Кіріспе

Тидсвелл – Англияның Дербишир графтығындағы ауыл, азаматтық приход және округ. Ол Бакстоннан шығысқа қарай 6 миль (10 км) қашықтықта, B6049 тас жолында, әктас үстіртіндегі кең аңғарда, теңіз деңгейінен 1000 фут (305 м) биіктікте орналасқан және Дербишир Долс ауданының құрамына кіреді. 2001 жылғы халық санауы бойынша халық саны (Уэстонды қоса алғанда) 1,820 адамды құрады, ал 2011 жылғы санақ бойынша 1,827 адамға аздап өсті, бұл оны Ұлттық саябақтағы Бэкуэллден кейінгі екінші ірі елді мекен етті. Тайдсвелл Дойл – ауылдан оңтүстікке қарай Уай өзенінің аңғарына дейін созылатын қысқа әктас аңғары.

Атауы

Ауылдың атына қалай қойылғаны туралы әртүрлі пікірлер бар. Ағылшын жер-атаулар қоғамы оны Тиди есімді саксон батырының құрметіне аталғанын қабылдайды, ал басқалары ауылдың солтүстігінде орналасқан "жаңалық құдығынан" (tiding well) шыққан деп санайды. Томас Хоббс 1636 жылғы "De Mirabilibus Pecci" кітабында осы "толқып-құрғап" тұратын құдықты Пик аймағының жеті кереметінің бірі деп жариялаған. Тидсвелл жергілікті тұрғындар арасында Тидза немесе Тидса деп белгілі. Сонымен қатар, жергілікті халықты Sawyeds деп атайды, себебі бұл фермердің қақпаға ілігіп қалған жүлделі сиырын босату үшін оның басын арамен кесіп тастаған туралы дәстүрлі әңгімеге байланысты. Бүгінде бұл оқиға әр жылғы мереке күні "Тідза Гвизерс" деп аталатын жергілікті маскарад тобымен шулы да түрлі-түсті қойылым түрінде қайта жандандырылады.

Тарих және мұра

Орта ғасырларда Тидсвелл – қорғасын өндірумен әйгілі сауда қаласы болған. Тидсвелл қорғасын кеншілері күш-қуатымен танымал еді және әскери шенеуніктер оларды жоғары бағалаған. 1086 жылғы "Соңғы сот кітабында" (Domesday Book) Тидсуэлл Уильям Певерелдің басқаруындағы корольдік жерлер ретінде тіркелген, онда бесеуден аз шаңырау болған. Қазір Тидсвелл 14 ғасырға жататын, "Пик соборы" деп аталатын Сент-Джон Баптист шіркеуімен танымал, онда 15 ғасырға қатысты үш мизерикорд сақталған. Шіркеу ауласында күн сағаты орналасқан, жергілікті тарихшы Невилл Т. Шарптың пікірінше, ол ауылдың базар кресіне ұқсас болуы мүмкін. 1251 жылы ауылға базар және екі күндік жәрмеңке өткізуге рұқсат берілді. Фолжамбе әулеті, кейін Фолжамбе барондықтары, 14-дан 18-ғасырға дейін негізгі жер иелері болды. Қала жазғы күн тоғысының шамасында "Үлкен сенбі" деп аталатын бір апталық фестиваль өткізеді, оның мәжлісі көшелерде факелдік шерумен аяқталады, оны "Тайдсвелл процессионалы" атты ерекше әуен орындайтын мыс оркестрі бастап келеді, ал қала тұрғындары дәстүрлі тоқу биін билейді.

Маркигейт үйі

Банк алаңындағы Маркигейт үйі 1432 жылы салынған Тайдсвеллдегі ең көне тұрғын үй деп есептеледі. Бұл Англия мұрасының II санаттағы тізіміндегі ғимарат (кіріспе нөмірі: 1288059), және ол уақыт өте келе маңызды өзгерістерге ұшыраған, бұрын сыра сататын орын және отбасылық ет дүкені болып қызмет еткен.

Тамақ Таңдау

2009 жылдың мамыр айында Тидсвелл Үлкен лотерея қорының «Ауыл SOS» бағдарламасынан 400 000 фунт стерлинг мөлшерінде грант алды. Ауылдағы дүкендерді ашық және дамып тұруына көмектесу үшін – өткен он жылда 20-дан астам дүкен жабылды – «Taste Tideswell» құрылды, ол жергілікті тұрғындарды олардың тағамдарымен қайта байланыстыру және Тидсвеллді тағамдық орталық ретінде танымал ету мақсатын қойды. 2010 жылдың 6 желтоқсанында «Tideswell School of Food» ашылды, онда толық төлемді тамақ пісіру және сыра қайнату курстарымен қатар, субсидияланған қоғамдық курстар да өткізілді. Азық-түлік мектебі жобаның қаржылық драйвері болуы тиіс еді, ол қоғамдағы жұмысты дамытуға көмектесер еді. 2014 жылы ол ақша ағынының мәселелеріне байланысты жабылды. «Tideswell Made» – бұл жергілікті азық-түлік өндірушілері, бөлшек сауда орындары, пабтар мен демалыс үйлері сатып ала алатын сапа белгісі. Өнімдердің мүмкіндігінше жергілікті жерден алынғанын және жергілікті өндірісте жасалғанын қамтамасыз ету арқылы «Tideswell Made» «Taste Tideswell» арқылы таныстырылады және жергілікті кәсіпкерлерге олардың жергілікті өнімдерін кеңірек танытуға көмектеседі. «Taste Tideswell» білім беру қызметін ұсынады, түрлі тағамдар мен өсімдіктерге қатысты іс-шаралармен мектептерге барады. Мектеп топтары да тәжірибелік сабақтар алу үшін Азық-түлік мектебіне барады. Парохиялық шіркеудің артында өсіруді үйренгісі келетіндер үшін оқу алаңын ұсыну үшін шағын қоғамдық бақ құрылды. Сондай-ақ, жергілікті тамақ өндірушілер, әсіресе үйден өндірістен бас тартқысы келетіндер үшін шағын коммерциялық асхана жалға алуға қолжетімді. 2011 жылдың мамыр айында алғашқы «Tideswell Food Festival» өтті, нашар ауа-райына қарамастан, 2000-нан астам адам қатысты. 2011 жылдың 7 қыркүйегінде «Taste Tideswell» тарихы BBC One арнасындағы «Village SOS» бағдарламасының бөлігі ретінде көрсетілді. Бұл жобаның жылдам дамуын көрсетті, сонымен қатар «Ауыл чемпионы» Тим Николдың жеке тарихын, ол Тидсвеллге бір жылға көшіп келді және ерікті директорларға «Taste Tideswell» құруға көмектесті. 2011 жылдың тамызында «Taste Tideswell» сегіз қызметкерді жұмысқа алды, олардың көпшілігі ауылда тұрады, ал олардың тізімінде он аспазшы/оқытушы болды. Азық-түлік мектебі жабылуға мәжбүр болғанына қарамастан, Тидсвеллдің жылдық тағам фестивалі әр жыл сайын сәтті өтіп келеді. немесе Уолтам трансляторы арқылы Стэнтон Мур ретрансляторы арқылы. Жергілікті радиостанциялар: BBC Radio Derby, Capital Midlands және Greatest Hits Radio Derbyshire (High Peak) (бұрынғы High Peak Radio). Ауылға жергілікті «Peak Advertiser» және «Buxton Advertiser» газеттері қызмет көрсетеді.