Кіріспе
Сун Укунгтың сиқырлы таяғы – Ruyi Jingu Bang, немесе жай ғана Ruyi Bang немесе Jingu Bang – бұл 16 ғасырлық классикалық қытай романы «Батысқа Саяхат» (Journey to the West) кітабындағы өлмейтін маймыл Сун Укунг қолданатын сиқырлы таяқтың поэтикалық атауы. Энтони Ю бұл атауды «Икемделгіш алтын шеңберлі таяқ» деп аударса, ал В. Дж. Ф. Дженнер «Қалағаныңша алтын баулы қылыш» деп аударған.
Ruyi Jingu Bang , or simply Ruyi Bang or Jingu Bang, is the poetic name of a magical staff wielded by the immortal monkey Sun Wukong in the 16th century classic Chinese novel Journey to the West. Anthony Yu translated the name simply as "The Compliant Golden Hooped Rod," while W. J. F. Jenner translates it as the "As You Will Gold Banded Cudgel."
Шығу тегі және жалпы сипаттамасы
Періште үшінші тарауда бірінші рет пайда болады, онда Маймыл патша Шығыс теңізінің Аждаһа патшасы Ао Гуанның су асты патшалығына өзінің күші мен шеберлігіне сай келетін сиқырлы қару іздеп барады. Мыңдаған фунт салмағы бар дәстүрлі сиқырлы қарулар – қылыштар, найзалар мен шүберектер оның талаптарына сай келмейді. Сонда аждаһар патшайымы күйеуіне қазынасында орын алып жатқан пайдасыз темір бағананы беруді ұсынады. Ол бұл ежелгі бағананың бірнеше күн бұрын аспан нұрын шығара бастағанын және маймылдың оған ие болуы тағдырмен белгіленгенін айтады. Романда бағана қалай жасалғаны туралы ештеңе айтылмайды, тек оны Ұлы Ю ежелгі заманда әлемдік су тасқынының тереңдігін өлшеу үшін қолданғаны мәлім. Бастапқыда таяқ қара темірден жасалған, биіктігі жиырма фут, ені шамамен бір бочкадай болған. Маймыл оны көтеріп, кішірек өлшемде басқару оңайырақ болар дей салысымен, таяқ оның тілегін орындап қысқарады. Осыдан кейін ол одан сәл ғана ұзын, күріш тостағанша қалың болады. Сол кезде Сун қарудың екі шетінде алтын сақиналар мен "Құрметті алтын оралымды таяқ. Салмағы: он үш мың бес жүз кати" (如意金箍棒重一萬三千五百斤) деген жазу бар екенін көреді. Жазуда таяқ иесінің бұйрығымен қысқарып немесе өсіп, өзін-өзі көшіре алатыны және салмағы 17 550 фунт (7960 кг) болатыны көрсетілген. Қолданылмаған кезде Маймыл оны инедей кішірейтіп, құлағының артына тығып қояды.
Әдебиеттегі алдыңғы тұлға
Батысқа саяхаттың ең көне нұсқасы, 13 ғасырдағы Козанджи нұсқасы (高山寺), Сонг әулетінің соңында жарық көрген, Мин дәуірінде жарық көрген соңғы нұсқадан көп жағынан ерекшеленеді. Мысалы, Маймылдың таяққа ие болу эпизоды мүлдем өзгеше, тіпті таяқтың өзі де басқа. Күн монах Таң Санзанды көктегі әлемге алып барып, ең жоғарғы құдай Махабрахма Девамен кездестіреді. Монах құдайларды Лотос сутрасы бойынша лекциясымен таң қалдырғаннан кейін, Маймылға Үндістанға саяхатында кездесетін жамандықтарға қарсы сиқырлы қару ретінде алтын монах таяғы (басқа заттармен бірге) сыйға беріледі. Күн кейіннен ақ киімді, жолбарысқа айналатын әйелмен шайқаста осы таяқты қолданады. Ол таяқты алып, қызыл шашты, көк терілі, таяқ ұстаған алып Якшаға айналдырады, бұл Құзырлы Алтын Шеңбер таяқтың алдағы нұсқасының көбірек сиқырлық қабілеттері бар екенін көрсетеді. Мин нұсқасындағы Құзырлы таяқтан бұрынғы қару туралы әңгімеде ертерек айтылады. Маймыл Батыс патшайымының бағынан 10 шафтолданы ұрлағаны үшін сол және оң жағынан "Темір таяқпен" (鐵棒) ұрғандығын еске алады. Кейіннен ол 9 айдаһармен шайқасу үшін монахтың таяғымен бірге осы таяқты қолданады. "Дракон шары" франшизасының басты кейіпкері. Ол "Ньой Бо" деп аталады, бұл Руйи Бангтың жапонша транскрипциясы, ал ағылшын тіліндегі БАҚ-та оны "Күш полюсі" деп атайды. Бастапқы нұсқасы сияқты, Ньой Бо ұзындығын арттыра алады, Гоку оны жылдамдық пен шайқаста пайдаланады. Алайда ол оны көшіре алмайды. Таяқты оған бала кезінде асырап алған әжесі Сон Гохан сыйлайды, ол оны тәрбиелеп, жекпе-жек өнерін үйретеді. "Нарутода" Руйи Цзингу Банг Маймыл Королі Энманың ерекше трансформациясына (Хенге) әсер етті, ол 3-ші (Сандайме) Хокаге, Лорд Хирузен Сарутобидің жеке шақыруымен "Конго Ньой" (Алмаз Ньой) болып түрленеді. Кореялық веб-комикс және аниме "Орта мектеп құдайында" басты кейіпкер Джин Мо Ри, ол Сун Укуң, Руйи Цзингу Бангты қолданады. "Warframe" видео ойынында ойналатын кейіпкерлердің бірі Укуң деп аталады және өзінің ең үлкен қабілеті ретінде өте қуатты таяқты шақырады. Пайдалану кезінде таяқтың ұзындығы мен қалыңдығы өзгереді. Укуң өзін көшіре алады және жылдамдықты арттыру үшін бұлт түріне айнала алады (джиндоу юнға сілтеме, 筋斗雲). Қытай-жаңазеландиялық суретші Гай Нганның Жаңа Зеландиядағы Окленд доменінде орналасқан "Мыңжылдық ағаш" (2005) мүсіні Руйи Цзингу Бангтан шабыттанды.