Кіріспе

1937 жылғы көп мақсатты су ұшақтары отбасы Heinkel

Heinkel He 115 – Екінші дүниежүзілік соғыстағы Люфтваффе әуе күштерінің үш орындық су ұшағы. Ол торпеда тасушы бомбалаушы ретінде қолданылды және барлау, мина қою сияқты жалпы су ұшақтарының міндеттерін орындады. Ұшақ екі 960 атты күшті (947 а.к., 720 кВт) BMW 132K тоғыз цилиндрлі, ауамен салқындатылатын радиалды қозғалтқыштармен жабдықталған. Кейбір кейінгі модельдері төрт орындық болып келді, басқа қозғалтқыштармен немесе әртүрлі қару-жарақтармен жабдықталды.

Даму және жобалау

1935 жылы Германия Рейхсфлот министрлігі (RLM, Reichsluftfahrtministerium) патрульдеуге және бомбалар мен торпедалармен кемелерге қарсы шабуылдар жасауға қолайлы, екі қозғалтқышты жалпы мақсаттағы гидроұшаққа қатысты талап қойды. Ұсыныстар Heinkel Flugzeugwerke және Blohm & Voss компаниясының ұшақ құрастыру бөлімшесі Hamburger Flugzeugbau компанияларынан түсті. 1935 жылдың 1 қарашасында Heinkel және Hamburger Flugzeugbau компанияларына олардың болашақ жобалары – He 115 және Ha 140 үлгілерінің әрқайсысынан үш прототипке тапсырыс берілді. 1937 жылдың тамызында алғашқы Heinkel прототипі ұшты, сынақтар сәтті аяқталды және 1938 жылдың басында He 115 жобасы Ha 140-тан басымдық алды, нәтижесінде тағы бір прототип және 10 сынақ үлгісіне тапсырыс берілді. Қару-жараққа бастапқыда екі 7,92 мм (.312 дюйм) MG 15 пулеметі кірді, біреуі ұшақтың алғы бөлігінде, екіншісі жоғары орналасқан. He 115 үлгілері LTF 5 немесе LTF 6b торпедаларын және SD 500 немесе SC 250 бомбаларын тасыды. Кейбіреулері LMB III немесе LMA миналарын да алып жүрді.

Люфтваффе

Соғыс басталғанда He 115 британдық суларға парашютпен миналар тастау үшін қолданылды, көбінесе Англияның оңтүстік жағалауындағы көлемді порттарға жақын тар өткелдерді нысанаға алды; Темза өзені де маңызды нысана болып табылды. Ұшақ Арктикалық конвойларға қарсы, Солтүстік Норвегиядағы базалардан жүргізілген кемелерге қарсы операциялардағы ең табысты кезеңін өткізді. Бірінші конвойларда әуе қорғанысы болмағандықтан, баяу және аз қаруланған He 115 Англия жағалауына қарағанда аз осал болды. Әуе тасымалдаушылар мен эскорт тасымалдаушылар пайда болғаннан кейін, сондай-ақ Петляков Пе-3бис сияқты жаңа советтік ауыр истребительдерімен бірге, Люфтваффе конвойлар үстінен басымдығына сын салынды және шығындар артты. He 115 мина тастаушы және торпедалық бомбалаушы ретінде қолданылғаннан бөлек, жағалауды барлау және KG 200 арқылы жаудың тылына агенттерді жіберу үшін де пайдаланылды.

Норвегияның Корольдік әскери-әуе қызметі

Еуропадағы шиеленістің күшеюіне жауап ретінде Норвегия Қорғаныс министрлігі 1939 жылғы 28 тамызда Норвегия Корольдік Әскери-теңіз күштерінің әуе қызметіне (RNoNAS) алты He 115N ұшағын тапсырыс берді. Ұшақтар 1939 жылғы 14 шілде мен 13 қараша аралығында жеткізілді. He 115N тапсырысы RNoNAS флотының 1920-жылдардағы Douglas DT торпедолық бомбалаушыларын және 1940 жылы RNoNAS-тың негізгі ұшағы болған Marinens Flyvebaatfabrikk M. F.11-дің тозуын ауыстыру мақсатында жасалған. Норвегия 1939 жылғы желтоқсанда тағы алты He 115N ұшағына тапсырыс берді, олардың 1940 жылғы наурыз/сәуір айларында жеткізілуі күтілді, бірақ 1940 жылғы 9 сәуірде Норвегияға неміс әскерінің шабуыл жасаған Weserübung операциясы бұл жоспарды тоқтатты. Алтыншы He 115 (F.54) да Ұлыбританияға қарай сапар шегуге тырысты, бірақ Солтүстік теңізде жоғалып кетті. Норвегиялық He 115 ұшақтарының соңғысы, F.62 (тұтқынға алынған екі неміс ұшағының бірі) эвакуация уақытында жұмысқа жарамсыз болды және Скаттурада тасталып қалды, кейін немістер оны жөндеп, пайдаланды.

Корольдік әуе күштері

Төрт қашып құтылған ұшақ командир Бугге басшылығымен Норвегияның Хеленсбург тобы ретінде қайта құрылды. Норвегиялық Нигардсвольд кабинеті Ұлыбританияға келгеннен кейін көп ұзамай төрт He 115 ұшағын Норвегия үстінен парақша тарату миссиялары үшін пайдалануды жоспарлады. Миссияның мақсаты – Норвегия халқына декларация жеткізу болды, онда Норвегия билігінің Ұлыбританияда қайта орналасқаны және нацистік Германияның Германия-Норвегия бейбіт келісіміне жасаған барлық ұсыныстары қабылданбайтыны жарияланды. 1940 жылдың 3 шілдесінде төрт норвегиялық He 115 ұшағы миссияны орындау үшін Хеленсбургтен Скапа-Флоуға жіберілді, бірақ біреуі қозғалтқыш проблемаларына байланысты Хеленсбургке қайта оралуға мәжбүр болды. Скапа-Флоуда жиналған үш He 115 ұшағына Норвегияға ұшып, Осло, Берген және Тронхейм қалаларының үстінен декларацияны тастау бұйрығы берілді. Миссия басталмай тұрып, британдық Әуе министрлігі араласып, экспедицияны тоқтатты, мұндай әрекетті баяу ұшатын He 115 ұшақтарымен жасау өте қауіпті екенін мәлімдеді. Үш күннен кейін ұшақтар Хеленсбургке оралды. Норвегиялық He 115 ұшақтарының үшеуі (F.56, F.58 және F.64) кейін Норвегия жағалауында және Жерорта теңізінде норвегиялық экипаждармен жасырын операцияларда қолданылды. Британдық қызметте үш ұшаққа жаңа сериялық нөмірлер берілді: BV184, BV185 және BV187.

Тірі қалған әуе кемелері

Ол 115 А 2 Werknr. 3043-тікі ме? Ресейден құтқарылып алынған, қазір Франциядағы жеке меншік иесінің қоймасында сақталуда. He 115 B/C Werknr. 2398 1942 жылғы 26 желтоқсанда фьордтың түбіне батып, 2012 жылғы 2 маусымда Норвегиядағы Хафрсфьордтан ізделіп табылды. Ол 1 Staffel, Seefernaufklärungsgruppe 906 (No. 1 эскадрилья, 906 теңіздік барлау тобы), 1941 жылдың ақпанына дейін Küstenfliegergruppe 906 (906 жағалау авиация тобы) деп аталды, Luftflotte 5 құрамында болды. 2012 жылғы шілдеде ұшақ Ставангер қаласының жанындағы Соладағы Flyhistorisk мұражайында қалпына келтіруді күтіп тұрды. 2013 жылы Норвегияның Норд-Трёнделаг айманындағы Лиминген көлінің түбінде He 115 ұшағының құлаған қалдықтары табылды.