Кіріспе

Филиппин фольклорындағы вампир сияқты жаратылыс – мананангал ( ). Бұл Филиппиндегі мифтік жаратылыс, ол денесінің жоғарғы жағын төменгі жағынан бөліп тастай алады. Оның тістері мен қанаттары оған вампирге ұқсас келбет береді.

Мифология

Манангангал деген сөз тагалог тіліндегі "tanggal" сөзінен шыққан, ол "алып тастау" немесе "бөлу" дегенді білдіреді, сөзбе-сөз аударғанда "алып тастаушы" немесе "бөлуші" болады. Бұл жағдайда, "өзін-өзінен бөліп шығарушы" деген мағынаны береді. Атау сонымен қатар, кесілген денеге қатысты қолданылатын сөзден де туындаған. Манангангал қорқынышты, көбінесе жаман көрінетін, әдетте әйел бейнесінде бейнеленеді және әрқашан өзінің жоғарғы денесін ажыратуға қабілетті, ішектері сыртқа асылып, алып жартас құстай қанаттары шығып, түнде құрбандарын іздеу үшін ұшып кетеді. Манангангалдың ұйықтаған жүкті әйелдерге шабуыл жасағаны айтылады, ол ұзын, сопақ тілімен ұрықты немесе ұйықтаған адамның қанын сорып алады. Жаңа үйленгендер немесе ғашық жұптар, кейде жаңа туған балалар да оның шабуылына ұшырайды. Алтауда тасталып қалғандықтан, болашақ күйеулер оның басты нысаналарының бірі болып табылады. Кесілген төменгі дене бөлігі тік тұрып қалады және екі бөліктен көбінесе осалырақ болып табылады. Тұз себу, ұнтақталған сарымсақпен ыдырату, отқа қою немесе тұрып тұрған денеге күл себу – бұл жанұяның өліміне әкеледі. Содан кейін жоғарғы дене бөлігі қайтадан біріге алмайды және күн шығумен бірге жойылады. Олар сондай-ақ пышақтан, жарықтан, сірке судан, дәмдеуіштерден және қамшы ретінде қолданылатын шағаланың құйрығынан қашып жүретін еді.

Фильмдер мен басқа да медиадағы бейнелер

Хосе Непомучено режиссерлік еткен "Манангангал" (1927) филиппиндіктердің алғашқы қорқынышты фильмі болды. Бұл үнсіз фильмде Мэри Уолтер қазіргі түрінде манангангалды бейнелейді, оның жоғарғы денесі ажыратылады. Фильмнің сюжеті туралы көп нәрсе белгілі емес. "Манангангал мен Мангкукулам" (1960) фильмінде Пеке Галлага, Родольфо Вера және Марисел Сориано сомдады. "Асо ни Сан Роке" (2012) телесериалын Дон Майкл Перес режиссерлік етті. Фатима (Мона Луиза Рей) – көзге көрінбейтін, алтын жүректі қыз, ол өлімдік пен манангангалдың ұрпағы. Оның тағдыры – Ангелдің көмегімен адам әлеміндегі Асвангтың құрылысын тоқтату, Ангел – Сан Роке әулиесінің керемет түрде жанданған иттің мүсіні. Фильмде Каналон (Гардо Версоза) бейнеленген, ол желдің асвангтарының (немесе әуедегі асвангтардың) манангал басшысы. Ол бір кезде Фатиманың анасы, манангал Лурдеске (Л.Ж. Рейес) ғашық болған, бірақ оған қол жеткізе алмаған. "Fresh Meat" (2013) – Элис Хендерсонның "Supernatural" телесериалына байланысты жазылған романы. Романдағы басты кейіпкерлер аңның ағзасын сорып алатын және құрбанның денесіне басқа адамдардың дене бөліктерін енгізіп, кейін тесікті жабатын proboscis көмегімен күреседі. Басты кейіпкерлер жабайы аңға қарсы күресу үшін шағын тікенмен және дәмдеуіштермен қапталған қамшы жасайды. "Midnight Blue Light Special" (2013) – Сеанан МакГайрдың "InCryptid" сериясының екінші томында басты кейіпкер Верити Прайс ауруханада манангангалды өлтіреді. "Элементо" филиппин телехикаясының "Si Esperanza, Ang Rebeldeng Manananggal" (2014) эпизоды екі ұлы бар педиатр Эсперанса (Глайза де Кастро) туралы, оның балаларын қорғау және манангалдың өмірінен аулақ болу қалауы туралы. Эпизодты Топел Ли режиссерлік етті, сонымен қатар Валери Консепсьон мен Мария Изабель Лопес түсті. Zeenoh-тың "Nightfall: Escape" (2016) – филиппиннің алғашқы қорқынышты ойыны, бірінші тұлғадан тірі қалу қорқынышты видео ойыны, онда манангал басты қарсыластың рөлін сомдайды. "Гримм" телесериалының 3-маусымының 14-шы және жалпы 58-ші эпизоды "Mommy Dearest" (2014), 7 наурызда NBC телеарнасында көрсетілді, онда Филиппиннен келген жүкті әйел досының шабуылға ұшырағанын көрсетеді. Оның досы асвангтар отбасына үйленгені анықталды, ал оған шабуыл жасаған – оның енесі, егер ол өзінің алғашқы немересін жемесе, өлді деп мәлімдейді. "Ang Manananggal sa Unit 23B" (2016) – қорқынышты романтикалық фильм, 2017 жылы кинотеатрларда көрсетілді, онда әйелдің күндізгі және манангалдың түнгі өмірі арасындағы махаббат тарихы баяндалады. Фильмде актриса Райза Ценона манангал рөлінде, ал актер Мартин Дель Росарио оның сүйіктісі рөлінде сомдайды. Кери Артурдың "Deadly Vows" романында Касл Рок резервациясында жаңа үйленген жұбайларды қорқытатын манангал бейнеленген. "Shin Megami Tensei V" ойынында Манангал жаңа демон ретінде ашылды және "Shin Megami Tensei" сериясы үшін филиппин фольклорының алғашқы өкілі болды. J. D. Boehninger жазған "Melania: Devourer of Men" (2018) эротикалық романында Мелания Трамп күйеуі президент болғаннан кейін өзінің кім екенін жасыруға тырысатын құпия манангал ретінде бейнеленген. Сара Холлдың "М" атты қысқа әңгімесінде (2019 жылы "Sudden Traveller" журналында жарық көрген) басты кейіпкер манангал сипаттамасына сәйкес келетін тіршілікке айналады, бірақ бұл тура айтылмаған.

Басқа терминдер мен нұсқалар

Асванг: Дегенмен, асванг – бұл жалпы термин және барлық түрдегі монстрларды (әдетте, гульдер, құпиялы аңдар және вампирлер) және сиқыршыларды (мангкукулам) және т.б. қамтуы мүмкін. Тик-тик: Мананганггалдар кейде тик-тик деп аталады, ол олардың ұшып келе жатқанда шығаратын дыбысы. Халықтық әңгімелерде дыбыс неғұрлым әлсіз болса, мананганггал соғұрлым жақын болады делінеді. Бұл құрбанды жаңылыстыру үшін жасалады. Қара мысықтар мен қарғалар көбінесе тик-тиктің жанында екенін көрсетеді, ал балалардың деформацияланған беттері немесе денелері тик-тик шабуылынан кейінгі іздер саналады.