Кіріспе

Ұлттық туы

Сенегал туы – үш түстік, үш тік жасыл, сары және қызыл жолақтардан тұрады, ортасында бес қырлы жасыл жұлдыз бейнеленген. 1960 жылы Мали Федерациясының туын алмастыру мақсатымен қабылданған бұл ту, сол жылы ел тәуелсіздік алғаннан бері Сенегал Республикасының туы болып табылады. Ағымдағы және бұрынғы тулардың үлгісі 1960 жылға дейін Сенегал үстінде желбіреген француз үш түсті туынан алынған.

Тарих

Сенегалдағы француз отаршылдық үкімдігі кезінде билік отарға өзінің ерекше отар туын қолдануға тыйым салды, себебі бұл ұлтшылдық сезімдерді күшейте түсіп, тәуелсіздік талаптарына әкелуі мүмкін деп қорқады. Африкада отаршылдыққа қарсы қозғалыс күшейген кезде, француздар Сенегалға француз қауымдастығының құрамындағы өздігінен басқаратын республика ретінде шектеулі автономия беруге мәжбүр болды. 1959 жылдың 4 сәуірінде Сенегал Француз Суданымен бірігіп, Мали Федерациясын құрды. Сол күні жаңа ту қабылданды: ортаңғы жолағында адам бейнесі (канага деп аталады) бейнеленген тік жасыл, сары және қызыл үш түсті ту. Федерация 1960 жылдың 20 маусымында Франциядан тәуелсіздік алды. 20 тамызда Сенегал федерациядан бөлініп, тәуелсіз мемлекетке айналды. 2004 жылдың сәуірінде, сол кездегі Прогресс күштері альянсының жетекшісі Мостафа Ниассе «сайлау кодексін өзгерту және келесі парламенттік және президенттік сайлаулардың заңдылығын тексеру үшін тәуелсіз комиссия құру» тақырыбында баспасөз мәслихатын өткізген кезде, ту және оның дизайны қоғамдық талқылауға түсті. Мәслихаттың соңында Ниассе «республиканың символдарына бөлініс қаупінен және ұлттық біртүтілікке қарсы жасалған құқық бұзушылықтардан қорғауды» қалай көретінін айтты және «кейбір ресми құжаттарда ұлттық тудың орталық сары жолағындағы жасыл жұлдыздың орнына алтын баобапты» қоюды ұсынды, сондай-ақ «ресми шараларда ұлттық әнұран орындалмауы» мәселесіне тоқталды. Бірінші жолақтың және жұлдыздың жасыл түсі Пайғамбардың түсін білдіреді, христиандар жасыл түсті үміт символы ретінде қарастырады, ал анимистер (немесе дәстүрлі африкалық діндерді ұстанатындар) жасыл түсті құнарлылықтың белгісі деп есептейді. Тарихи тұрғыдан алғанда, үш түс Сенегалдық прогрессивтік одаққа (қазіргі Сенегалдық социалистік партия, Леопольд Сенгордың партиясы) біріккен үш саяси партияны көрсетеді: жасыл түс – Сенегалдық демократиялық блок үшін, сары түс – Сенегалдық халықтық қозғалысы үшін, ал қызыл түс – Сенегалдық әлеуметтік іс-қимыл партиясы үшін. Бұл түстер серр халқының дүниетанымында «жақсы ырыс және тағдыр» символы болып табылады. Сенегалдың тұңғыш президенті – Леопольд Седар Сенгор, серр тегінен шыққан, Негритуда қозғалысының негізін қалаушы мүшесі және өзінің шығармаларында серр діни символдары, мифологиясы мен рухани сілтемелерін жиі пайдаланған (кейбіреулер мұны «мерекелеу» деп атайды), католик болса да, серр діни жұлдызын қабылдады, дәл сол сияқты 1978 жылы елдің президенттік ұшағын сатып алып, оған серр халқының қасиетті орны – Сангомар шығанағына сілтеме жасай отырып, «Сангомар нүктесі» деп ат қойды, ол серр тілінде «көлеңкелер ауылы» деген мағынаны білдіреді.

Тарихи жалаулар

Тудың қолданылу мерзіміСипаттама 1958–1959 Француз Сенегалының туы Ортасында сары жұлдызы бар жасыл түсті фон. 1959–1960 Француз қоғамдастығындағы Мали Федерациясының туы Ортаңғы жолағында адам бейнесі (канага деп аталады) бейнеленген, жасыл, сары және қызыл түстерден тұратын тік үш түсті.

Ұқсас түстер

Сенегал туының жалпыафрикалық түстерін Камерун, Гвинея және Мали сияқты аймақтағы бірнеше ел де бөліседі.