Кіріспе

Классикалық рим дініндегі бір жердің қорғаушы рухы

Классикалық рим дінінде гений лоци (Genius loci) (Genii locorum) – бір жердің қорғаушы рухы. Ол көбінесе діни иконографияда мүйіз, патера (су құю ыдысы) немесе жылан сияқты атрибуттарды ұстап тұрған бейне ретінде бейнеленген. Батыс Рим империясының аумағында табылған көптеген римдік құрбандық орындары белгілі бір гений лоциға арналған. Рим императорлық культі император мен император үйіне жергілікті құрбандықтар шалған көршілес қауымдастықтардың (вичи) есебінен дамыды. Бұл 265 жергілікті округтегі культ Lares Compitales (қорғаушы рухтар немесе жол торабының ларилері) айналасында ұйымдастырылды, оларды император Август Genius Augusti-мен бірге Lares Augusti-ге айналдырды. Императордың генийі Рим империясының гений лоциі ретінде қарастырылады. Мұндай генийлердің римдік мысалдарын, мысалы, Англияның Уилтшир графтығындағы Сент-Джайлз шіркеуінде табуға болады, онда гений лоци римдік материалдан салынған нормандық шіркеудің қабырғасындағы рельеф ретінде бейнеленген. Бұл рельефте "жас, иілімді шашы бар римдік Гений сол қолымен мүйізді, оң қолымен патераны ұстап тұрған күйде бейнеленген", бұрын ол "қате түрде Асклепий деп танылған".

Азиялық қолданыс

Азиядағы жерлердің қасиетті рухтары бүгінге дейін қала тіректеріндегі киелі орындарда, ашық ауадағы рух үйлерінде, сондай-ақ үй ішіндегі және кәсіпорындағы құдайханаларда құрметтеледі.

Батыс қолданысы

Қазіргі қолданыста genius loci көбінесе қорғаушы рух емес, бір орынның ерекше атмосферасын немесе "жердің жаны"-н білдіреді. Мысалы, "Жарық бір орынның genius loci-ін ашады" деуге болады.