Кіріспе

2002 жылдың қыркүйегінен 2003 жылдың маусымына дейін жұмыс істеген Арнайы жоспарлар кеңсесі (OSP) Пол Вольфовиц пен Дуглас Фейт құрған және Фейт басқарған Пентагон бөлімшесі болды. Бұл кеңсе, сол кездегі АҚШ Қорғаныс министрі Дональд Рамсфелдтің тапсырмасымен, Джордж Буш әкімшілігінің жоғары лауазымды өкілдерін Иракқа қатысты тексерілмеген шикі ақпаратпен (барлау сарапшылары тексермеген, қараңыз "Түтікшелену") қамтамасыз етуге бағытталған. Осыған ұқсас бөлімше, Ирандық дирекция, бірнеше жылдан кейін, 2006 жылы Иран туралы ақпаратпен айналысу үшін құрылды.

Ақпаратты бұрмалау туралы айыптаулар

Шотландияның "Санди Херальд" газетіне берген сұхбатында Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ) бұрынғы қызметкері Ларри К. Джонсон ОЖП-ның "АҚШ ұлттық қауіпсіздігі үшін қауіпті және әлемдік бейбітшілікке төндіретінін" айтты. [OSP] Саддамды жою мақсатымен жалған ақпарат таратып, барлау деректерін манипуляциялады. Бұл – шындық туралы алдын ала қалыптасқан көзқарасы бар идеологтар тобы. Олар өздерінің мақсаттарына қолдау көрсету үшін қажетті деректерді таңдап алады және оларға қайшы келетін ақпаратты назарға алмайды. Оларды жою керек". Пентагон кеңесшісінің айтуынша, "Агенттік [ЦРУ] Ирак пен терроризм арасындағы байланысты жоққа шығаруға тырысты. Осы мақсатта жұмыс істеді. Барлау деректерімен жұмыс істеген адам болсаңыз, ЦРУ-дың деректерді қабылдау және түсіну әдісіндегі қалыптасқан көзқарасын байқайсыз". Оның сөзіне қарағанда, "Арнайы жоспарлардың" мақсаты – "деректерді мұқият зерттеп, барлау қауымдастығы көре алмайтын шындықты ашу" еді. Бұл айыптамалар 2004 жылдың шілдесінде жарияланған Сенаттың Барлау комитетінің Иракқа қатысты соғысқа дейінгі барлау туралы есебінің қосымшасымен расталды. Аталған шолу, ЦРУ-дың Ирактағы барлау қызметіне сынды көзбен қарағанмен, Ирак пен "Әл-Қаида" арасындағы байланыстың жоқтығы туралы оның шешімдері дұрыс екенін көрсетті. OSP, егер ол қосымшада сипатталған Дуглас Фейт басқарған "Ирак барлау тобымен" байланысты болса, Саддам Хусейн мен терроризм арасындағы байланысты орнату үшін ЦРУ талдауын күмәнге түсіруге тырысқан. Мысалы, "Ирак және әл-Қаида: тұманды қарым-қатынас" атты ЦРУ-дың мұқият баяндамасына жауап ретінде, қосымшада "Фейт басқарған [жасырын барлау тобы] үшін жұмыс істейтін адамдардың бірі 2002 жылдың маусым айындағы баяндаманы "тек мазмұны үшін оқып, ЦРУ-дың түсіндіруін елемеу керек" деп мәлімдегені айтылған". 2004 жылы Mother Jones Джейсон Вест пен Роберт Дрейфустың Арнайы жоспарлар кеңсесі туралы тергеу есебін жариялады. 2004 жылдың ақпан айында FAIR-ге берген сұхбатында Дрейфус Буш әкімшілігінің Иракқа шабуыл жасауға шешім қабылдағанын, бірақ АҚШ жұртшылығы мен Конгрессті қанағаттандыратын себеп қажет болғанын айтты, сондықтан "олар "Ирак қауіп төндіреді" деген аргументті таңдады. Ол OSP "мыңдаған шағын деректер жинағын алып, соғысқа баруды қолдайтын деректерді таңдап алып, қалғандарын жоққа шығарды" деді. Дуглас Фейт бұл есепті ЦРУ-дың барлау қызметіне қатысты қажетті сын деп атады. "ЦРУ-дың барлау қызметін сынға алу дұрыс", - деді Фейт. "Пентагон қызметкерлерінің іс-әрекеті дұрыс болды. Бұл жақсы үкіметтік басқару". Фейт сонымен қатар Иракты "Әл-Қаидамен" ресми қарым-қатынасқа тырысқан деген айыптамаларды жоққа шығарды. "Менің кеңсемде ешкім операциялық қарым-қатынас бар демеді", - деді Фейт. "Олар қарым-қатынаста болды". 2002 жылдың тамызында Рамсфелд пен Вулфовицке "Ирак барлау тобының" брифингісі ЦРУ-ның барлау әдістерін айыптап, ЦРУ-дың "Ирак пен Әл-Қаиданың" әрекетіне қатысты мәселелерді "жеткіліксіз бағалап отыруын" айыптады. 2002 жылдың қыркүйегінде, ЦРУ-дың Ирак пен "Әл-Қаида" арасындағы қарым-қатынас туралы соңғы бағасын беруге екі күн қалғанда, Фейт Дик Чейни мен Кондолиза Райстың аға кеңесшілеріне ақпарат берді, ЦРУ-дың сенімділігін төмендетіп, ЦРУ барлау қызметінде "негізгі проблемалар" бар деп мәлімдеді. Британдық консервативті "Дейли телеграф" газетінде жазылғандай, "Сенаттың демократтардан құралған комитетінің аға мүшесі сенатор Джей Рокфеллер мырза Фейттің тобы тіпті "заңсыз" құпия мәліметтерді жинауға кіріскен болуы мүмкін деді". 2007 жылдың ақпан айында Пентагонның бас инспекторы Фейттің кеңсесі "Ирак пен Әл-Қаида арасындағы қарым-қатынас туралы басқа да барлауларды әзірлеп, жасап, кейін жоғары шешім қабылдайтындарға таратты, оның ішінде барлау қауымдастығының консенсусына сәйкес келмейтін кейбір қорытындылар бар" деген қорытындыға келген баяндама шығарды. Бұл іс-әрекеттер "заңсыз" болмаса да, "қажетсіз" деп табылған. Сенаттың Қарулы Күштер комитетінің төрағасы сенатор Карл Левин: "Ең бастысы, Ирак пен "Ал-Қаида" арасындағы қарым-қатынасқа қатысты бар мәліметтерді қорғаныс министрлігінің жоғары лауазымды адамдары басқарудың Иракқа шабуыл жасау шешімін қолдауы үшін қолданған. Бас инспектордың есебі осы ұлтты соғысқа алып келген Қорғаныс министрлігінің саясатты басқару кеңсесінің орынсыз әрекеттерін қатаң айыптайды". Сенатор Левиннің талап етуі бойынша 2007 жылдың 6 сәуірінде Пентагонның Бас инспекторының есебі жарияланды. Фейт бұл есептің өзіне "әділдік танытқанын" мәлімдеді. Ол "Вашингтон пост" газетіне кеңсесі "барлау қауымдастығының консенсусына сын айтқан, және оны ұсынғанда мен оның мазмұнына келіспедім" деді.

Заңсыз әрекеттер

Журналист Лариса Александровна The Raw Story 2006 жылы OSP-ның Иракта, жауынгерлік қимылдар басталғанға дейін де, кейін де бірнеше заңсыз және бекітілмеген жедел топтардың миссияларын жүзеге асырғанын хабарлады. Бұл топтар басқа операциялардан тәуелсіз жұмыс істеді, кейде жауынгерлік аренада жаңсақтық тудырды. Топтардың мақсаты әскери емес, саяси болған сияқты; атап айтқанда, Ирактағы жаппай қырып-жою қаруларының (ЖҚҚ) бар екенін көрсете алатын дәлелдер табуға дайын ирактық барлау қызметкерлерін анықтау: "Олар 2003 жылдың жазында келіп, ирактықтарды әкеліп, олармен сұхбаттастырды", - деді [БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне жақын дереккөз]. "Содан кейін олар ЖҚҚ туралы сөйлей бастады және [ирактық барлау қызметкерлеріне] былай деді: "Біздің президентіміз қиын жағдайда. Ол соғысқа ЖҚҚ бар деп барып, енді олардың жоқ екені белгілі болды. Не істеуге болады? Бізге көмектесе аласыздар ма?" Біріккен Ұлттар Ұйымының дереккөздерінің мәлімдеуінше, барлау қызметкерлері OSP күштерімен ынтымақтастыққа бармады, себебі олар жасалған ЖҚҚ дәлелдерінің "сенімсіздігін және олардың ирактық емес екенін, сондай-ақ ирактық әдістемесімен жасалмағанын" білген.