Кіріспе

Дененің кейбір бөліктеріне қысым жасау арқылы жүзеге асырылатын балама медициналық практика.

Рефлексология, сондай-ақ аймақтық терапия деп те аталады, аяқтардың, құлақтардың және қолдардың белгілі бір нүктелеріне қысым жасаумен байланысты балама медициналық практика. Бұл май немесе лосьон қолданбай, бас бармақ, саусақ және қолмен массаж жасау арқылы жасалады. Ол псевдонауқағиятқа негізделген.

Рефлексологияның ешқандай медициналық жағдайға тиімді екенін көрсететін нақты ғылыми дәлелдер жоқ.

Анықтама

Кокрейн ынтымақтастығының шолуында рефлексология былай анықталған: "Рефлексология – дененің басқа бөліктеріне әсер ету үшін аяқтың белгілі бір нүктелеріне жеңіл массаж жасау немесе басу". Австралия үкіметінің Денсаулық сақтау департаменті рефлексологияны "әдетте аяққа қысым түсіру арқылы жасалатын жүйе, оның арқасында тәжірибешілер энергияны ынталандырады және ауырсыну немесе ауру тудыратын белгілі бір аймақтардағы "кедергілерді" жояды" деп түсіндіреді. Ол 1930-1940 жылдары медбике және физиотерапевт Юнис Д. Ингем (1889–1974) тарапынан өзгертілді. Ингем аяқтар мен қолдар ерекше сезімтал екенін және бүкіл дене аяқтардағы "рефлекстерге" бейнеленгенін айтты, сондай-ақ "аймақтық терапияны" рефлексология деп атады. Көптеген қазіргі рефлексологтар Ингемнің әдістерін немесе рефлексолог Лаура Норманның ұқсас әдістерін қолданады. Осыған байланысты, 2017 жылы Австралия үкіметі рефлексологияны сақтандыру төлемдеріне жарамсыз деп жариялады, бұл қадам "салық төлеушілердің ақшасы тиісті түрде жұмсалуын қамтамасыз етеді және ғылыми дәлелі жоқ емдеулерге бағытталмайды" деді. 2009 және 2011 жылдарғы шолулар рефлексологияны кез келген медициналық жағдайды емдеу үшін қолдануға жеткілікті дәлел таппады. 2009 жылғы рандомизацияланған бақыланатын зерттеулердің жүйелі шолуы мына қорытындыға келді: "Қазіргі уақытта қол жетімді ең жақсы дәлелдер рефлексологияның кез келген ауруды емдеуде тиімді екенін нақтылай алмайды". Рефлексологтар денеді он тік аймаққа бөледі, бесеуі оң жақта, бесеуі сол жақта. Рефлексологтар энергия ағынының, көзге көрінбейтін өмірлік күштің немесе Ци-дың тоқырауы емделуге кедерілтіреді деп санайды. Рефлексологияның тағы бір қағидасы – тәжірибешілер аяқтарға массаж жасау арқылы дененің басқа бөліктеріндегі стресс пен ауырсынды жеңілдете алады деген сенім. Олардың пікірінше, аяқтағы қысым жүйке жүйесін "тепе-теңдейтін" немесе стресс пен ауырсынды азайтатын эндорфин сияқты химиялық заттарды босататын сигналдар жібереді. Бұл гипотезалар медициналық қауымдастық тарапынан жоққа шығарылды, олар ғылыми дәлелдердің жетіспеушілігіне және аурудың жақсы зерттелген микробтық теориясына сілтеме жасайды. Рефлексологияның энергияны (Ци) басқару туралы мәлімдемелері ғылыммен расталмайды; денеде тіршілік энергиясының (Ци), "энергиялық тепе-теңдіктің", "кристаллдық құрылымдардың" немесе "жолдардың" бар екендігіне ғылыми дәлелдер жоқ. "Алаяқтық немесе емдеу?" кітабында Симон Сингх егер қолдар мен аяқтар шынымен де ішкі органдарды "шағылыстырса", рефлексология Дарвиннің табиғи іріктелу процесінен мұндай "шағылыстың" қалай пайда болғанын түсіндіруі керек екенін айтады, бірақ Сингх ешқандай аргумент немесе дәлел ұсынылмағанын мәлімдейді.

Реттеу

Ұлыбританияда рефлексология Коплексті және табиғи денсаулық сақтау кеңесі (CNHC) тарапынан ерікті түрде үйлестіріледі. Тіркелгендер Кәсіби кеңестер белгілеген біліктілік стандарттарына сәйкес болуы тиіс, бірақ CNHC ерікті болғандықтан, практикамен айналысатын кез келген адам өзін рефлексолог деп атауға құқылы. CNHC рефлексологтарды тіркеуді бастағанда, күмәнданушы 14 рефлексологты іздеп тауып, олардың ауруларды емдеуге қабілетті екенін мәлімдегенін анықтады. Бұл туралы хабарланғаннан кейін, CNHC мәлімдемелерді кері қайтарып алды, өйткені ол Ұлыбританияның жарнама стандарттары агенттігінің кодексіне қайшы келді. Рефлексология Данияда ең көп қолданылатын баламалық терапиялардың бірі болып табылады. 2005 жылғы ұлттық сауалнама көрсеткендей, Дания халқының 21,4% бір кезде рефлексологияны қолданған, ал 6,1% өткен жылы қолданған. Норвегияда жүргізілген зерттеуде 2007 жылы Норвегия халқының 5,6% соңғы 12 айда рефлексологияны қолданғаны анықталды.