Пұн құтыбы: Луций Корнелий Балбтың өмірі мен саясаты

Кіріспе

Б.з.б. 1 ғасырдағы пуникалық текті римдік саясатшы және бизнесмен, б.з.б. 40 жылы консул болған. Оның немере інісі Люций Корнелий Балбус (б.з.б. 1 ғасыр) б.з.б. 1 ғасырының басында Гадес қаласында дүниеге келді. Люций Корнелий Балбус – Испаниядағы Гадес қаласының тумасы, пуникалық текті бай римдік саясатшы және бизнесмен. Ол Римдегі Принципаттың қалыптасуына маңызды үлес қосты, Юлий Цезардың белгілі қолдаушысы және император Августың жақын кеңесшісі болды.

Өмірбаян

Ол Серторийге қарсы Помпей мен Метелл Пийдің басшылығымен Испанияда қызмет етті. Серторийге қарсы көрсеткен қызметі үшін Помпей оған және оның отбасына римдік азаматтық құқық берді. Ол б.з.б. 71 жылы Помпейдің Римге оралғанда онымен бірге болды және ұзақ жылдар бойы оның ең жақын достарының бірі болды. Ол Юлий Цезарьмен де достық қарым-қатынас орнатты, ол оған үлкен сенім артты. Балбустың Помпей мен Цезарьмен болған жеке достығы Бірінші триумвираттың құрылуына ықпал етті. Ол Римдегі ірі қаржыгерлердің бірі еді. Балбус Цезарьдың бас инженері (praefectus fabrum) қызметін атқарды, Цезарь б.з.б. 61 жылы Испанияның пропреторы, ал б.з.б. 58 жылы Галлияның проконсулы болған кезде. Оның табиғи түрде азаматтыққа өткен шетелдік екендігі, ықпалы мен байлығы оған көптеген жаулар жасады. Б.з.б. 56 жылы олар Гадестің тумасын оған римдік азаматтық құқықтарын заңсыз иеленгені үшін сотқа тартуға мәжбүр етті, бұл айыптама триумвирлерге де қатысты. Цицерон (оның сөзі сақталған), Помпей және Красс оның қорғанында сөз сөйледі, ол ақталды. Цезарьдің азамат соғысы кезінде Балбус Помпейге қарсы ашық түрде қатыспады, бірақ ол Цезарь, Салуст, Хирций, Опий және Сульпиций Руфпен бірге Рубикон өзенінен Италияға жасаған тарихи өтуінен кейінгі түнді бірге өткізгені хабарланды (б.з.б. 10 қаңтар, 49 ж.). Ол Цезарь мен Помпей арасында келісімге келу үшін Цицеронды араластыруға тырысты, оның мақсаты Цезарьдің соңғысының жағына қосылуына жол бермеу болды. Цицерон оның ықпалымен, өзінің қалауынша әрекет етуден бас тартқанын мойындады. Балбус Цезарьдің жанына жақындады және Опиймен бірге Цезарьдің Римдегі барлық істерін басқарды. Кейін Балбус Цезарьдің жеке хатшысы болды, және Цицерон Цезарьтан оның көмегін сұрауға мәжбүр болды. Цезарьдің б.з.б. 44 жылы өлтірілуінен кейін Балбус Октавианның да ықыласына ие болды; б.з.б. 43 немесе 42 жылы ол претор болды, ал б.з.б. 40 жылы ол консулдыққа жеткен алғашқы римдік азамат болды. Оның қайтыс болған жылы белгісіз. Балбус өзінің және Цезарьдің өміріндегі маңызды оқиғаларды тіркеген күнделік (Ephemeris) жазып отырды, ол қазір жоғалып кеткен (Светоний, Цезарь, 81). Ол Цезарьдің Галлия соғысы туралы жазған еңбектерін жалғастыруға көмектесті; сондықтан Commentarii de Bello Gallico-ның 8-ші кітабы (бәлкім, оның досы Хирцийдің ұсынысымен жазылған) оған арналған.

He served in Hispania under Pompey and Metellus Pius against Sertorius. For his services against Sertorius, Roman citizenship was conferred upon him and his family by Pompey. He accompanied Pompey on his return to Rome in 71 BC, and was for a long time one of his most intimate friends. He also gained the friendship of Julius Caesar, who placed great confidence in him. Balbus' personal friendships with Pompey and Caesar were instrumental in the formation of the First Triumvirate. He was a chief financier in Rome. Balbus served under Caesar as chief engineer (praefectus fabrum) when Caesar was propraetor to Hispania in 61 BC, and proconsul to Gaul in 58 BC. His position as a naturalized foreigner, his influence, and his wealth naturally made Balbus many enemies, who in 56 BC put up a native of Gades to prosecute him for illegally assuming the rights of a Roman citizen, a charge directed against the triumvirs equally with himself. Cicero (whose speech has been preserved), Pompey and Crassus all spoke on his behalf, and he was acquitted. During Caesar's civil war, Balbus did not take any open part against Pompey, though it was reported that Balbus dined with Caesar, Sallust, Hirtius, Oppius, and Sulpicus Rufus on the night after his famous crossing over the Rubicon river into Italy, which took place on January 10, 49 BC. He endeavored to get Cicero to mediate between Caesar and Pompey, with the object of preventing him from definitely siding with the latter, and Cicero admits that he was dissuaded from doing so, against his better judgement. Balbus attached himself to Caesar, and, in conjunction with Oppius, managed the entirety of Caesar's affairs in Rome. Subsequently, Balbus became Caesar's private secretary, and Cicero was obliged to ask for his good offices with Caesar. After Caesar's murder in 44 BC, Balbus was equally successful in gaining the favour of Octavian; in 43 BC or 42 BC he was praetor, and in 40 BC he became the first naturalized Roman citizen to attain the consulship. The year of his death is not known. Balbus kept a diary of the chief events in his own and Caesar's life (Ephemeris), which has been lost (Suetonius, Caesar, 81). He took care that Caesar's Commentaries on the Gallic War should be continued; and accordingly the 8th book of the Commentarii de Bello Gallico (which was probably written by his friend Hirtius at his instigation) is dedicated to him.