Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Винченцо Мария Коронелли (16 тамыз 1650 – 9 желтоқсан 1718) – итальяндық францискан монахы, космограф, картограф, баспагер және энциклопедия жазушы, ең әйгілісі атластары мен глобустары үшін танымал. Ол өмірінің көп бөлігін Венеция қаласында өткізді.
Vincenzo Maria Coronelli (August 16, 1650 – December 9, 1718) was an Italian Franciscan friar, cosmographer, cartographer, publisher, and encyclopedist known in particular for his atlases and globes. He spent most of his life in Venice.
Өмірбаян
Винченцо Коронелли 1650 жылы 16 тамызда, шамасы Венецияда, Маффио Коронелли есімді венециялық тігіншінің бесінші баласы болып дүниеге келді. Он жасында Винченцо Равенна қаласына жіберіліп, ксилографтың шәкірті болды. 1663 жылы ол монастырлық францискандар қатарына қабылданды, ал 1665 жылы жаңадан кіруші (новатор) болды. Ол он алты жасында өзінің бір жүз қырық жеке туындысының біріншісін жариялады. 1671 жылы ол Венециядағы Сант-Мария Глориоза-дей-Фрари монастырына түсті, ал 1672 жылы Коронелли Римдегі Сант-Бонавентура және Сант-Апостоли колледжіне жіберілді, онда ол 1674 жылы теология ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Ол астрономия мен Евклидтің еңбектерін оқып үйренуде өте жақсы нәтижелер көрсетті. 1678 жылға дейін Коронелли географ болып жұмыс істей бастады және Парма герцогы Рануччо II Фарнезе үшін жер және аспан глобустарының жиынтығын жасауға тапсырыс алды. Әрбір мұқият жасалған глобустың диаметрі бес фут (шамамен 175 см) болды және бұл герцогты қатты әсер етіп, Коронеллиді өзінің теологы етіп тағайындады. Коронеллидің теология ғылымындағы даңқы артып, 1699 жылы ол францискан орденінің басшысы (генерал-патриоты) болып тағайындалды.
Vincenzo Coronelli was born, probably in Venice, on August 16, 1650, the fifth child of a Venetian tailor named Maffio Coronelli. At ten, young Vincenzo was sent to the city of Ravenna and was apprenticed to a xylographer. In 1663 he was accepted into the Conventual Franciscans, becoming a novice in 1665. At age sixteen he published the first of his one hundred forty separate works. In 1671 he entered the Convent of Saint Maria Gloriosa dei Frari in Venice, and in 1672 Coronelli was sent by the order to the College of Saint Bonaventura and Saints Apostoli in Rome where he earned his doctor’s degree in theology in 1674. He excelled in the study of both astronomy and Euclid. A little before 1678, Coronelli began working as a geographer and was commissioned to make a set of terrestrial and celestial globes for Ranuccio II Farnese, Duke of Parma. Each finely crafted globe was five feet in diameter (c. 175 cm) and so impressed the Duke that he made Coronelli his theologian. Coronelli's renown as a theologian grew and in 1699 he was appointed Father General of the Franciscan order.
Кейінгі өмірі
Коронелли келесі жылдары Еуропаның әртүрлі елдерінде жұмыс істеді, 1705 жылы Венецияға тұрақты түрде оралды. Мұнда ол жеке космографиялық жобасын бастап, «Атлант Венето» томдарын жариялады. Туған қаласында ол 1684 жылы алғашқы географиялық қоғамды құрды. Ол сонымен қатар Венеция Республикасының космографы лауазымын атқарды. Кейін Коронеллидің «Biblioteca Universale Sacro Profana» кітапханасының алты томы жарық көрді. Бұл энциклопедия тәрізді еңбек болды, ондағы мақалалар әліпбилік тәртіппен жинақталған. Коронелли 68 жасында, өмірі барысында жүздеген карта жасағаннан кейін Венецияда қайтыс болды. 1952 жылы Венада құрылған Глобустарды зерттеу жөніндегі Халықаралық Коронелли қоғамы оның құрметіне аталды.
Coronelli worked in various European countries in the following years, before permanently returning to Venice in 1705. Here he started his own cosmographical project and published the volumes of Atlante Veneto. In his home city he founded the very first geographical society, the in 1684. He also held the position of Cosmographer of the Republic of Venice. Later six volumes of the Biblioteca Universale Sacro Profana were published by Coronelli. This was a kind of encyclopedia, its compiled entries ordered alphabetically. Coronelli died at the age of 68 in Venice, having created hundreds of maps in his lifetime. The International Coronelli Society for the Study of Globes, founded 1952 in Vienna, is named in Coronelli’s honor.
Людовик XIV үшін глобустар
Людовик XIV-нің досы және кеңесшісі, Римдегі елшісі кардинал Сезар д’Эстрее Парма герцогының глобустарын көріп, 1681 жылы Коронеллиді Парижге шақырып, ең христиан патшасы үшін глобустар жұбын жасауды тапсырды. Коронелли 1681 жылы француз астанасына көшіп, екі жыл тұрды. Әр глобустың негізінде иілген ағаштан жасалған, шамамен үш метр ұзындығы және экваторда төрт дюйм ені бар қабырғалар болды. Бұл ағашқа шамамен 2,5 сантиметр қалыңдығында гипс жағылып, содан кейін берік, өңделмеген матамен қапталды. Одан кейін глобустарға боялған ақпаратты жабыстыру үшін екі өте жұқа матадан тұратын, шамамен 6 миллиметр қалыңдықтағы қабат оралды. Диаметрі 384 см, салмағы шамамен 2 тонна болатын бұл глобустар Париждегі Франсуа Миттеран атындағы ұлттық кітапханада сақталады. Глобустарда француздардың Солтүстік Американы зерттеудегі соңғы жаңалықтары, әсіресе Рене Роберт Кавельер де Ла Сальдың экспедициялары көрсетілген.
Cardinal César d'Estrées, friend and adviser to Louis XIV and ambassador to Rome, saw the Duke of Parma’s globes and invited Coronelli to Paris in 1681 to construct a pair of globes for the Most Christian King. Coronelli moved to the French capital in 1681, where he lived for two years. Each globe was composed of spindles of bent timber about ten feet long and four inches broad at the equator. This wood was then coated with a layer of plaster about an inch thick and covered in a layer of strong unfinished fabric. This was then wrapped in a quarter inch layer of two very fine fabrics which provided backing for the painted information of the globes. These globes, measuring 384 cm in diameter and weighing approximately 2 tons, are displayed in the Bibliothèque nationale François Mitterrand in Paris. The globes depicted the latest information of French explorations in North America, particularly the expeditions of René Robert Cavelier, Sieur de La Salle.
Кітап тізімінің ішінара сипаттамасы
Морея, Негропонте және Адиаценце (1686). Атлант Венето (1691–1696). Атақты тұлғалардың суреттері (1697). Теңіздің айнасы (1698). Венецияның ерекшеліктері (1708–1709). Ежелгі және жаңа Рим (1716).
Morea, Negroponte & Adiacenze (1686). Atlante Veneto (1691 1696). Ritratti de celebri Personaggi (1697). Lo Specchio del Mare (1698). Singolarità di Venezia (1708 1709). Roma antico moderna (1716).