ компаниясын сатып алып, онымен бірігуге келісім жасады – бұл кері сатып алу операциясы болды. Жаңа компания үшін THQ атауы сақталды, ал Фридман президенттік лауазымға тағайындалды. Сатып алудан кейін THQ өздерінің Sega ойындары үшін Black Pearl Software атауын, ал Nintendo ойындары үшін Malibu Games атауын пайдаланды. 1994 жылы THQ ойыншықтар бизнесінен толығымен бас тартып, тек бейне ойындар өндірісіне назар аударды. Осы кезеңде компания Electronic Arts компаниясымен әртүрлі консольдарға арналған бес ойынды лицензиялау туралы келісімге келді. 1995 жылы Джек Фридман компанияны тастап, Jakks Pacific ойыншықтар өндіруші компаниясының негізін қалады. 1995 жылғы қысқы CES көрмесінде THQ компаниясы Electronic Arts компаниясымен 16 биттік және 8 биттік үй консольдары мен портативті ойындарға арналған кеңейтілген келісімге қол қойды. Содан бері Black Pearl Software атауы 8 биттік және 16 биттік ойындар үшін қолданылатын болды, ал THQ өздерінің 32 биттік ойындары үшін Kokopeli Digital Studios брендін енгізді. 1997 жылы THQ компаниясы Делавэр штатының корпорациясы ретінде қайта тіркелді. 1999 жылы Power Rangers бейне ойындарын жариялау туралы келісімге қол қойды. Сондай-ақ сол жылы британдық Codemasters ойын әзірлеуші компаниясымен лицензиялық келісімге қол қойылып, олардың ойындарын портативті нарыққа әкелуге мүмкіндік берді.

Компаниялардың өсуі мен сатып алулары (2000-2009)

2000 жылдың ақпан айында THQ материалды ақпаратты жарияламағаны үшін федералдық қауіпсіздік заңдарын бұзғаны үшін топтық сотқа шақырылды. Сол жылдың қыркүйек айында компания Иллинойс штатының Шампейн қаласында орналасқан Volition компаниясын сатып алып, ішкі өнімдік әзірлеу мүмкіндіктерін кеңейтті. Осыдан кейін THQ-ның ішкі студиялар жүйесі бүкіл әлем бойынша он бір студияға дейін өсті, олардың барлығы қол жетімді ойын платформаларында ерекше қабілеттерге ие болды. Relic Entertainment, Vigil Games, Blue Tongue Entertainment, Juice Games, Kaos Studios және Volition сияқты кейбір студиялар келесі буын консольдары мен персоналды компьютерлерге арналған ойындарды жасады. THQ 2006 жылы Vigil Games компаниясын сатып алды. 2000 жылы Fox Interactive компаниясымен Game Boy Color нарығына Croc франшизасы сияқты бес ойынды шығару туралы келісімге келді. 2001 жылы THQ Nickelodeon компаниясымен олардың франшизаларына негізделген бейне ойындарды, сондай-ақ Rugrats, SpongeBob SquarePants және Rocket Power компьютерлік ойындарына, басқа Nickelodeon шоуларына арналған консоль және компьютерлік құқықтарды өндіру туралы келісім жасады. Бұл келісімге Tak және Juju күші сияқты түпнұсқа зияткерлік меншіктерге негізделген ойындар да кірді, мұнда THQ алдымен ойынды шығарып, содан кейін Nickelodeon арнасында анимациялық мультфильмді көрсету мүмкіндігі қарастырылды. 2004 жылы THQ MGA Entertainment компаниясымен Bratz қуыршақтар желісіне негізделген бейне ойындарды жариялау туралы келісімге келді. 2007 жылдың 10 мамырында THQ 31 наурызда аяқталған қаржы жылындағы ең жоғары жылдық сату көрсеткіштері мен таза табысын жариялады. THQ-ның кірісі 1 миллиард доллардан асты. 2008 жылдың наурызында THQ Wii Balance Board-ты пайдалана отырып, әлемдегі алғашқы жанкүйерлерді қолдау ойынының жасалғанын хабарлады. Содан кейін, 2008 жылдың 3 қарашасында компания өзінің ішкі студияларының бесеуін жапты: Paradigm Entertainment, Mass Media Inc., Helixe, Locomotive Games және Sandblast Games. 2009 жылы THQ сатылымдағы күрт төмендеуге байланысты 2010 жылға қарай жылдық шығындарды 220 миллион долларға қысқарту және "азырақ, бірақ жақсы нәрселерге" инвестиция салу стратегиялық жоспарын жасады. Бұрын, 2007 жылы THQ 68 миллион доллар пайда және 1 миллиард доллар кіріс тапқан болатын, бұл оны бәсекелес Activision компаниясымен салыстыруға мүмкіндік берді. Көптеген жоғары бюджеттік ойындары оң пікірлерге қарамастан, нашар сатылды, себебі экономикалық дағдарыс басталды. Nickelodeon телешоулары мен Pixar фильмдеріне негізделген балалар ойындарына деген қызығушылық төмендеді, өйткені балалар Интернеттегі тегін ойындарға көшті. Акциялары өткен жылмен салыстырғанда 86%-ға төмендеп, нарықтық құны 173 миллион долларды құрады, сондықтан THQ басқа компаниялардың сатып алуы мүмкін болды. 2009 жылдың наурызында THQ Heavy Iron Studios және Incinerator Studios студияларын тәуелсіз компаниялар ретінде бөліп шығарды және Big Huge Games студиясын сатуға ниеттеніп отырғанын мәлімдеді. Екі айдан кейін, 2009 жылдың мамырында THQ Big Huge Games студиясын 38 Studios компаниясына сатуға келісім берді. 2009 жылдың тамызында THQ Midway Studios San Diego студиясын 200 000 долларға сатып алды. Студияны сатуға TNA Impact! бейне ойынынан басқа барлық активтер кірді.

Қайта ұйымдастыру, қаржылық қиындықтар (20102012)

2010 жылдың ақпан айында THQ Juice Games және Rainbow Studios қайта құрудың бір бөлігі болатынын және енді THQ Digital Warrington және THQ Digital Phoenix атауларын алатынын жариялады. Бірлесу нәтижесінде THQ-ның АҚШ-тағы Rainbow студиясы мен Ұлыбританиядағы Juice Game студиясы арасында 60 жұмыс орны қысқартылды. 2010 жылдың тамызында THQ uDraw GameTablet-ті таныстырды, ол Nintendo Wii консоліне арналған 70 долларлық аксессуар, ол ойыншыларға теледидар экранында сурет салуға және ойнауға мүмкіндік берді. Ақ түсті, 9х7 дюймдік перифериялық құрылғының сол жағында Wii қашықтан басқару пульті, оң жағында doodle pad және қосымша стилус орналасқан. THQ компаниясы uDraw үшін жаңа бағдарламалық жасақтаманы әр екі ай сайын шығаратынын мәлімдеді. 2011 жылдың қаңтарында THQ өзінің THQ Wireless бөлімшесін 24MAS деп аталатын шведтік мобильді компанияға сатты. 2011 жылдың 12 қаңтарында THQ жаңа логотипін жариялады. 2011 жылдың наурыз айында THQ-ның Homefront ойыны шыққаннан кейін, акцияларының құны 26%-ға төмендеді. Бұл үлкен құлдырау Homefront ойынының нашар қабылдануының салдары деп есептелді. 2011 жылдың 13 маусымында THQ Kaos Studios (Homefront ойынын жасаған студия) және THQ Digital Warrington (бұрынғы Juice Games) студияларын жабатынын хабарлады. 2011 жылдың 27 шілдесінде THQ ұзақ жылдар бойы дамыған Red Faction франшизасынан бас тартқанын жариялады. Бұл франшизаның соңғы ойыны Red Faction: Armageddon нашар қабылдануына байланысты деп саналды. Сол жылы 9 тамызда THQ даму бағытын лицензиялық балалар және фильмдерге негізделген ойындардан ауыстырып, THQ Studio Australia және Blue Tongue студияларын жабып, "жоғары сапалы өзіндік IP-ге" назар аударуға белсенділік танытты. Компания сонымен қатар THQ Digital Phoenix (бұрынғы Rainbow Studios) студиясын жапты, осылайша MX vs. ATV франшизасынан бас тартты. 2011 жылдың қараша айында PlayStation 3 және Xbox 360 платформалары үшін uDraw шығарылды. Алайда, ол коммерциялық сәтсіздікке ұшырады және компанияның банкротқа ұшырауына себеп болған қаржылық қиындықтардың басты себептерінің бірі саналды. 2012 жылдың қаңтарында THQ лицензиялық балалар ойындары бизнесінен шығып, ересектерге арналған ойынға көшуді жоспарлады, бірақ бұрын шығарылған ойындарды сатуды жалғастырды. 2012 жылдың ақпан айында THQ сондай-ақ uDraw GameTablet өндірісін тоқтатты, себебі осыған дейін айтылған мәселелерге байланысты. 2012 жылдың мамыр айында THQ 2012 жылдың 31 наурызында аяқталған қаржы жылы үшін 239,9 миллион долларлық таза зиянды хабарлады. Бұл өткен қаржы жылындағы 136,1 миллион долларлық зияннан 100 миллион долларға артық. Сол айда Джейсон Рубин компания президенті болып тағайындалды. THQ 25 мамырда SEC-ке 29 маусымдағы акционерлер жиналысы туралы хабарлама берді, онда акционерлерден компанияның қарапайым акцияларын кері бөлуге келісім беруі сұралды. 2012 жылдың 4 маусымында THQ UFC ойындарына лицензияны Electronic Arts компаниясына беру туралы келісім жасады. 2012 жылдың шілдесінде THQ акционерлері NASDAQ-тан шығарылуды болдырмау үшін компанияның қарапайым акцияларын 1:10 пропорциясында кері бөлуге келісім бергенін хабарлады.

Банкроттық және тарату, THQ Nordic (20122013)

2012 жылдың 13 қарашасында THQ компаниясы Wells Fargo-дан алған 50 миллион долларлық қарызын төлей алмайтынын және 11-тарау бойынша банкротқа бара жатқанын хабарлады. Акция бағасы қараша айының басында 3 доллардан 1,16 долларға дейін құлдырады, ал 250 миллион долларлық ұзақ мерзімді міндеттемелері болғандықтан THQ өзінің флагмандық ойындары Company of Heroes 2 және Metro: Last Light-тың шығарылу күндерін 2013 жылдың наурызына дейін ықшамдатуға мәжбүр болды. 2012 жылдың 29 қарашасында THQ, көбірек ақша жинау үшін Humble Bundle компаниясымен серіктестік құрып, Humble THQ Bundle-ді іске қосты. 2012 жылдың 12 желтоқсанына қарай THQ шамамен 800 000 жиынтық сатты және 5 миллион долларға жуық ақша жинады; THQ президенті Джейсон Рубин де жиынтықты сатып алып, 11 050 доллар жұмсады. 2012 жылдың 19 желтоқсанында, Humble THQ жиынтығы аяқталғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, THQ THQ және оның барлық активтерін сату ниетімен 11-тарау бойынша банкроттыққа өтініш берді. Джейсон Рубиннің бұрынғы әріптесі Скип Пол, Clearlake Capital Group компаниясынан бастапқы ұсыныс беруге көмектесті. Алайда, судья Мэри Ф. Уолрат бұл ұсынысты қабылдамады, ал кредиторлар THQ-ның мүлкін жеке аукционға жіберді, ол 2013 жылдың 22 қаңтарында, жабылуға бір күн қалғанда өтті. Аукционда Homefront франшизасын Crytek (кейіннен Koch Media сатып алды), Relic Entertainment және Warhammer 40,000 сериясының бейне ойын құқықтарын Sega, ал Turtle Rock Studios-тың Evolve және WWE сериясының жариялау құқықтарын Take Two Interactive сатып алды. Ubisoft THQ Montreal және South Park: The Stick of Truth-тың жариялау құқықтарын, ал Volition және Metro франшизасының жариялау құқықтарын Koch Media сатып алды. Vigil Games және THQ-ның жариялау бөлімі әлі де 11-тарау ісіне кірді, бірақ осы ұйымдарға қатысты барлық қызметкерлер жұмыстан босатылды. 23 қаңтарда Twitter-де жариялаған хабарламасында PlatinumGames продюсері Ацуши Инаба THQ-дан Darksiders франшизасын сатып алуға қызығушылық танытты. 26 ақпанда THQ өзінің қалған мүлкін сататынын хабарлады – Darksiders, Homeworld, Red Faction және Destroy All Humans! франшизаларын, сондай-ақ лицензиялық және түпнұсқа мүлкін – сәуірдің 1-інен 15-і аралығында өтетін сот бекіткен аукционда, ал процесс мамыр айына дейін аяқталады. Сол уақытта THQ IllFonic әзірлеген Nexuiz 2012 қайта жасау серверлерін жапты. 2013 жылдың маусым айында Interplay Entertainment THQ-дан Freespace франшизасының құқықтарын сатып алды. THQ-ның қалған барлық франшизалары, оның ішінде оның бастапқы IP-лерінің қалған бөлігі (Gearbox Software сатып алған Homeworld және 505 Games сатып алған Drawn to Life-тан басқа) және лицензиялық бағдарламалық жасақтама 2013 жылдың сәуірінде Nordic Games-ке 4,9 миллион долларға сатылды. Nickelodeon ойынының лицензиясын Activision сатып алды. Бұл кейіннен Nickelodeon-дың өз франшизаларын әртүрлі кішігірім жариялаушылар арқылы, соның ішінде Nordic арқылы лицензиялауымен аяқталды. Кредиторлар бастапқыда THQ-ны банкроттық сотында сату ұсынысы Рубинды қоса алғанда, THQ-ның қазіргі басшылығына пайда әкелгенін айтты. Сот төрағасы Уолрат бұл сын-пікірлерді ресми түрде "қауырсын теориясы" деп атады. Кредиторлар THQ басшылығын, оның ішінде Рубинды, компанияның ресми тарату жоспарындағы кез келген заңбұзушылықтан ақырында босатты. THQ-ның таратылуы басқа студияларға да әсер етті; британдық Blitz Games Studios 2013 жылдың қыркүйегінде қаржылық қиындықтарға байланысты жабылды. Компанияның бас директоры Филип Оливер студияның негізгі клиенті болған THQ-ның құлауы жабылуына ықпал еткен маңызды факторлардың бірі болды деді. 2014 жылдың 12 маусымында Nordic Games THQ сауда белгісін сатып алғанын жариялады, бұл студияға THQ атауымен ойындарды жариялауға мүмкіндік берді. 2016 жылдың тамызында компания тарихи брендпен жақсы байланысу үшін THQ Nordic деп қайта аталды.