Идар-Оберштайн – Германияның Рейнланд-Пфальц аймағындағы қала. Қысқаша ақпарат, тарихы, әкімшілік реформалар, әшекей тастар мен гарнизондық қала ретінде танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Біркенфельд қаласы, Рейнланд-Пфальц, Германия
Town in Birkenfeld, Rhineland Palatinate, Germany
Идар-Оберштейн – Германияның Рейнланд-Пфальц жеріндегі Біркенфельд ауданындағы қала. Große kreisangehörige Stadt (ауданға қарасты ірі қала) мәртебесіне ие болғандықтан, аудандық әкімдік жүзеге асыратын, ауданның шағын муниципалитеттеріне жүктелген кейбір міндеттерді қабылданады. Бүгінгі Идар-Оберштейн қаласы – 1933 және 1969 жылдардағы әкімшілік реформалардың нәтижесінде көптеген муниципалитеттер біріктіріліп құрылған. Алайда, әртүрлі Stadtteile өзінің ерекшелігін сақтап қалған, олар Идар мен Оберштейндегі қалалық сипаттан басқа, әрбір орталықтың ауылдық елді мекен ретіндегі тарихын еске түсіреді. Идар-Оберштейн – асыл тастар қаласы және гарнизондық қала ретінде танымал. Сонымен қатар, ол Хунсрюк аймағындағы ең ірі қала болып табылады.
Idar Oberstein is a town in the Birkenfeld district in Rhineland Palatinate, Germany. As a Große kreisangehörige Stadt (large city belonging to a district), it assumes some of the responsibilities that for smaller municipalities in the district are assumed by the district administration. Today's town of Idar Oberstein is the product of two rounds of administrative reform, one in 1933 and the other in 1969, which saw many municipalities amalgamated into one. The various Stadtteile have, however, retained their original identities, which, aside from the somewhat more urban character encountered in Idar and Oberstein, tend to hark back to each centre's history as a rural village. Idar Oberstein is known as a gemstone town, and also as a garrison town. It is also the largest town in the Hunsrück.
География
Қала Хансрюк тауының оңтүстік жиегінде, Нахе өзенінің екі жағасында жатыр.
The town lies on the southern edge of the Hunsrück on both sides of the river Nahe.
Климат
Жылдық жауын-шашын мөлшері Идар-Оберштейнде 774 мм-ге жетеді, бұл Германияның жауын-шашын картасының ортаңғы үштен бірін құрайды. Германияның метеорологиялық қызметінің 57% метеостанциясында одан төмен көрсеткіштер тіркелген. Ең құрғақ ай – сәуір. Көп жауын-шашын желтоқсан айында жауады. Ол айдағы жауын-шашын сәуір айына қарағанда 1,6 есе артық. Жауын-шашын мөлшері көтеріліп-түсіп отырмайды және жыл бойы теңіздей таралады. Метеостансалардың бар болғаны 13%-ында ғана маусымдық ауытқулар аз байқалады.
Yearly precipitation in Idar Oberstein amounts to 774 mm, falling into the middle third of the precipitation chart for all Germany. At 57% of the German Weather Service's weather stations, lower figures are recorded. The driest month is April. The most rainfall comes in December. In that month, precipitation is 1.6 times what it is in April. Precipitation hardly varies at all and is evenly spread throughout the year. At only 13% of the weather stations are lower seasonal swings recorded.
Тарих
Идар Оберштейннің жекелеген орталықтарының аумақтық тарихы, жергілікті аудандағы феодалдық иеліктердің айтарлықтай үзіліске ұшырауымен сипатталады. Тек Наполеон дәуірінде, 1794 жылдан бастап, түрлі аумақтық бірліктерді қайта ұйымдастыру және біріктіру арқылы жергілікті билеушілердің дәстүрлі шатағына белгілі бір рет келтірілді. Бірақ, көп ұзамай Вена конгресі болашақ қала бөлінісін қайтадан тудырды, себебі Нахе өзені шекараға айналды, ал оның солтүстік жағалауындағы орталықтар Ольденбург Ұлы Герцогтығының эксклавы – Біркенфельд княздығына біріктірілді. Княздықтың аумағының көп бөлігі қазіргі Германияның солтүстік-батысында, Солтүстік теңіз жағалауында орналасқан. Идар және Оберштейн қалалары 1670 жылға дейін Даун-Оберштейн барондарына (кейін Фалькенштейн графтары аталды) қарасты. 1865 жылы Идар мен Оберштейнге қала құқықтары берілді, ал 1933 жылы нацистер оларды (Алгенродт және Тифенштейн муниципалитеттерімен бірге) күштеп біріктіріп, қазіргі Идар Оберштейн қаласын құрды.
The territorial history of Idar Oberstein's individual centres is marked by a considerable splintering of lordly domains in the local area. Only in Napoleonic times, beginning in 1794, with its reorganization and merging of various territorial units, was some order brought to the traditional mishmash of local lordships. However, shortly thereafter, the Congress of Vienna brought the future town division once again, as the river Nahe became a border, and the centres on its north bank were thereby grouped into the Principality of Birkenfeld, an exclave of the Grand Duchy of Oldenburg, most of whose territory was in what is now northwest Germany, with a coastline on the North Sea. The towns of Idar and Oberstein belonged to the Barons of Daun Oberstein (who later became the Counts of Falkenstein) until 1670. In 1865, both Idar and Oberstein were granted town rights, and finally in 1933, they were forcibly united (along with the municipalities of Algenrodt and Tiefenstein) by the Nazis to form the modern town of Idar Oberstein.
1794 жылы басталған француз қайта ұйымдастырылуына дейінгі тарих
Оберштейннің құрамына кіретін қауым Императорлық тікелей Оберштейн иелігінен пайда болды. «Тастың иелері» (Herren vom Stein) 1075 жылы алғаш рет құжатта аталып өтті. Олардың ордасы Боссельштейн қамалында орналасқан, қазіргі Альтес Шлосс («Ескі сарайлық қамал»), ол тік жардың үстінде, онда 12 ғасырда еске алынған Felsenkirche («Тас шіркеуі») кейін салынды. Аймақтың ядросы Нахе, Идарбах, Геттенбах және Рингельбах өзендерімен шектелген. 1323 жылдан кейін Тастың иелері өздерін «Вон Даун Оберштейн» деп атады және өздерінің иелігін тіпті Нахе және Идабанның оңтүстігіндегі жерлерге дейін кеңейтуге қол жеткізді. Қамалы мен бекіністері бар, 1410 жыл шамасында салынған ескі қала қабырғасының қалдықтары әлі де көрініп тұрған Оберштейн қалалық сипаттарды дамытты, бірақ ешқашан нарық қаласының (Flecken) заңды мәртебесін алған жоқ. 1682 жылы Лейнинген-Гейдесхайм графтары, ал 1766 жылы Лимбург-Штирум графтары Оберштейн иелігінің иелері болды, ол 1771 жылы Идабан Спонхаймның «Хинтер» округіне берілгеннен кейін жоғарыда аталған иелік ядросына дейін қысқарды. 1776 жылы Спонхаймның «Хинтер» округі бөлінгеннен кейін Баден маркграфтары иеліктің иелері болды. Археологиялық қазбалардың мәліметтері бойынша, қазіргі Идар аймағындағы адам қоныстануының тарихы өте ерте заманға дейін жетеді. Нахенің оң жағалауындағы Идар құрамына кіретін қауым, сондай-ақ Энцвайлер, Алгенродт, Макенродт, Хеттенродт, Хеттштейн, Обертифенбах және Киршвайлер ауылдары Идабанға қарасты. Бұл аймақ негізінен Оберштейн иелеріне тиесілі болған, сондықтан ол Оберштейнмен ортақ тарихы бар; алайда, кейбір орталықтарда, атап айтқанда Тифенбах және Киршвайлерде, кейбір иеліктер мен құқықтар басқа иелерге тиесілі болды, мысалы Вальдграфтар, Рейнграфтар және Толи аббаттығы. Тифенштейн қауымы 1909 жылы Тифенбах және Хеттштейн ауылдарының бірігуінен құрылды. Бұл Идабан қауымының аумақтық тарихы Идар және Оберштейннің тарихымен сәйкес келеді. Тифенбах 1283 жылғы құжатта иелік ретінде еске алынған, ал 1051 жылғы тағы бір құжаттамалық ескертпе ауылмен ешқандай сенімділікпен байланыстырылмаған. Хеттштейн 1321 жылы Хенцштейн немесе Хезертен ретінде еске алынған және оның тұрғындарының арасында Вальдграфтардың қарауындағы адамдар болған. Алгенродт ауылының алғашқы нақты құжаттамалық ескертпесі 1321 жылы Оберштейннің феофмент құжатында Алекенрод ретінде жазылған. 1324 жылы Оберштейн иелері оны Вальдграфтар мен Рейнграфтарға Кирбургке кепілге берді. Бірақ осыдан Алгенродт Идабан қауымдарының тарихын бөліседі. Энцвайлерде рим дәуіріне дейінгі адам қоныстануының іздері сақталған. 1276 жылы Толи аббаттығы Энцвайлерге жақын жердегі диірменге ие болған. Ауылдың өзі 14 ғасырда пайда болған болуы мүмкін және ол әрқашан Идабанның бір бөлігі болды. Нахенің солтүстігінде орналасқан Георг Вайербах ауылы, өзенге қарай тік құлайтын жерге террасалар сияқты салынған, 10 ғасырда Майнц архиепископы Хатто II шіркеуді негіздеген кезге дейін жетеді. 11 ғасырда ауыл Ваербах (яғни Вайербах) иелерімен байланысты еске алынған. 1327 жылы қысқа мерзімге Рандек иелерінің қарауында болған ауыл негізінен Вальдграфтар мен Рейнграфтарға сатылып, Кирбург аймағына біріктірілді. «Георг Вайербах» атауы шіркеудің қасиетті қорғаушысынан шыққан. 1271 жылы алғаш рет құжатта еске алынған Гёттшид, Регулсхаузен, Герах және Хинтертифенбахпен бірге Меттлах аббаттығына қарасты. Осы төрт ауыл «аббат ауылдары» (Abteidörfer) деп белгілі болды және 1561 жылы олар Спонхаймның «Хинтер» округіне сатылды. Хамерцвиллер (қазіргі Хаммерштейн) 1438 жылы Спонхайм округінің салық кітабында еске алынған және 1269 жылдан бері Спонхаймның «Хинтер» округінің қарауында болды, ол осы округ Шварценберг графтарына берген. Кирхенболленбах ауылының пайда болуына Майнц архиепископы Виллигис 975 жылдан кейін шіркеуді негіздеген кезбен байланысты. Ауыл туралы ең ерте құжаттамалық мәліметтер 1128 жылға дейін жетеді, онда ол Болинбах деп аталған. Ол алғаш рет Цвайбрюкен графтарынан иелік ретінде Шварценберг иелеріне тиесілі болған, содан кейін 1595 жылы Кирн Вальдграфтары мен Рейнграфтарына өтті. Бұл жердегі жергілікті ерекшелік – әдетте протестант Рейнграфтарының католик тармағы Кирхенболленбахта билікке ие болды және князь Иоганн Доминик Сальм Кирбург астында бұл тармақ жаңа католик приходын құрды және жергілікті шіркеуде бірмезгілікті енгізді. Бүгінгі Миттельболленбах ауылының негізі 1283 жылы Винтерхаух орман аймағында Оберштейн иелерінің иелігі ретінде еске алынған Болленбах иелігі деп саналады. 1432 жылы Лотарингия герцогтары Нахболленбах пен Миттельболленбахқа феофмент ретінде ие болды, ол Оберштейннің соңғы иесінің қайтысынан кейін күрделі мұрагерлік мәселелерге әкелді. 1778 жылы ғана Лотарингия сайлау Трирдің пайдасына өз талаптарынан бас тартты. 1667 жылға дейін Нахболленбах пен Миттельболленбах ортақ тарихымен бөлісті. Содан кейін Нахболленбах Лотарингиямен Оберштейннің толық иелігі ретінде мойындалды, бірақ 1682 жылдан бастап Оберштейннің сайлау Трир феофменті болды. «Аббат ауылы» Регулсхаузен Меттлах аббаттығына қарасты, ол 1561 жылы Спонхаймның «Хинтер» округіне сатты. Ең ерте құжаттамалық ескертпе 1491 жылға дейін жетеді. Вайербах ауылы – жоғарыда аталған Георг Вайербахпен шатастырмау керек – 1232 жылы Вейгербах ретінде алғаш рет құжатта еске алынған және Спонхаймның «Алыс» округіндегі Наумбург аймағына қарасты, ол кейін Баден маркграфтарының қарауында болды, ол ауылға бір кездегі балама атауын берді, Баден Вайербах. Көбінесе қолданылатын тағы бір балама атауы, Мартин Вайербах, шіркеудің қасиетті қорғаушысынан шыққан.
The constituent community of Oberstein grew out of the Imperially immediate Lordship of Oberstein. The Herren vom Stein (“Lords of the Stone”) had their first documentary mention in 1075. Their seat was at Castle Bosselstein, now known as the Altes Schloss (“Old Palatial Castle”), above the cliff where the Felsenkirche (“Rock Church”) itself mentioned as early as the 12th century would later be built. The core of the area over which the lordship held sway was framed by the rivers Nahe, Idarbach, Göttenbach and Ringelbach. After 1323, the Lords of the Stone styled themselves “von Daun Oberstein”, and managed to considerably expand their domain even into lands south of the Nahe and into the Idarbann. As the lordly seat with its castle and fortifications – remnants of the old town wall built about 1410 can still be seen – Oberstein developed the characteristics of a town, however without ever earning the legal status of a market town (Flecken). In 1682, the Counts of Leiningen Heidesheim, and in 1766 the Counts of Limburg Styrum, became the owners of the Lordship of Oberstein, which largely shrank back to the above mentioned lordly core after the Idarbann was ceded to the “Hinder” County of Sponheim in 1771. In 1776, the Margraves of Baden became the owners of the Lordship after the “Hinder” County of Sponheim was partitioned. It is known from archaeological finds that human settlement in what is now Idar goes back to the very earliest times. The constituent community of Idar on the Nahe's right bank belonged, as did the villages of Enzweiler, Algenrodt, Mackenrodt, Hettenrodt, Hettstein, Obertiefenbach and Kirschweiler, to the Idarbann. This area belonged mostly to the Lords of Oberstein, and it therefore shares a history with Oberstein; however, in some centres, notably Tiefenbach and Kirschweiler, some estates and rights were held by other lords, such as the Waldgraves and Rhinegraves and Tholey Abbey. The constituent community of Tiefenstein arose from the merger of the villages of Tiefenbach and Hettstein in 1909. This Idarbann community's territorial history is the same as Idar's and Oberstein's. Tiefenbach was mentioned as an estate in a 1283 document; a further documentary mention from 1051 cannot be related to the village with any certainty. Hettstein was mentioned as Henzestein or Hezerten in 1321 and had among its inhabitants Waldgravial subjects. The village of Algenrodt had its first certain documentary mention as Alekenrod in a 1321 Oberstein enfeoffment document. In 1324, the Lords of Oberstein pledged it to the Waldgraves and Rhinegraves of Kyrburg. But for this, Algenrodt shares a history with the other Idarbann communities. Enzweiler boasts traces of human habitation going back to Roman times. In 1276, Tholey Abbey owned a mill near Enzweiler. The village itself might have arisen in the 14th century, and it was always part of the Idarbann. The village of Georg Weierbach north of the Nahe, built in a way resembling terraces on land that falls steeply towards the river, likely goes back to the foundation of a church by Archbishop of Mainz Hatto II in the 10th century. In the 11th century, the village was mentioned in connection with the Lords of Wirebach (that is, Weierbach). In 1327, the village, which was for a short time held by the Lords of Randeck, was largely sold off to the Waldgraves and Rhinegraves and grouped into the Amt of Kyrburg. The form “Georg Weierbach” stems from the church's patron saint. Göttschied, which had its first documentary mention in 1271, belonged together with Regulshausen, Gerach and Hintertiefenbach to Mettlach Abbey. These four villages were therefore known as the Abteidörfer (“abbey villages”), and in 1561, they were sold to the “Hinder” County of Sponheim. Hamerzwiller (nowadays called Hammerstein) was mentioned in 1438 in a taxation book kept by the County of Sponheim, and had been held by the “Hinder” County of Sponheim as early as 1269, when that county enfeoffed the Counts of Schwarzenberg with it. Regarded as the origin of the village of Kirchenbollenbach is the foundation of a church by Archbishop of Mainz Willigis sometime after 975. The earliest documentary evidence of the village goes back to 1128 when it was called Bolinbach. It is first known to have been a fief held by the Lords of Schwarzenberg from the Counts of Zweibrücken, whereafter it passed in 1595 to the Waldgraves and Rhinegraves of Kirn. One local peculiarity here was that a Catholic sideline of the otherwise mainly Protestant Rhinegraves ended up holding sway in Kirchenbollenbach, and under Prince Johann Dominik of Salm Kyrburg, this line not only founded a new Catholic parish but also introduced a simultaneum at the local church. The foundation stone of today's village of Mittelbollenbach is said to be the estate of Bollenbach, which was mentioned in 1283 as a holding of the Lords of Oberstein in the area of the Winterhauch woodland. In 1432, the Dukes of Lorraine were enfeoffed with Nahbollenbach and Mittelbollenbach, which in the wake of the death of the last Lord of Oberstein led to bitter arguments over the complicated inheritance arrangements. Only in 1778 did Lorraine finally relinquish its claims in Electoral Trier's favour. Until 1667, Nahbollenbach and Mittelbollenbach shared the same history. Then, Nahbollenbach was acknowledged by Lorraine as an allodial holding of Oberstein, although beginning in 1682 it was an Electoral Trier fief held by Oberstein. The “abbey village” of Regulshausen belonged to Mettlach Abbey, who sold it in 1561 to the “Hinder” County of Sponheim. The oldest documentary mention comes from 1491. The village of Weierbach – not to be confused with Georg Weierbach mentioned above – had its first documentary mention in 1232 as Weygherbach, and belonged to the Amt of Naumburg in the “Further” County of Sponheim, which itself was later held by the Margraves of Baden, which gave the village its onetime alternative name, Baden Weierbach. The oft used other alternative name, Martin Weierbach, stems from the church's patron saint.
Француз, Ольденбург және Пруссия дәуірі
Француздар барлық ескі иеліктерді таратып болғаннан кейін, 1794 жылдан бастап аумақтық (және әлеуметтік) құрылымды кең ауқымды қайта ұйымдастыруды жүзеге асырды. Барлық аймақ Сарр департаментіндегі Биркенфельд округіне қарасты. 1814 жылға дейін бұл француз территориясы болды. Француз азаматтық кодексінің енгізілуі, сот реформасы және, ең бастысы, ақсүйектер мен дін қызметкерлерінің жойылуы, сонымен бірге бұрынғы күшсіз иелерге тиесілі болған мәжбүрлі еңбек пен басқа да міндеттердің аяқталуы француз билігін жылдам танымал етті. Дегенмен, жаңа билеушілердің салық жүктемесі өте ауыр болды, сондай-ақ француз армиясына ер адамдарды әскери қызметке алу да жалғасты. Бұл екі фактор Рейнландтың француз азаматтарына ауыр тиді. Наполеон билігі аяқталғаннан кейін аймақ қайта құрылды. Вена конгресінің қорытынды актілерінің 25-бабына сәйкес, Сарр департаментінің солтүстік бөлігі 1815 жылғы маусымда Пруссия Корольдігіне берілді. 1815 жылғы Париж шартының шарттары бойынша Пруссия осы аумақтың 69 000 тұрғыны бар бөлігін басқа державаларға – Саксен-Кобург және Готаға 20 000 адамды, Ольденбург герцогіне де 20 000 адамды, ал кіші князьдерге кішірек аумақтарды беруге міндетті болды және бұл Вена конгресінің қорытынды актілерінің 49-бабында қайта расталғандықтан, аймақ одан әрі аумақтық бөлініске ұшырады. Нахе өзенінен оңтүстікке қарай орналасқан Хаммерштейн, Кирхенболенбах, Миттельболенбах, Нахболенбах және Мартин Вейербах ауылдары 1816 жылы Саксен-Кобург және Гота герцогтарының иелігінде болған Лихтенберг княздығына берілді. Герцогтар осы аумақты иемденуден қанағаттанбады, ал аумақтағы халық жаңа билеушілеріне қанағаттанбады. 1834 жылы бұл аймақ Пруссияға екі миллион талерге сатылып, Санкт-Вендель округіне айналдырылды. Кейін, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Версаль келісім-шарты басқа да нәрселермен қатар, Санкт-Вендель округінің 94 муниципалитетінің 26-сы британдық және француздық әскерлер басып алған Саарға берілуі керек деп белгіледі. Қалған 68 муниципалитет "Restkreis St. Wendel Baumholder" атауын алды, "Restkreis" сөзінің бірінші буыны ағылшын тіліндегідей "қалған" деген мағынаны білдіреді. Пруссиялық билеушілердің жақсы қабылдануы жоқ еді, өйткені олар кейде өз тәртібін әскери күшпен орнатуға тырысты. Олар, басқа нәрселермен қатар, 1832 жылғы мамыр айында Санкт-Венделдегі Хамбах фестивалінің наразылық митингісін, Наполеон дәстүріндегі бостандық туымен толықтырып, Кобург Пруссиядан көмек сұрағаннан кейін әскери күш қолдану арқылы тоқтатып, жамандыққа ұшырады. Идар, Оберштейн, Тифенштейн, Альгенродт, Энцвайлер, Георг Вейербах, Готтшид, Энцвайлер және Регульшаузен 1817 жылғы 16 сәуірде жаңадан құрылған Биркенфельд княздығының бөлігі болды. Олар сонымен қатар Оберштейн провинциясы болды, ол Геррштейн, Оберштейн және Фишбахтың Bürgermeistereien (қала басшылықтары) құрамына кірді. Француз заңдары күшінде қалды. Алайда герцог Staatsgrundgesetz (“Негізгі мемлекеттік заң”) шығарды, бірақ халық оған келіспеді, өйткені олар Пруссияда қалуды жөн көрді. Германияны қамтитын кішігірім мемлекеттердің мозаикасы бойынша жүргізілген бұл жұмыс Идар мен Оберштейнде қатты сынға алынды, ал жаңа саяси тәртіптің нәтижесінде резиденция қаласына көтерілген Биркенфельдте наразылық білдіруге ештеңе жоқ еді. Бұл жердегі зергерлік өнеркәсібі, тіпті осы уақытқа дейін ұлттық, мүмкін халықаралық деңгейде болды, ал зергерлік саудагерлердің өздері, қазір олар шағын провинциялық бағыттағы қалашықта өмір сүріп жатыр, жаңа тәртіпті артқа шегіну деп санайды, әсіресе Франция билеген жылдардан кейін. Ол өзінің жақсы бизнесімен бірге Париж деген дүниелік астанасы болды. Сондықтан саудагерлер өздерінің жерлерін Пруссияға қайта қосуға тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. Екінші жағынан, Ольденбургтер өздерін халық арасында тез танымал ете алды. Олар тәуелсіз сот жүйесін құрған және фермерлер мен экономикаға қолдау көрсететін түрлі бағдарламаларды енгізген өзімшіл емес үкімет орнатты. Мектеп жүйесі жақсы реттелді – 1830 жылы Оберштейнде мемлекеттік мектеп салынды – және әскери міндетті уақытша тоқтату бұл оң көріністі нығайтуға көмектесті. Жолдар кеңейтілді және пошталық автобустық қызмет (адамдар, ұсақ пошталар және ірі жүк) құрылды. Нахе аңғарының темір жолының құрылысы, әсіресе Бад-Кройзнахтан Оберштейнге дейінгі жолдың 1859 жылы 15 желтоқсанда ашылуы экономикалық өркендеуге ықпал етті.
After the French dissolved all the old lordships, they introduced a sweeping reorganization of territorial (and social) structure beginning in 1794. The whole area belonged to the arrondissement of Birkenfeld in the Department of Sarre. Until 1814, this was French territory. The introduction of the Code civil des Français, justice reform and, foremost, the abolition of the noble and clerical classes with the attendant end to compulsory labour and other duties formerly owed the now powerless lords quickly made French rule popular. However, there was quite a heavy tax burden imposed by the new rulers, and there was also continuing conscription of men into the French army. Both of these things weighed heavily on France's Rhineland citizens. After Napoleonic rule ended, the area was restructured. On the grounds of Article 25 of the concluding acts of the Congress of Vienna, the northern part of the Department of Sarre was at first given to the Kingdom of Prussia in June 1815. Since Prussia was obliged under the terms of the 1815 Treaty of Paris to cede an area out of this parcel containing 69,000 inhabitants to other powers – 20,000 souls each to Saxe Coburg and Gotha and the Duke of Oldenburg, along with smaller cessions to smaller princes – and since this had also been reconfirmed in Article 49 of the concluding acts of the Congress of Vienna, the region underwent further territorial division. The villages south of the Nahe – Hammerstein, Kirchenbollenbach, Mittelbollenbach, Nahbollenbach and Martin Weierbach – were therefore transferred in 1816 to the Principality of Lichtenberg, held by the Dukes of Saxe Coburg and Gotha. The Dukes were not satisfied with this territorial gain, and for their part, the people in the territory were not satisfied with their new rulers. In 1834, the area was sold for two million Thaler to Prussia and made into the Sankt Wendel district. Later, after the First World War, the Treaty of Versailles stipulated, among other things, that 26 of the Sankt Wendel district's 94 municipalities had to be ceded to the British and French occupied Saar. The remaining 68 municipalities then bore the designation “Restkreis St. Wendel Baumholder”, with the first syllable of Restkreis having the same meaning as in English, in the sense of “left over”. The Prussians were themselves not well liked leaders, as they sometimes imposed their order with military might. They were known, and hated, for, among other things, putting a protest rally of the Hambach Festival in Sankt Wendel in May 1832, complete with a liberty pole in the Napoleonic tradition, to an end using military force, after Coburg had called on Prussia for help in the matter. Idar, Oberstein, Tiefenstein, Algenrodt, Enzweiler, Georg Weierbach, Göttschied, Enzweiler and Regulshausen became on 16 April 1817 part of the newly created Principality of Birkenfeld. They also became the Amt of Oberstein, which comprised the Bürgermeistereien (“Mayoralties”) of Herrstein, Oberstein and Fischbach. French law was allowed to stand. The Duke did, however, issue a Staatsgrundgesetz (“Basic State Law”) with which the people were not in agreement, because they would rather have stayed with Prussia. This continued work on the patchwork quilt of little states covering Germany was judged very critically in Idar and Oberstein, whereas Birkenfeld, which had as a result of the new political arrangement been raised to residence town, found little to complain about. The jewellery industry there, which even by this time had become national, perhaps international in scope, and indeed the jewel dealers themselves, who now found themselves living in a little provincially oriented town, perceived the new arrangement, though, as a backward step, particularly so after the years that France had ruled. It had had its worldly metropolis of Paris with its good business. The dealers, therefore, tried energetically, but without success, to have their land reannexed to Prussia. On the other hand, the Oldenburgers quickly managed to make themselves popular among the people by installing an unselfish government that established an independent judiciary and introducing various programmes that favoured farmers and the economy. A well regulated school system – in 1830, a public school was built in Oberstein – and the temporary suspension of military conscription only helped to support this positive picture. Roads were expanded and a postal coach service (for persons, bulk mailings and bulky goods) was set up. A further economic upswing was brought by the building of the Nahe Valley Railway, especially when the stretch from Bad Kreuznach to Oberstein opened on 15 December 1859.
Құрастырулар
Рейнланд-Пфальц аймағындағы әкімшілік реформа барысында Ідар-Оберштейн қаласына тоғыз жақын маңырағындағы муниципалитеттер қосылды. 1969 жылдың 7 маусымында Энцвайлер, Готтшид, Хаммерштейн және Регульшаузен муниципалитеттері біріктірілді, ал 1970 жылдың 7 қарашасында оларға Георг Вейербах, Кирхенболенбах, Миттельболенбах, Нахболенбах және Вейербах муниципалитеттері қосылды. Әкімшілік реформадан бұрын, Ідар-Оберштейннің сол кездегі әкімі доктор Витман 22 муниципалитетке келіссөздер ұсынып, ауқымды, кейде жабық есіктерде кездесулер өткізді. Мұның бір себебі – Ідар-Оберштейн тұрғындарының қаладан жақын маңырағындағы муниципалитеттерге, жаңа құрылыс аймақтары ашылып жатқан жерлерге (мысалы, Готтшид, Рётсвайлер-Нокенталь және Киршвайлер) көшіп кетуі болды, ал қала ішіндегі жердің бедері қиын болғандықтан құрылысқа жарамды жердің тапшылығы байқалды. Осыған байланысты өнеркәсіптік кәсіпорындар үшін де жер жетіспеді. Вейербахтың Ідар-Оберштейннің бастамасыз, өз еркімен жаңа үлкен қалаға қосылуға ниет білдіруі таң қалдырды, себебі Вейербах сол кезде қаламен шектес емес еді, және Вейербахтың өзі Фишбах, Георг Вейербах және Болленбах муниципалитеттерімен бірге өз үлкен муниципалитетінің, тіпті қаланың ядросы болуы көзделіпті, егер бастапқы жоспар орындалғанда. Георг Вейербахты қоспағанда, осы ауылдарды Ідар-Оберштейн қаласымен біріктіру туралы ұсынысқа ауылдардың өзінде де, олардың кеңестерінде де муниципалитеттерін тарату және қаламен бірігуді қолдау туралы маңызды көпшілік дауыстар түсті. Дегенмен, бұрынғы Вейербах аймағында, енді негізгі муниципалитеттерінен айырылған, қызу пікірталас, тіпті әкімшілік-құқықтық даулар туды. 1970 жылдың сәуірінде Вейербах аймағы Рейнланд-Пфальц Конституциялық сотына (Verfassungsgerichtshof Rheinland Pfalz) конституциялық шағымдануға жүгінді, ол 1970 жылдың 8 шілдесінде Рейнланд-Пфальцтағы әкімшілік реформалау туралы мемлекеттік заңның кейбір бөліктері конституцияға қайшы екенін шешті. Сонымен қатар, Вейербах аймағының өзін-өзі басқару құқығы бұзылған және муниципалитеттер лигасының (муниципалдық қауымдастығының) өмір сүру қабілетіне қауіп төндірілгенін мәлімдеді. Осылайша, Вейербах, Георг Вейербах, Нахболенбах, Миттельболенбах және Кирхенболенбах дереу қаладан бөлініп, өзін-өзі басқарушы муниципалитеттер ретінде қайта құрылды. Ідар-Оберштейн қаласы мен бірігуді жақтаушылар, бір жағынан, және Вейербах аймағы мен бірігуге қарсылар, екінші жағынан, демонстрациялар, жиналыстар және газет беттеріндегі хаттар арқылы өз пікірлерін жеткізгеннен кейін, 1970 жылдың басында Вейербах аймағында халықтың пікірін білу үшін дауыс беру өтті. Нәтижелер Конституциялық соттың шешімінен бұрынғы жағдайды қолдады, дауыс берушілердің шамамен 80 пайызы бірігуді қолдады, ал Вейербах аймағының қалған муниципалитеттері, атап айтқанда Зиен, Зиенхахенбах, Шмидтахенбах, Фишбах, Заубах (20 ғасырдың соңында жойылған ауыл) және Дикесбах, Вейербах аймағын сақтауды қолдаған шамамен 95 пайыз дауыс берді. Қаланың кеңеюі Біркенфельд ауданындағы салмақ орталықтарын айтарлықтай өзгертті. Ідар-Оберштейн орталық ретінде одан әрі өсе алады: білім беру мекемелері кеңейтілді (Realschule, Heinzenwies Gymnasium), жаңа құрылыс алаңдары ашылды (әсіресе Готтшид, Регульшаузен және Вейербахта), жаңа аурухана салуға жер болды және өнеркәсіптік және коммерциялық кәсіпорындарды орналастыруға мүмкіндік туды. Ідар-Оберштейн жақсы инфрақұрылымымен ғана емес, сонымен қатар Штайнбах су қоймасы пайдалануға берілгеннен кейін, жеткілікті сумен қамтамасыз етілгендіктен, көптеген муниципалитеттер қаламен бірігуге тартымды болды. Әкім Оснабрюк жоспарлау бюросымен қаланың 25 жақын маңырағындағы муниципалитеттермен қарым-қатынасын зерттеген әкім Витманның бастамасымен қалалық кеңес Фишбах, Дикесбах, Заубах, Миттельрейденбах, Оберрейденбах, Шмидтахенбах, Зиенхахенбах, Зиен, Хинтертифенбах және Волмерсбах муниципалитеттерінің «шартсыз бірігуін» ілгерілетуге шешім қабылдады. Рётсвайлер-Нокенталь, Зиесбах, Герах, Фейтсродт, Киршвайлер, Хеттенродт және Маккенродт муниципалитеттеріне бірігу туралы ұсыныс жасау жоспарланған. Біркенфельдтегі аудан әкімшілігі де араласты, және аудандық жиналыс (Крейстаг) Ідар-Оберштейннің асығыс бірігу саясатын айыптау керек деп шешті. Осы уақытқа дейін шеткері аймақтарда да, Ідар-Оберштейн қаласында да бірігулерге қанағаттанбаушылық пайда болғандықтан, барлық келесі бастамалар тоқтап қалды немесе тоқтатылды.
In the course of administrative restructuring in Rhineland Palatinate, nine surrounding municipalities were amalgamated with Idar Oberstein. On 7 June 1969, the municipalities of Enzweiler, Göttschied, Hammerstein and Regulshausen were amalgamated, and on 7 November 1970 they were followed by Georg Weierbach, Kirchenbollenbach, Mittelbollenbach, Nahbollenbach and Weierbach. Before the administrative restructuring, there were extensive, sometimes behind closed doors talks by the then mayor of Idar Oberstein, Dr. Wittmann, with offers of negotiation to all together 22 municipalities in the surrounding area. One of the reasons for this was a tendency that had been noted for people from Idar Oberstein to move out of town to the surrounding municipalities, which were opening up extensive new building areas – among others Göttschied, Rötsweiler Nockenthal and Kirschweiler – whereas within the town itself, given the problematic lie of the land, there were hardly any. The same problem saw to it that there was a dearth of land for industrial location. Surprising was the desire expressed by Weierbach, which came without one of Idar Oberstein's initiatives, to join the new greater town, for at the time, Weierbach did not even border on the town, and Weierbach itself was then foreseen as the future nucleus of its own greater municipality, or perhaps even town, together with the municipalities of Fischbach, Georg Weierbach and Bollenbach, which would have been amalgamated with this municipality had the original plan come about. With the exception of Georg Weierbach, the proposal to amalgamate these villages with the town of Idar Oberstein had notable majorities, either in the villages themselves or on their councils, in favour of dissolving their respective municipalities and then merging with the town. Nevertheless, bitter discussions and even administrative legal disputes arose in the former Amt of Weierbach, which was now bereft of its core municipalities. In April 1970, the Amt of Weierbach lodged a constitutional grievance with the Verfassungsgerichtshof Rheinland Pfalz (Rhineland Palatinate Constitutional Court), which ruled on 8 July 1970 that the state law for administrative simplification in Rhineland Palatinate was in parts unconstitutional. The right to self administration of the Amt of Weierbach, it furthermore ruled, was being infringed, and the municipal league's vitality was being jeopardized. Thus, Weierbach, Georg Weierbach, Nahbollenbach, Mittelbollenbach and Kirchenbollenbach were, with immediate effect, demerged from the town and reinstated as self administering municipalities. After bitter arguments between the town of Idar Oberstein together with the amalgamation supporters on the one side and the Amt of Weierbach together with the amalgamation opponents on the other, who promoted their views in demonstrations, at gatherings and in letter duels in newspaper correspondence pages, a poll was taken in early September 1970 with a vote in the Amt of Weierbach. The results favoured the state of affairs that had existed before the constitutional court's ruling with almost 80% of the vote in favour of amalgamation, whereas the remaining municipalities in the Amt of Weierbach, namely Sien, Sienhachenbach, Schmidthachenbach, Fischbach, Zaubach (a village that vanished in the late 20th century) and Dickesbach, returned a vote of roughly 95% in favour of keeping the Amt of Weierbach. With this expansion of the town, the centres of gravity in the Birkenfeld district had been shifted considerably. Idar Oberstein could further grow as a middle centre: the educational facilities were expanded (Realschule, Heinzenwies Gymnasium), new building developments could be opened up (especially in Göttschied, Regulshausen and Weierbach), land was available for a new hospital building and there was room, too, for industrial and commercial operations to locate. Since Idar Oberstein had not only a good general infrastructure but also, after the Steinbach Reservoir was brought into service, a more than adequate water supply, the option of amalgamating themselves with the town became attractive to many further municipalities. On the initiative of Mayor Wittmann, who had a survey done by an Osnabrück planning bureau on the town's relationship with 25 other neighbouring municipalities, town council decided to promote the “unconditional amalgamation” of the municipalities of Fischbach, Dickesbach, Zaubach, Mittelreidenbach, Oberreidenbach, Schmidthachenbach, Sienhachenbach, Sien, Hintertiefenbach and Vollmersbach. The municipalities of Rötsweiler Nockenthal, Siesbach, Gerach, Veitsrodt, Kirschweiler, Hettenrodt and Mackenrodt were each to receive an offer of amalgamation. The district administration in Birkenfeld then got involved, and it was decided by the district assembly (Kreistag) that Idar Oberstein's amalgamation policy, which was deemed to be reckless, should be censured. Since a certain disenchantment with all these amalgamations had meanwhile set in both in the outlying centres and in the town of Idar Oberstein itself, all further initiatives either got nowhere or were shelved.
Шиндерханнес
Идар Оберштейннің әйгілі заңгер Иоганн Бюклермен (1777–1803) байланысы бар, ол көбінесе Шиндерханес деп аталады. Оның ата-анасы 1790 жылдары Идарда тұрған, ал Оберштейн 1796 жылы оның жасаған алғашқы қылмыстарының бірінің куәсі болды. Ол бір Луи д'ордың барлық ақшасын қонақүйде ішімдікке жұмсады. Ол оны Вейцродттан келген Кох есімді қонақүй иесінен ұрлаған, ол оны арақ сатып алуға ниеттенген еді. Шиндерханестің сүйіктісі Джулиана Бласиус (1781–1851), «Жулхен» деп танылған, Идар Оберштейннің Веербах шеткі ауданынан шыққан. Ол балалық шағын әкесі мен үлкен әпкесі Маргаретпен бірге базарларда және шіркеу мерекелерінде «сазгер» және скрипкашы ретінде өткізді. 1800 жылғы Пасхада Шиндерханес 19 жастағы қыздың билегенін Кирн маңындағы, қазір жойылған Викенхоф ауылында алғаш рет «Жулхенді» көрді. Олардың қарым-қатынасынан Франц Вильгельм атты қыз бен ұл дүниеге келді. 1803 жылы қылмыстары үшін Шиндерханеске басы кесілгеннен кейін Джулиана алдымен жандармға үйленді, одан жеті баласы болды, содан кейін ол қайтыс болғаннан кейін мал өріп, күндізгі жұмыс істеді.
Idar Oberstein has its connections with the notorious outlaw Johannes Bückler (1777–1803), commonly known as Schinderhannes. His parents lived in Idar around 1790, and Oberstein was the scene of one of his earliest misdeeds in 1796. He spent a whole Louis d'or on drinks at an inn. He had stolen it from an innkeeper named Koch from Veitsrodt who had meant to use it to buy brandy. Schinderhannes's sweetheart, Juliana Blasius (1781–1851), known as “Julchen”, came from Idar Oberstein's outlying centre of Weierbach. She spent her childhood with her father and elder sister Margarethe as a “bench singer” and a fiddler at markets and church fêtes. At Easter 1800, Schinderhannes saw “Julchen” for the first time at the Wickenhof, a now vanished hamlet near Kirn, where the 19 year old danced. Their relationship yielded a daughter and a son, Franz Wilhelm. After Schinderhannes was beheaded for his crimes in 1803, Juliana married first a gendarme, with whom she had seven children, and then after his death a livestock herder and day labourer.
Фелсенкирхе туралы аңыз (Қаратасты шіркеу)
Аңыз бойынша, екі асыл ағайынды, Уайрих пен Эмих болды, екеуі де Берта есімді әдемі қызға ғашық болды. Ағайындар 135 метр биіктіктегі төбеде орналасқан Боссельштейн қамалында тұрды. Берта жақын маңдағы Лихтенбург қамалының ақсүйек отбасынан шыққан қыз еді. Екеуі де Бертаға деген бір-бірінің сезімдерінен хабарсыз болды. Уайрих, үлкен ағасы, белгісіз істермен жолға шыққанда, Эмих Бертаның махаббатына қол жеткізіп, одан кейін оған үйленді. Эмих бұл жаңалықты ағасына жеткізгенде, Уайрих өзіне билік ете алмайтын ашуға іш толды. Ашумен, ол ағасын қамал терезесінен лақтырып жіберіп, төмендегі тастарға құлатты. Уайрих дер кезінде өкініш сезіміне толы болды. Жергілікті аббаттың кеңесімен, ол ұзақ уақыт бойы тәубе етті. Осы кезде Берта тарихи деректерден жоғалып кетті. Көптеген романтиктер оның жүрегі сынығынан қайтыс болғанын айтады. Уайрих, өзін кешіргендігін көрсететін құдайдан белгі күтіп отырғанда, аббат оған ағасы қайтыс болған жерге шіркеу салуды ұсынды. Уайрих шаршағанша жұмыс істеп, дұға етті. Бірақ, шіркеу құрылысы аяқталғанда, ол белгісін алды: шіркеу ішінде керемет бұлақ ашылды. Уайрих бұдан көп ұзамай қайтыс болды. Жергілікті епископ жаңа шіркеуді киялауға келгенде, ол абыройлы азаматты шіркеу баспалдағында өлі күйде тапты. Кейін Уайрих ағасымен бірге бір мазарға жерленді.
According to legend, there were two noble brothers, Wyrich and Emich, who both fell in love with a beautiful girl named Bertha. The brothers lived at Castle Bosselstein, which stood atop a 135 m high hill. Bertha was from a noble line that occupied the nearby Lichtenburg Castle. Neither brother was aware of the other's feelings for Bertha. When Wyrich, the elder brother, was away on some unknown business, Emich succeeded in securing Bertha's affections and, subsequently, married her. When Emich announced the news to his brother, Wyrich's temper got the better of him. In the heat of the moment, he hurled his brother out of a window of the castle and sent him to his death on the rocks below. Wyrich was almost immediately filled with remorse. With the counsel of a local abbot, he began a long period of penance. At this time, Bertha disappears from the historical record. Many romantics feel that she died of a broken heart. As Wyrich waited for a heavenly sign showing that he was forgiven, the abbot suggested that he build a church on the exact place where his brother died. Wyrich worked and prayed himself into exhaustion. However, the moment the church was completed, he received his sign: a miraculous spring opened up in the church. Wyrich died soon after this. When the local bishop came to consecrate the new church, he found the noble lord dead on its steps. Wyrich was later placed in the same tomb with his brother.
Көшіп кету және асыл тастар
Идар Оберштейн асыл тастар орталығы ретінде танымал. 18-ғасырға дейін бұл аймақ агат пен яшманың негізгі көзі болған. Төмен құнға түсетін жұмыс күші мен энергияның үйлесімі асыл тастарды өңдеу өнеркәсібінің гүлденуіне ықпал етті. Нахе өзені, тегістеу шеберханаларындағы кесу және жылтырату машиналары үшін тегін су қуатын қамтамасыз етті. Бірақ 18-ғасырда Хунсрюктегі асыл тастардың қоры азайып, жергілікті халықтың өмірін қиындатты. Көптеген адамдар шетелге жол тартты, сәтімді сынап көрді. Кейбіреулері тіпті Бразилияға дейін жетіп, ашық карьерлерден, тіпті өзендер мен ағындардан асыл тастарды табуға болатынын білді. Жаңа келгендер жергілікті әдетке сәйкес, ашық отта ет пісіру дәстүрін – "чуррасконы" қабылдады, тіпті асыл тастарды тасымалдау арқылы отанына қайтарды. Агат түйіндері Бразилияда жүк түсірген бос кемелерде балласт ретінде тасымалданды. Арзан агаттар содан кейін Идар Оберштейнге жеткізілді. 19-ғасырдың басында аштықтан қорқып, көптеген адамдар жер аударып, Оңтүстік Америкаға кетті. 1827 жылы Идар Оберштейннен эмигранттар Бразилияның Рио-Гранде-ду-Сул штатында әлемдегі ең ірі агат кен орнын тапты. 1834 жылға қарай Рио-Гранде-ду-Сулдан алғашқы агат партиясы Идар Оберштейнге жеткізілді. Бразилиялық агаттар жергілікті агаттарға қарағанда әлдеқайда біркелкі қабаттарға ие болды. Бұл оларды әсіресе оюлы асыл тастар жасауға қолайлы етті. Жергілікті халықтың химиялық бояулар туралы техникалық білімін пайдаланып, 20-ғасырдың басында өнеркәсіп бұрынғыдан да гүлденді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін аймақ тағы бір рет өзін жаңадан анықтауға мәжбүр болды және Бразилия мен Африкадан келетін асыл тастар саудасының жетекші орталығына айналды. Бұл өз кезегінде жергілікті суретшілерге кең таңдау жасауға мүмкіндік берді және аймақ асыл тастар орталығы ретінде "үшінші өрлеуді" бастан кешірді. Дегенмен, соңғы кезде Тайланд пен Үндістанның бәсекелестігі аймаққа ауыр соққы берді.
Idar Oberstein is known as a gemstone centre. Until the 18th century, the area was a source for agate and jasper. A combination of low cost labour and energy helped the gemstone working industry flourish. The river Nahe provided free water power for the cutting and polishing machines at the mills. In the 18th century, though, gemstone finds in the Hunsrück were dwindling, making life harder for the local people. Many left to try their luck abroad. Some went as far as Brazil, where they found that gemstones could be recovered from open pit mines or even found in rivers and streams. The locally common tradition of preparing meat over an open fire, churrasco, was also adopted by the newcomers and even found its way back to their homeland by way of gemstone shipping. Agate nodules were shipped back as ballast on empty vessels that had offloaded cargo in Brazil. The cheap agates were then transported to Idar Oberstein. In the early 19th century, many people were driven out of the local area by hunger and also went to South America. In 1827, emigrants from Idar Oberstein discovered the world's most important agate deposit in Brazil's state of Rio Grande do Sul. As early as 1834, the first delivery of agate from Rio Grande do Sul had been made to Idar Oberstein. The Brazilian agate exhibited very even layers, much more even than those seen in the local agates. This made them especially good for making engraved gems. Using locals’ technical knowledge of chemical dyes, the industry grew bigger than ever at the turn of the 20th century. After the Second World War, the region had to redefine itself once more, and it developed into a leading hub in the trade of gemstones from Brazil and Africa. That in turn provided local artists with a large selection of material and the region experienced a “third boom” as a gemstone centre. More recently, however, competition from Thailand and India has hit the region hard.
Қала әкімдері
1960 жылдың 1 сәуірінде Идар-Оберштейн қаласы мемлекеттік басқарудың Große kreisangehörige Stadt (ауданға қарасты үлкен қала) мәртебесін алғаннан бері, қала әкімі Oberbürgermeister ресми атағын иеленеді.
Ever since the state government declared the town of Idar Oberstein a Große kreisangehörige Stadt (large town belonging to a district) on 1 April 1960, the town's mayor has borne the official title of Oberbürgermeister. In office fromIn office untilNamePartyRemarks 1920 30 July 1933 Ludwig Bergér Stadtbürgermeister in Oberstein 30 July 1933 Otto Schmidt Stadtbürgermeister in Idar 1 August 1933 9 May 1945 Ludwig Bergér Bürgermeister of Idar Oberstein (after unification of Oberstein and Idar) 10 May 1945 29 April 1947 Walter Rommel Stadtdirektor (arrested and removed from office by French occupational forces) 22 September 1946 4 February 1949 Emil Lorenz Honorary Bürgermeister 5 February 1949 1953 Ernst Herrmann Full time Bürgermeister 15 December 1953 31 March 1960 Leberecht Hoberg CDU Bürgermeister 1 April 1960 8 April 1968 Leberecht Hoberg CDU Oberbürgermeister 1968 26 September 1974 Wilfried Wittmann SPD Voted out of office. 1977 28 February 1991 Erwin Korb SPDOberbürgermeister 1 March 1991 28 February 2001 Otto Dickenschied SPD 1 March 2001 28 February 2007 Hans Jürgen Machwirth CDU First directly elected Oberbürgermeister after the 1994 electoral reform. Machwirth resigned when he reached the maximum age allowed for elected municipal officials, 68, before his eight year term had ended. 1 March 2007 28 February 2015 Bruno Zimmer SPD Directly elected on 5 November 2006. 1 March 2015 Frank Frühauf CDU Directly elected on 12 October 2014 (run off voting).
1920 30 шілде 1933 Людвиг Бергер Оберштейндегі Штудт-бюргермейстер
30 шілде 1933 Отто Шмидт Идардағы Штудт-бюргермейстер
1 тамыз 1933 9 мамыр 1945 Людвиг Бергер Оберштейн мен Идар біріккеннен кейін Идар-Оберштейннің Штудт-бюргермейстері
10 мамыр 1945 29 сәуір 1947 Вальтер Роммель Штудт-директор (француз оккупациялық әскерлерімен тұтқындалып, қызметтен алынған)
22 қыркүйек 1946 4 ақпан 1949 Эмиль Лоренц Құрметті бургермейстер
5 ақпан 1949 1953 Эрнст Херманн Толық уақытты бургермейстер
15 желтоқсан 1953 31 наурыз 1960 Лебрехт Хоберг CDU Bürgermeister
1 сәуір 1960 8 сәуір 1968 Лебрехт Хоберг CDU Oberbürgermeister
1968 26 қыркүйек 1974 Вильфрид Виттман SPD Орыннан шығарылды
1977 28 ақпан 1991 Эрвин Корб SPD Oberbürgermeister
1 наурыз 1991 28 ақпан 2001 Отто Диккеншид SPD
1 наурыз 2001 28 ақпан 2007 Ханс Юрген Махвирт CDU 1994 жылғы сайлау реформасынан кейін алғаш рет тікелей сайланған Oberbürgermeister. Махвирт сайланған муниципалдық лауазым иелері үшін белгіленген ең жоғары жасқа – 68 жасқа жеткендіктен, мерзімі аяқталмас бұрын өкілдігінен бас тартты.
1 наурыз 2007 28 ақпан 2015 Бруно Циммер SPD 2006 жылғы 5 қарашада тікелей сайланды.
1 наурыз 2015 Франк Фрюхауф CDU 2014 жылғы 12 қазанда тікелей сайланды (екінші тур).
Ever since the state government declared the town of Idar Oberstein a Große kreisangehörige Stadt (large town belonging to a district) on 1 April 1960, the town's mayor has borne the official title of Oberbürgermeister. In office fromIn office untilNamePartyRemarks 1920 30 July 1933 Ludwig Bergér Stadtbürgermeister in Oberstein 30 July 1933 Otto Schmidt Stadtbürgermeister in Idar 1 August 1933 9 May 1945 Ludwig Bergér Bürgermeister of Idar Oberstein (after unification of Oberstein and Idar) 10 May 1945 29 April 1947 Walter Rommel Stadtdirektor (arrested and removed from office by French occupational forces) 22 September 1946 4 February 1949 Emil Lorenz Honorary Bürgermeister 5 February 1949 1953 Ernst Herrmann Full time Bürgermeister 15 December 1953 31 March 1960 Leberecht Hoberg CDU Bürgermeister 1 April 1960 8 April 1968 Leberecht Hoberg CDU Oberbürgermeister 1968 26 September 1974 Wilfried Wittmann SPD Voted out of office. 1977 28 February 1991 Erwin Korb SPDOberbürgermeister 1 March 1991 28 February 2001 Otto Dickenschied SPD 1 March 2001 28 February 2007 Hans Jürgen Machwirth CDU First directly elected Oberbürgermeister after the 1994 electoral reform. Machwirth resigned when he reached the maximum age allowed for elected municipal officials, 68, before his eight year term had ended. 1 March 2007 28 February 2015 Bruno Zimmer SPD Directly elected on 5 November 2006. 1 March 2015 Frank Frühauf CDU Directly elected on 12 October 2014 (run off voting).
Елтаңба
Неміс гербінде: "Жартылай дөңгелек күміс қалқанда тік тұрған қызыл орман ілмегі бейнеленген, оң жоғарғы бұрышта алтын тостаған мен жасыл тостаған жапырақтары бар алты жапырақтан тұратын қызыл раушан, сол төменгі бұрышта қызыл емен жемісі қосады". Қаланың гербін ағылшын геральдикалық тілінде былай сипаттауға болады: күміс қалқанда солға қарай тік орналасқан қызыл ілмек және арасында жоғарғы оң жақта алты жапырақтан тұратын қызыл раушан, ал төменгі сол жақта қызыл емен жемісі. Бұл элементтер 1933 жылы екі қала біріктірілмей бұрын Идар мен Оберштейннің бұрынғы гербтерінен алынған. Қазіргі гербті Ольденбург ішкі істер министрлігі бекіткен. Герб 1934 жылдың 10 шілдесінен бері қолданылып келеді.
The German blazon reads: Im halbrunden silbernen Schild befindet sich ein aufgerichteter roter Forsthaken, begleitet im rechten Obereck von einer sechsblättrigen roten Rose mit goldenem Kelch und grünen Kelchblättern, links unten von einer roten Eichel. The town's arms might in English heraldic language be described thus: Argent a cramp palewise sinister with a crossbar gules between in dexter chief a rose foiled of six of the second barbed and seeded proper and in sinister base an acorn slipped palewise of the second. The charges are drawn from coats of arms formerly borne by both Idar and Oberstein before the two towns were merged in 1933. The current arms were approved by the Oldenburg Ministry of State for the Interior. The arms have been borne since 10 July 1934.
Фелсенкирше
Танымал Felsenkirche ("Crag Church") қаланың ерекше белгісі болып табылады. Ол Даун-Оберштейннің Вирих IV (шамамен 1415–1501 жылдары) күш-жігерінің нәтижесінде салынды, ол 1482 жылы қазіргі протестант шіркеуін Burg im Loch ("Шұңқырдағы қамал") орнында тұрғызды. Қазіргі кезде белгілі болғандай, бұл қамал Стайн мырзаларының алғашқы қорғаныс бекінісі және төмендегі ауыл тұрғындары үшін үңгірге салынған пана болды, ол "Үстіңгі Тас" (неміс тілінде Oberer Stein) деп аталатын таудың үлкен үңгірінде орналасқан, Нахе өзенінің жанында. Бұл, әрине, "Оберштейн" атауының шығуын түсіндіреді. "Шұңқырдағы қамал" Жоғарғы Нахедегі жалғыз үңгір қамалы еді. Бүгінде Felsenkirche-ге келушілер заманауи туннель арқылы жете алады.
The famous Felsenkirche (“Crag Church”) is the town's defining landmark. It came to be through efforts by Wirich IV of Daun Oberstein (about 1415–1501), who in 1482 built the now Protestant church on the foundations of the Burg im Loch (“Castle in the Hole”). As far as is now known, this castle was the first defensive position held by the Lords of Stein and a refuge castle for the dwellers of the village down below that was built into the great cave in the crag, the “Upper Stone” (or in German, Oberer Stein) on the river Nahe. This, of course, explains the origin of the name “Oberstein”. The “Castle in the Hole” was the only cave castle on the Upper Nahe. The Felsenkirche can nowadays be reached by visitors through a tunnel that was built in modern times.
Боссельштейн сарайы
Кішкентай шіркеудің үстінде, бір төбеде (Боссель) Боссельштейн ордасы немесе одан қалған нәрсе тұр. Бүкіл кешен 1600 жылы тасталып, қазір тек мұнараның қалдығы мен қамал қабырғасының қиырлары ғана сақталған. Орта ғасырларда бұл екі жарты ай пішіндес бекініс пен екі ауласы бар күшті бекініс болған. 1325 жыл шамасында Боссельштейн ордасынан алыс емес жерде үшінші қамал бой көтерді, ол қазір Шлосс Оберштейн деп аталады. 1624 жылға дейін ол Даун-Оберштейн графтарының резиденциясы болды. 1855 жылы өрт сөндірілді. 1926-1956 жылдары қамал жасөспірімдер үйі ретінде, содан кейін қонақүй ретінде пайдаланылды. 1961 жылы шығыс қабырғасының бір бөлігі құлады. 1963 жылы құрылған Schloss Oberstein e. V. клубы осы төрт мұнаралы кешенді құрайтын, қауіпті жағдайдағы құрылыс материалдарын сақтау туралы үнемі алаңдап келеді. 1998 жылы қала Идар-Оберштейннің меншігіне өтті. Бүгінде тағы да кішкентай қонақ үй, Уайрих Стубе, және қамал клубының қалпына келтірген бірнеше бөлмелері бар, оларды мерекелік шараларға немесе мәдени іс-шараларға жалдауға болады.
Up above the small church, on a knoll (Bossel) stands Castle Bosselstein, or rather what is left of it. The whole complex was forsaken in 1600, and all that stands now is a tower stump and remnants of the castle wall. In the Middle Ages, it was a stronghold to be reckoned with, with its two crescent moats and its two baileys. Somewhat farther up, not far from Castle Bosselstein, the third castle arose about 1325, the one now known as Schloss Oberstein. Until 1624, it was the residence of the Counts of Daun Oberstein. In 1855 it burnt down. In the years 1926 to 1956, the castle was used as a youth hostel, and thereafter as an inn. In 1961, part of the east wall fell in. The castle club, Schloss Oberstein e. V., that was founded shortly thereafter, in 1963, has been worrying ever since about maintaining the acutely endangered building materials that make up this former four tower complex. In 1998, the town of Idar Oberstein became the castle's owner. Today there is once again a small inn, the Wyrich Stube, and there are also now a few rooms restored by the castle club, which can be hired for festive occasions or cultural events.
Қасиетті Петір мен Пауыл
Идардың құрамына кіретін қауымындағы Санкт-Петер-унд-Пол католик шіркеуі орналасқан. Ол 1925 жылы сол кездегі Идар қаласы үшін ағаштан салынған. 17 ғасырдан бері қаладағы католиктер Оберштейннен діни қызмет алуға мәжбүр болған. 1951 жылға қарай шіркеудің жағдайы нашарлап, толығымен жөнделіп, тастан кеңейтілді.
St. Peter und Paul is the Catholic in the constituent community of Idar. It was built in 1925 as a wooden church for the then town of Idar. Since the 17th century, the town's Catholics had had to make do with ecclesiastical services from Oberstein. By 1951, the church had fallen into such disrepair that it was extensively converted and expanded with stone.
Театр
Оберштейннің құрамындағы қалалық театрдан өзге, кабаре сахнасы да бар. Шлосс-Оберштейн сарайының фондық құрылымында жыл сайын «Шлосс-Оберштейн театр жазы» (Theatersommer Schloss Oberstein) фестивалі өтеді.
Besides the Town Theatre in the constituent community of Oberstein, there is also a cabaret stage. With Schloss Oberstein as the backdrop, the Theatersommer Schloss Oberstein (“Schloss Oberstein Theatre Summer”) is held each year.
Мұражайлар
1960 жылдардың басынан бері туризм Идар Оберштейн үшін маңыздылығын арттырып келеді. Бүгінде қалада Steinkaulenberg асыл тас кені, келушілерге ашық, Германия асыл тастар мұражайы және бірнеше демалыс орындары сияқты қазіргі заманғы нысандар бар. Елде кеңінен танымал Deutsches Edelsteinmuseum (Германия асыл тастар мұражайы) Идар қаласының құрамында орналасқан және көптеген асыл тастар көрмелерін ұсынады. Музей Идар Оберштейн Оберштейн қаласының құрамында, әйгілі Фелсенкирхе шіркеуінің төменінде орналасқан. Ол "минералдар" тақырыбына арналған, сондықтан асыл тастардың жергілікті жерлерде және бүкіл әлемде табылу орындары туралы көрмелер ұсынады. Идар Оберштейннің әшекей бұйымдар өнеркәсібі мен асыл тастарды өңдеу, әсіресе агатты кесу өнері, әсерлі түрде көрсетілген. 20 ғасырдың басында жасалған Арт-Деко әшекейлерін қалай жасағанын Industriemuseum Jakob Bengel мұражайы көрсетеді, ол Оберштейн қаласының құрамында орналасқан және жыл бойы ашық. Steinkaulenberg асыл тас кенінде, Еуропада келушілерге ашық жалғыз кен орнында, және Historische Weiherschleife – асыл тастарды ұнтақтау тізбегінде асыл тастарды өңдеу және Идар Оберштейннің тарихы туралы көптеген қызықты мәліметтер білуге болады. Сондай-ақ, яспис та осы жерде көрсетілген, себебі Идар Оберштейн осы жартылай қымбат тастың маңызды орталығы болып табылады.
Since the early 1960s tourism has grown in importance for Idar Oberstein. Today it boasts a number of modern facilities such as the Steinkaulenberg, a gemstone mine open to visitors, and the German Gemstone Museum, as well as several recreational resorts. Nationally known is the Deutsches Edelsteinmuseum (German Gemstone Museum) in the constituent community of Idar, which boasts many gemstone exhibits. The Museum Idar Oberstein in the constituent community of Oberstein right below the famous Felsenkirche devotes itself to the specialized theme of “minerals”, and accordingly shows not only local places where gems were discovered, but also worldwide discovery places. The Idar Oberstein jewellery industry and gemstone processing, too, and especially the agate cutting operation, are presented in an impressive way. Insights into the production of Art Deco jewellery as it was done about the turn of the 20th century are offered by the Industriemuseum Jakob Bengel in the constituent community of Oberstein. It is open the year round. At the Steinkaulenberg gemstone mines, the only gemstone mine in Europe open to visitors, and at the Historische Weiherschleife – a gemstone grinding mill – one can learn a few things about gemstone processing and Idar Oberstein's history. Jasper is also featured there, for Idar Oberstein is also an important centre for that semiprecious stone.
Спорт
Қаланың ең танымал спорт клубы – SC 07 Idar Oberstein. Idar Oberstein жабық бассейнге және 2005 жылдың қыркүйегінен бастап табиғи сумен толықтырылатын ашық бассейнге ие. Қала шетінде "Табиғат достары" үйі құрылып, велосипедшілерге, жаяу жүргіншілерге және туристерге тамақ пен тұруға орын ұсынады. Сонымен қатар, жақын орналасқан Киршвейлерде гольф алаңы бар. Шлейфервег (Schleifer – неміс тілінде "тас кесуші" немесе "жарықтаушы" деген мағынаны білдіреді, бұл қаланың асыл тастарды өңдеу орталығы ретіндегі даңқына сілтеме; Weg – "жол" деген сөз) – Idar төңірегіндегі 22 шақырымдық белгіленген жаяу жол. Бұл жол Idar, Oberstein, Göttschied, Algenrodt және Tiefenstein елді мекендері арқылы өтеді. Әсіресе тәжірибелі жаяу жүргіншілер үшін Шлейфервег қалың орманнан өтетін жоғары орналасқан ерекше жаяу жүру тәжірибесін ұсынады. Жол Вайхершлайф, Штайнкауленберг, Каммервуг (көл) және тіпті Весхерцкаулен ысталған ет пісіретін үй сияқты әртүрлі туристік орындардың жанынан өтеді. Қалалық көлік желісімен жақсы байланысқандықтан, жолды жаяу жүргінші өз қалауынша қысқа бөліктерге бөлуге болады.
The town's best known sport club is SC 07 Idar Oberstein. Idar Oberstein has an indoor swimming pool and, since September 2005 an outdoor swimming pool fed by natural water. On the town's outskirts, a Friends of Nature house has been established, offering cyclists, hikers and tourists meals and lodging. Also, in nearby Kirschweiler is a golf course. The Schleiferweg (Schleifer is German for “grinder” or “polisher”, a reference to the town's fame as a gem processing centre; Weg simply means “way”) is a 22 km long signposted hiking trail round Idar. The path leads around the constituent communities of Idar, Oberstein, Göttschied, Algenrodt and Tiefenstein. Especially for sophisticated hikers, the Schleiferweg offers a special hiking experience with a high section of path through thick forest. The trail leads by various tourist attractions, such as the Weiherschleife, the Steinkaulenberg, the Kammerwoog (lake) or even the Wäschertskaulen spit roast house. With the good links to the town transport network, the trail can be broken up into as many shorter stretches as the hiker chooses.
Тұрақты оқиғалар
1991 жылдан бері қалада жаңа жылды мәдени тұрғыдан қарсы алуды Симфониялық Blasorchester Obere Nahe e. V. (желді аспаптар оркестрі) жаңа жылдық гала-концерті қамтамасыз етеді. Жыл сайын қыркүйек және қазан айларында асыл тастар, асыл тастардан жасалған зергерлік бұйымдар мен асыл тастармен айналысатын халықаралық сауда жәрмеңкесі өтеді (қосымша мәліметтер төменде). Idar Obersteiner Wirtschaftstage деп белгілі аймақтық тұтынушылар жәрмеңкесі 2003 жылы Wirtschaftsjunioren Idar Oberstein ұйымының бастамасымен құрылды және қазірде сәтті дамып келеді. 2003-2005 жылдары оны Wirtschaftsjunioren ұйымдастырды. Deutsche Edelsteinkönigin (“Германияның асыл тастар патшайымы”) Deutsche Edelsteinstraße (“Германияның асыл тастар жолы”) аймағынан екі жылда бір рет сайланады. Шпицбратенфест (“Шпицбратенфест”) фестивалі 1967 жылдан бері әр жыл сайын маусым айының соңғы жексенбісін қамтитын жұма күнінен сейсенбіге дейін өткізіледі. Бұл Жоғарғы Нахедегі ең ірі халықтық мереке саналады. Kinderkulturtage (“Балалар мәдени күндері”) бірнеше жылдан бері Kinderliederfestival (“Балалар ән фестивалі”) фестивалінің ізбасары ретінде ұйымдастырылып келеді. Балалар, жастар және бойында жастық оты барлар үшін 15-20 шараға дейін өткізіледі. Жыл сайын маусым айының басында Jazztage (“Джаз күндері”) ұйымдастырылады. Аймақтық және жалпыұлттық джаз шеберлері Идар қаласының жаяу жүргіншілерге арналған алаңындағы бірнеше сахнада өнер көрсетеді. Алмаз кесушілер, гранит және ахат кесушілер Deutscher Edelsteinschleifer und Goldschmiedemarkt (“Германияның асыл тастар кесушілер мен алтын шеберлерінің жәрмеңкесі”) аясында әртүрлі кесу техникаларын көрсетеді. Алтын шеберлері мен зергерлік дизайнерлер өздерінің шығармашылық жұмыстарын Оберштейннің тарихи қала орталығында, Фелсенкирхе төменгі жағында тамашалауға мүмкіндік береді. Кама фестивалі 1991 жылдан 2007 жылға дейін Уитсан мерекесінде Каммервуг табиғат қорғау аймағында өткізілді. Бұл Идар-Оберштейндегі ең ірі ашық аспан астындағы фестиваль болды. Соңғы фестиваль 2008 жылы көлемді түрде өткізілді.
The New Year's Gala Concert of the Symphonisches Blasorchester Obere Nahe e. V. (wind orchestra) has been seeing the town into the New Year culturally since 1991. The International Trade Fair for Gemstones, Gemstone Jewellery and Gemstone Objects is held yearly in September and October (see also below). The regional consumer fair, better known as Idar Obersteiner Wirtschaftstage, was created by the Wirtschaftsjunioren Idar Oberstein 2003, and is growing into a true success story. It was organized and staged from 2003 to 2005 by the Wirtschaftsjunioren. The Deutsche Edelsteinkönigin (“German Gemstone Queen”) is chosen every other year from the region of the Deutsche Edelsteinstraße (“German Gem Road”). The Spießbratenfest (“Spit Roast Festival”) has been held since 1967 each year from the Friday to Tuesday that includes the last Sunday in June. It is said to be the biggest folk festival on the Upper Nahe. The Kinderkulturtage (“Children’s Cultural Days”) have been being held for several years now as a successor festival to the Kinderliederfestival (“Children’s Song Festival”). There are 15 to 20 events for children, youth and those who are young at heart. Each year in early June, the Jazztage (“Jazz Days”) are held. Appearing here are regional and national jazz greats on several stages in the Idar pedestrian precinct. Diamond grinders, facet and surface grinders and agate grinders demonstrate the most varied working techniques within the framework of the Deutscher Edelsteinschleifer und Goldschmiedemarkt (“German Gemstone Grinders’ and Goldsmiths’ Market”). Goldsmiths and jewellery designers allow a look at their creative work in Oberstein's historic town centre below the Felsenkirche. The Kama Festival was held from 1991 to 2007 on the lands of the Kammerwoog Conservation Area at Whitsun. It was the biggest open air festival in Idar Oberstein. The last festival took place in much reduced form in 2008.
Spießbraten (сплюй жармаланған)
Idarer Spießbraten және Obersteiner Spießbraten арасында айырмашылық жасалады. Біріншісі – Швенкбратеннің бір түрі, ал екіншісі – оралған еттен жасалған тоңазытқыш. Шписсбратен Идар-Оберштейн және оны қоршаған аймақтың тағамдық және мәдени дәстүрлеріне берік орныққан. Көбірек жетілетін Idarer Spießbraten дайындағанда, ет – бастапқыда қабырға еті, бүгінде көбінесе жартас еті немесе шошқа мойыны – пісіруден бір күн бұрын шикі пияз, тұз және қара бұрышпен маринадталады. Пиязды от үстінде пісіріп, сырамен бірге жеуге болады. Жергілікті халық отқа емен ағашын жағуды ұнатады, ол тоңазытқышқа дәстүрлі дәм береді. Шписсбратен рецептінің түрлері қаланың ұранының да тақырыбы болып табылады, ол кеңқарастылықты көрсетеді: «Россбефф Идарерлерге, Кам Оберштейнерлерге және әлемге нан» – бұл диалектілік неміс тіліндегі сөздер.
A distinction is made between Idarer Spießbraten and Obersteiner Spießbraten. The former is a kind of Schwenkbraten, whereas the latter is a kind of rolled roast. Spießbraten is rooted fast among Idar Oberstein's and the surrounding region's culinary and cultural customs. When making the more often consumed Idarer Spießbraten, the meat – originally prime rib, today often also roast beef or pork neck – is laid the day before cooking in raw onions, salt and pepper. The onions are good to eat while cooking at the fire with a beer. Locals favour beechwood for the fire, to give the roast its traditional flavour. The variations on the Spießbraten recipe are also the subject of the town's slogan, which bears witness to a patronizing cosmopolitanism: Rossbeff fa die Idarer, Kamm fa die Uwersteener und Brot für die Welt – dialectal German for “Roast beef for the Idarers, pork neck for the Obersteiners and bread for the world.”
Толықтыру
Бұл - тост, фаршталған ет, тураланған бекон, пияз, жұмыртқа, тұз және бұрыш.
This is toast, minced meat, diced bacon, leek, eggs, salt and pepper.
Gefillte Klees (қалыпталған кнедликтер)
Бұл – бекон соусымен берілген, шикі картоптан жасалған, іші Fillsel-мен толтырылған дөңгелек картоп жармасы.
This is coarse potato dumplings (made from raw potatoes) filled with Fillsel with a bacon sauce.
Картофель шұжығы (картофель шұжығы)
Сонымен қатар, аймақтық диалектіде "Крумбиеревуршт" деп те аталады, бұл бұрын "жандардың тағамы" болған, бірақ бүгінде арнайы тағам саналады. Картоп, шошқа еті, сиыр еті және пияз майдалағыштан өткізіліп, дәмді, бұрыш және тұзбен дәмделеді. Оны дәстүрлі ішекке салып, банкаға сақтап немесе бірден жеуге болады.
Also dialectally called Krumbierewurscht, this was formerly “poor people’s food”, but today it is a speciality. Potatoes, pork, beef and onions are put through the mincer and seasoned with savoury, pepper and salt. It can be fed into the traditional gut, preserved in a jar or even eaten straightaway.
Клейс (көкөшімдік және кнедлинг) бойынша кісі өлтіру
Бұл шикі картоптан жасалған қамыр, сәбізбен (кейде неміс тілінде Mohrrüben деп, ал Идар-Оберштайнде Murde деп аталады) және тұздалған немесе ысталған шошқа етімен бірге пісіріліп, дастарқанға беріледі.
This is raw potato dumplings cooked and served together with carrots (sometimes known in German as Mohrrüben, or dialectally in Idar Oberstein as Murde) and pickled or smoked pork.
Дрейхуржелдегі Риве
Бұл қызылша және қуырылған қандық шұжық.
This is beetroots with roast blood sausage.
Дибелаббб
Бұл картофель массасын (картоп, бекон, жұмыртқа, ұн, тұз және бұрыш) Dibbe (құйма темірден жасалған қуыру табасында) қуыру арқылы дайындалады.
This is made by roasting Kartoffelmasse (potatoes, bacon, eggs, flour, salt and pepper) in a Dibbe (cast iron roasting pan).
Шал
Бұл картофель массасы (Диббелаббес үшін де қолданылады) кептірілген етпен бірге пеште Диббеде пісірілген.
This is Kartoffelmasse (the same as for Dibbelabbes) baked in a Dibbe in the oven with dried meat.
Экономика және инфрақұрылым
Идар-Оберштейнде жалпы сомасы 219,3 га жер коммерциялық мақсаттарға берілген. Қаладағы тағы үш аймақ – Диккесбахер Штрассе, Финкенберг Норд және Ам Кройц – экономикалық кеңею үшін қосымша 28 га резервке ие. Қаланың тағы да қолдауында Нахболенбахтың шеткі аймағында орналасқан 23 га аумақты құрайтын Gewerbepark Nahetal аймағы бар. Bundesverband der Diamant und Edelsteinindustrie e. V. (“Алмаз және асыл тас өнеркәсібінің федералдық қауымдастығы”) өзінің кеңсесін Идар-Оберштейнде орналастырған. Ол заң шығарушылармен, сондай-ақ федералдық, штаттық және муниципалдық өкілдермен өнеркәсіптің мүдделерін қорғайды. Қауымдастық мүшелеріне қоршаған ортаны қорғау, бәсекелестік мәселелері, номенклатура сұрақтары және басқа да салаларда кеңес береді, сондай-ақ қажет болған жағдайда тиісті байланыстарды орнатады. Зергерлік бұйымдар мен асыл тастардың дизайнын және сапасын жақсарту мақсатында қауымдастық Германияның зергерлік бұйымдар мен асыл тастар сыйлығымен байланысты халықаралық байқауды ұйымдастырды. Deutsche Diamant und Edelsteinbörse e. V. (“Неміс алмаз және асыл тас биржасы”) 1974 жылы әлемдегі алғашқы алмаз бен түсті асыл тастарды біріктіретін биржа ретінде ашылды. Ол Дүниежүзілік алмаз биржалары федерациясының 25 биржасының біріне кіреді. Klein & Quenzer фирмасы екі дүниежүзілік соғыс кезінде неміс медальдары мен ордендерін шығарудағы ең ірі өндіруші болғанға дейін костюмдік зергерлік бұйымдардың танымал өндірушілерінің бірі болды. Wirtschaftsjunioren Idar Oberstein 1972 жылы құрылған. Кәсіпкерлер мен жоғары басшылық қызметкерлер аймақтағы экономикалық, мәдени және әлеуметтік мақсаттарға жету үшін осы ұйымға қосылады. Fissler ыдыс-аяқ өндіруші компаниясының бас кеңсесі осы қалада орналасқан. Компания 1892 жылы жылжымалы далалық асхананы ойлап тапқандығымен әйгілі болды. Giloy und Söhne, Еуропадағы ең ірі алмаз зергерлік бұйымдар өндірушілерінің бірі, сондай-ақ осы жерде кеңсесі бар. 20 жылдан бері Идар-Оберштейнде асыл тастар, асыл тастардан жасалған зергерлік бұйымдар мен асыл тастардан жасалған өнімдерге арналған халықаралық сауда жәрмеңкесі (“Intergem”) өткізіліп келеді. Жәрмеңке Альгенродт коммунасындағы Jahnhaus-та өтеді, бірақ 2008 жылдан бастап жаңа Нахетал коммерциялық паркіндегі (бұрынғы АҚШ армиясының Nahbollenbach қоймасы) жоспарланған көрме залына көшу қарастырылып жатыр. Idar Obersteiner Wirtschaftstage (“Экономикалық күндер”), Idar Oberstein экономикалық даму қауымдастығының бастамасымен ұйымдастырылады және Идар-Оберштейнде және оның айналасында аймақтық жәрмеңке ретінде қарастырылады.
All together, Idar Oberstein has roughly 219.3 ha of land given over to commerce. Three other areas in town, Dickesbacher Straße, Finkenberg Nord and Am Kreuz, hold a further 28 ha in reserve for economic expansion. The town also has at its disposal the rezoning area Gewerbepark Nahetal in the outlying centre of Nahbollenbach, comprising 23 ha. The Bundesverband der Diamant und Edelsteinindustrie e. V. (“Federal Association of the Diamond and Gemstone Industry”) has its seat in Idar Oberstein. It represents the industry's interests in dealings with lawmakers as well as federal, state and municipal representatives. It advises members in areas such as environmental protection, problems in competition, questions of nomenclature and so forth, and makes the necessary contacts as needed. To promote the designing and quality of jewellery and gemstones, the Association created the international competition revolving about the German Jewellery and Gemstone Prize. The Deutsche Diamant und Edelsteinbörse e. V. (“German Diamond and Gemstone Exchange”) was opened in 1974 as the world's first combined exchange for diamonds as well as coloured gemstones. It is one of the 25 exchanges in the World Federation of Diamond Bourses. The firm Klein & Quenzer was among the best known producers of costume jewellery before it rose to become the biggest manufacturer of German medals and decorations during the two world wars. The Wirtschaftsjunioren Idar Oberstein were founded in 1972. Entrepreneurs and senior management join in this organization for economic, cultural and social purposes in the region. The cookware manufacturer Fissler has its headquarters in town. The company became well known for its invention of the mobile field kitchen in 1892. Giloy und Söhne, one of Europe's biggest diamond jewellery manufacturers, has its headquarters here, too. For more than 20 years now, the International Trade Fair for Gemstones, Gemstone Jewellery and Gemstone Objects (“Intergem”) has been held in Idar Oberstein. The fair takes place at the Jahnhaus in the constituent community of Algenrodt, although as of 2008, a move to the planned exhibition hall in the new Nahetal commercial park (former US Army storage depot Nahbollenbach) was being considered. The Idar Obersteiner Wirtschaftstage (“Economy Days”), initiated by the Idar Oberstein Economic Promotional Association, are regarded in and around Idar Oberstein as a regional fair.
Табиғи асыл тастар кен орындары
Идар-Оберштейннен әлемнің түкпір-түкпірінен асыл тастарды кездестіруге болады, бірақ осы саланың бастауы жергілікті жерде табылған тастармен байланысты. Оларға агат, жасмық және тас кристалдары кіреді.
Gemstones from throughout the world are to be found in Idar Oberstein, but the whole industry was begun by finds in the local area. These include agate, jasper and rock crystal.
Гаррисон
1938 жылдан бері Идар-Оберштейн гарнизондық қала болып табылады. 19-шы және 20-шы ғасырларда француз және неміс әскерлері кезекпен мұнда дислокацияланған. Вермахт келгеннен кейін жаңа казармалар салынды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Страсбургкасерне (“Страсбург казармасы”) бастапқыда АҚШ Армиясы пайдаланды. Француз әскерлері Клоцбергкасернеде орналасты, ал 1956 жылдан бастап Бундесвердің артиллерия мектебі дислокацияланды. 1960 жылдардың соңында ол жаңадан салынған Рилченбергкасернеге көшірілді. Осы уақыттан бері мыңдаған артиллерияшылар негізгі және жоғары әскери дайындықтан өтті. 2003 жылдың қыркүйегінде жаңа жатақханалар мен оқу кабинеттері пайдалануға берілді, осылайша қазіргі артиллерия мектебі заманауи тұрғын үйлермен және барлық қазіргі заманғы жабдықтармен жабдықталған оқу орталығына ие болды. Оқыту әдістеріне аудио, бейне және модельдеу техникалары кіреді. 2003 жылдың 31 наурызына дейін Клотцбергкасернеде Beobachtungspanzerartillerielehrbataillon (“Бақылау бронетехникалық артиллерия оқу батальоны”) 51 орналасқан, ол Бундесвер реформасы барысында таратылғаннан кейін офицер курсанттарына арналған тіл оқу орталығы көшірілді. Идар-Оберштейн және айналасындағы кәсіпорындар үшін Бундесвер жұмыс беруші және клиент ретінде маңызды экономикалық фактор болып табылады. 1988 жылдан бері Идар-Оберштейн қаласы мен артиллерия мектебі арасында “демеушілік” қарым-қатынасы бар. Осы қарым-қатынасты нығайту үшін 1988 жылы қалалық кеңес “неміс артиллериясының астанасы” (“Hauptstadt der deutschen Artillerie”) деген жазуы бар екінші жол белгісін орнату туралы шешім қабылдады. Жергілікті бизнес, оның ішінде жергілікті сауда-өнеркәсіп палатасы және қала тұрғындарының наразылығынан кейін, қала мұндай белгілерді орнатуға тырыспайды деп шешілді. 2006 жылы офицер кадет батальоны таратылды.
Since 1938, Idar Oberstein has been a garrison town. During the 19th and 20th centuries, French and German soldiers in turn were stationed here. With the coming of the Wehrmacht, new barracks were built. After the Second World War, the Straßburgkaserne (“Strasbourg Barracks”) were at first used by the United States Army. French troops were stationed at the Klotzbergkaserne, and then as of 1956, the Bundeswehr artillery school. This moved in the late 1960s to the newly built Rilchenbergkaserne. Since that time, thousands of artillerymen have undergone their basic and advanced military training here. In September 2003, new boarding school buildings and teaching rooms were dedicated so that today's artillery school has at its disposal both up to date lodging capacity and a training centre with all the modern equipment. Included among the teaching methods are audio, video and simulation techniques. Stationed at the Klotzbergkaserne until 31 March 2003 was the Beobachtungspanzerartillerielehrbataillon (“Observational Armoured Artillery Teaching Battalion”) 51, after whose dissolution in the course of Bundeswehr reform, the language training centre for officer cadets moved in. For businesses in Idar Oberstein and environs, the Bundeswehr is a major economic factor as both an employer and a client. Since 1988, there has been a “sponsorship” between the town of Idar Oberstein and the artillery school, and to highlight the relationship, town council decided in 1988 to put up a second roadsign that read “Hauptstadt der deutschen Artillerie” (“German Artillery Capital”). After objections from local business, among others the local chamber of commerce, and from some of the townsfolk, too, it was decided that the town would not go to the trouble of installing such signs after all. In 2006, the officer cadet battalion was disbanded.
Көлік
Идар-Оберштейн станциясы, аймақтық экспресс (Regional Express) және аймақтық поезд (Regionalbahn) аялдамасы ретінде, Нахе аңғары темір жолы (Bingen–Saarbrücken) арқылы Саар және Франкфурт Рейн-Майн аймағымен байланысты. Майнц-Сарбрюккен бағытындағы Rhein Nahe Express пойзы стансаға сағат сайын тоқтайды. Осы пойыздардың кезектегі біреуі Франкфурт қаласының бас теміржол вокзалына дейін барады және Франкфурт әуежайында аялдайды. Бұрын, Франкфурт-Париж бағытындағы жылдам пойыздар Идар-Оберштейнде тоқтаған. Идар-Оберштейндегі жергілікті көлік 1900 жылдан 1956 жылға дейін трамвайлармен, ал 1932 жылдан 1969 жылға дейін троллейбустармен жүргізілді. Бүгінгі таңдағы желі Rhenus Veniro тобына қарасты Verkehrsgesellschaft Idar Oberstein GmbH компаниясы басқаратын алты автобус маршрутынан тұрады. Сонымен қатар, Идар-Оберштейн Баумхольдер және Биркенфельдке бағытталған Regio автобус маршруттарының бастапқы нүктесі болып табылады. Франкфурт-Хан әуежайына тікелей автобус қатынасы да бар. Қаланың ең маңызды жол байланысы – Bundesstraße 41; тікелей автобан қатынасы болмаса да, A 62 (Kaiserslautern–Trier) автобанына Биркенфельд (B 41) немесе Фрайзендегі қиылыстар арқылы жете аласыз.
Idar Oberstein station, as a Regional Express and Regionalbahn stop, is linked by way of the Nahe Valley Railway (Bingen–Saarbrücken) to the Saarland and the Frankfurt Rhine Main Region. The Rhein Nahe Express running the Mainz Saarbrücken route serves the station hourly. Every other one of these trains goes through to the main railway station in Frankfurt with a stop at Frankfurt Airport. Formerly, fast trains on the Frankfurt Paris route had a stop at Idar Oberstein. Local transport in Idar Oberstein was run from 1900 to 1956 by trams, and from 1932 to 1969 by trolleybuses. Today's network is made up of six bus routes run by the Verkehrsgesellschaft Idar Oberstein GmbH, which belongs to the Rhenus Veniro Group. Furthermore, Idar Oberstein is the starting point for Regio bus routes to Baumholder and Birkenfeld. There is also a direct bus link to Frankfurt Hahn Airport. The most important road link in town is Bundesstraße 41; although there is no direct Autobahn link, the A 62 (Kaiserslautern–Trier) can be reached through interchanges at Birkenfeld (B 41) or Freisen.
Нахе өзені арқылы өтетін тас жол
1980 жылдары Нахе өзені жоғарыда аталған төрт қатарлы Bundesstraße 41 тас жолымен жабылып, өзен қаланың астына, жер астына орналастырылды. Бұл Германиядағы бірегей құбылыс және осы аймақта қаланың келбетін күрт өзгертті. Бұл жобаның алғашқы жоспарлары (ресми атауы Nahehochstraße) 1958 жылға дейін жоспарлаушылардың қарауына түсті, бірақ қала шегінен тыс жерлерде де сезілген қарсылық толқынын тудырды. 1980 жылдары Südwestfunk телеарнасы «Нахе өзені үстінен тас жол – иә, әлде жоқ?» тақырыбында ток-шоу өткізді. Жобаның мақсаты – қаланың ішкі бөлігіндегі B 41 тас жолындағы қозғалыс тығырынын жеңілдету болды, сол кезде ол қазіргі тарихи қаланың ортасынан өтетін, тар жұмыр жол арқылы өтіп жатқан. Жоба жұмыстары 1980 жылы басталды және бес жылға созылды, содан кейін Нахехохстрассе толыққанды аяқталды. Осылайша Нахе өзені екі километрлік туннельге бағытталды. Жақын жердегі Sachsenhaus ағаш үйі бұзылып, бөліктері нөмірленген күйінде сақтауға алынды. Оны қайта құру мерзімі шексіз кешіктірілді. 1986 жылы, әдеттегідей аталатын Naheüberbauing жол қозғалысына ашылды. Оның 20 жылдығына орай Idar Oberstein Stadthaus (қалалық әкімшілік орталығы) жобаның жоспарлау, құрылыс және аяқталу кезеңдеріне арналған фотосуреттер көрмесін ұйымдастырды. Идар Оберштейн 1988 жылы неміс қала құрылысшылары ұйымдастырған байқауда өз еңбегі үшін марапат алды: «Тарихи қала көрінісіне ең көп зиян келтіргені үшін» бірінші орын.
In the 1980s, the river Nahe was covered over with a four lane highway, Bundesstraße 41, mentioned above, putting the river underground, beneath the town. This is unique in Germany and has greatly changed the town's appearance in this area. The first plans for this development (officially the Nahehochstraße) lay before planners as early as 1958, but they set off a wave of criticism that was felt far beyond the town's limits. On the theme of “Highway over the Nahe – yes or no”, Südwestfunk broadcast a talk show in the 1980s. The project was meant to relieve traffic congestion in the inner town on the B 41, which at the time ran through what is now a narrow pedestrian precinct through the middle of the Old Town. Work on the project began in 1980, and lasted five years, after which the Nahehochstraße was at last completed. The Nahe had thus been channelled into a two kilometre long tunnel. A timber frame house nearby, the Sachsenhaus, was torn down and put into storage, its pieces numbered. Its reconstruction has been indefinitely postponed. In 1986, the Naheüberbauung, as it is commonly known, was opened to traffic. For its 20th anniversary, there was an exhibition at the Idar Oberstein Stadthaus (civic centre) with photo galleries about the planning, building and completion of the project. For its efforts, Idar Oberstein won an award in 1988 in a contest staged by German town planners: First Prize for Most Consequential Blighting of an Historic Townscape.
I-O/Göttschied әуежайы
Idar Oberstein/Göttschied әуежайы қаланың солтүстігінде, Готтшид құрамындағы қауымдастық пен Герах және Хинтертифенбах муниципалитеттерінің арасында, теңіз деңгейінен 480 метр биіктікте орналасқан. Оның ICAO коды EDRG. Шөппен өсірілген қону жолағының бағыты 06/24, ұзындығы 650 метр, ені 50 метр. Рұқсат етілген максималды қону салмағы 2 000 кг; алайда, алдын ала рұқсат (PPR) болған жағдайда, 3 700 кг дейін салмағы бар ұшақтар да қонуға болады. Аэропорт тікұшақтар, мотопланерлер, планерлер, ультражеңіл ұшақтар және, сондай-ақ PPR арқылы, парашютшілерге арналған. Сенбі және жексенбі күндері мұнда моторлы ұшақтармен, мотопланерлермен, планерлермен және ультражеңіл ұшақтармен саяжайлық рейстер ұсынылады.
Idar Oberstein/Göttschied Airfield lies north of the town between the constituent community of Göttschied and the municipalities of Gerach and Hintertiefenbach at an elevation of 480 m above sea level (1,575 feet). Its ICAO location indicator is EDRG. The grass landing strip's orientation is 06/24, and it is 650 m long and 50 m wide. The allowable landing weight is 2 000 kg; however, with PPR (“prior permission required”), aircraft of up to 3 700 kg may land. The airport is designed for helicopters, motor gliders, gliders, ultralights and, also with PPR, skydivers. Offered here on weekends are sightseeing flights by motorized aircraft, motor glider, glider and ultralight.
Білім
Идар Оберштейнде әртүрлі білім беру мекемелері орналасқан, ал 1986 жылдан бері ол жоғары мектеп орны болып табылады. Трир қолданбалы ғылымдар университетінің Дизайн факультетінің халықаралық деңгейде танымал Асыл тастар және зергерлік дизайн бағдарламасы – Еуропада асыл тастар мен зергерлік бұйымдар саласындағы дизайнды ғылыми және көркемдік тұрғыдан зерттеуге мүмкіндік беретін жалғыз орын. Ол кәсіптік білім беру орталығымен және қаланың жалғыз Realschule мектебімен бірге Schulzentrum Vollmersbachtal орталығында орналасқан. Қала бойынша бірнеше Hauptschule мектептері бар. Сонымен қатар төрт гимназия бар: Göttenbach гимназиясы мен Gymnasium an der Heinzenwies мектептеріне бесінші сыныптан бастап оқуға болады, ал Техникалық гимназия мен Экономикалық гимназия мектептеріне тек он бірінші сыныптан бастап оқушылар қабылданады. Майнц университеті Идар-Оберштейн қаласында Edelsteinforschung институтын (Асыл тастарды зерттеу институты) ұстап тұрады. Асыл тастар зерттеу бөлімі Жер ғылымдары факультетінің минералогия пәніне жатады. Трир қолданбалы ғылымдар университеті Идар Оберштейнде асыл тастар мен зергерлік дизайн бойынша бағдарлама ұсынады. Deutsche Gemmologische Gesellschaft e.V. (“DGemG”, Неміс гемологиялық қоғамы) 1932 жылы құрылды және техникалық-ғылыми гемология саласындағы халықаралық деңгейде танымал институтқа айналды. DGemG-ның гемология және алмазтас зерттеу курстарына сәтті қатысу, емтихан нәтижелері бойынша дипломмен марапаттануға және DGemG мүшелігіне үміткер болуға мүмкіндік береді (F.G.G. – F әрпі неміс тіліндегі Fachmitgliedschaft, яғни «кәсіби мүшелік» деген сөзді білдіреді). Бүгінгі күнге дейін 75 елден 30 000-нан астам адам асыл тастар мен зергерлік бұйымдар индустриясының талаптарын ескере отырып жасалған DGemG бағдарламасына қатысты. Forschungsinstitut für mineralische und metallische Werkstoffe Edelsteine/Edelmetalle GmbH (FEE; Минералды және металл материалдарды зерттеу институты) да Идар Оберштейнде орналасқан. FEE кристалдарды өсіру және лазерлерге арналған оптикалық элементтерді жасаумен айналысады. Deutsche Diamantprüflabor GmbH (DPL; Неміс алмазды сынау зертханасы) 1970 жылдан бері кесілген алмастардың сапасын бағалап келеді. Германиядағы (және әлемдегі) өзінің түріндегі алғашқы зертхана ретінде DPL Берлиндегі Германияның сынақ аккредиттеу жүйесінен алмастардың түсі, мөлшері, кесілуі және пропорциясы бойынша халықаралық стандарттарға сәйкес сапасын бағалауға құзыретті екендігін растайтын ресми сертификат алды. 1997 жылы Lufthansa Airbus A319 114 (тіркеу нөмірі D AILN) ұшағына «Idar Oberstein» деген ат берілді. Ол сол жылдың 12 қыркүйегінде қызметке кірісті. Ұшақ бір кезде Germanwings компаниясына жалға берілген, бірақ кейін Lufthansa паркіне қайта қосылды.
Idar Oberstein is home to every kind of educational institution, and since 1986, it has been a Hochschule location. The internationally renowned programme of Gemstone and Jewellery Design of the Faculty of Design at the University of Applied Sciences Trier is the only place in Europe where artistically scientifically oriented studies in design in the field of gemstones and jewellery can be undertaken. It is found together with the professional school centre and the town's only Realschule at the Schulzentrum Vollmersbachtal. There are several Hauptschulen throughout the town. There are moreover four Gymnasien: the Göttenbach Gymnasium and the Gymnasium an der Heinzenwies can be attended beginning at the fifth class, while the Technisches Gymnasium and the Wirtschaftsgymnasium only admit students beginning in the eleventh class. The University of Mainz maintains the Institut für Edelsteinforschung (Institute for Gemstone Research) in Idar Oberstein. The Gemstone Research Department belongs to the subject area of mineralogy in the Faculty of Earth Sciences. The University of Applied Sciences Trier offers at its Idar Oberstein location a programme in Gemstone and Jewellery Design. The Deutsche Gemmologische Gesellschaft e. V. (“DGemG”, German Gemological Association) was founded in 1932 and developed into an internationally renowned institution of technical scientific gemmology. Successful participation in the DGemG courses in gemmology and diamond studies leads to diploma certification of performance on examinations that qualify the graduate to apply for membership in the DGemG (F. G. G. – the F is for the German word Fachmitgliedschaft, or “professional membership”). Thus far, more than 30,000 participants from 75 countries have attended the DGemG programme, which is designed with the demands of the gemstone and jewellery industry in mind. The Forschungsinstitut für mineralische und metallische Werkstoffe Edelsteine/Edelmetalle GmbH (FEE; Research Institute for Mineral and Metallic Materials Gemstones/Precious Metals), too, has its seat in Idar Oberstein. The FEE specializes in growing crystals and manufacturing optical elements for lasers. The Deutsche Diamantprüflabor GmbH (DPL; German Diamond Testing Laboratory) has been assessing since 1970 the quality of cut diamonds. As the first laboratory of its kind in Germany (and second in the world), the DPL has been officially certified by the German Testing Accreditation System in Berlin as being able to carry out competent quality assessment of diamonds with regards to colour, size, cut and proportion in accordance with internationally recognized standards. In 1997, a Lufthansa Airbus A319 114 (registration number D AILN) was christened “Idar Oberstein”. It entered service on 12 September of that year. The aircraft was for a time leased to the firm Germanwings, but has since been reincorporated into Lufthansa's fleet.