Кіріспе

Рим республикасының консулы б.з.д. 57 жылы Публий Корнелий Лентул Спинтер (шамамен б.з.д. 100 – б.з.д. 47) – римдік саясаткер және генерал. Корнелийлердің патрицийлік әулетінен шыққан ол б.з.д. 63 жылы курул эдил қызметін атқарып тұрғанда Катилина қастандығын басуға көмектесті, ал кейін б.з.д. 57 жылы консул болды. Келесі жылы Египетке шабуыл жасау мүмкіндігінен айырылған ол, бірақ Киликия провинциясында бірнеше жеңіске жетті және б.з.д. 51 жылы оған арнап жеңіс тойы өткізді. Цезарьдің азаматтық соғысына дейін ол Помпей мен сенат жағында болды. Цезарь оны тұтқындап, соғыстың басында Корфинийде кешірім берді, содан кейін ол Помпейдің әскеріне қосылу үшін Грекияға баруға асықты. Ол б.з.д. 47 жылдың басында соңғы рет тіркелді.

Ерте мансап

Спинтер атақты Корнелия патрициандық руына жатқан. Ол өзімен аттас әкесінің ұлы болды және сол есімді актерге ұқсағандықтан "Спинтер" деген лақап атын алды деген болжам бар. Л. Корнелий Лентул Крус, б.з.д. 49 жылы консулдардың бірі болған, оның кіші інісі еді. Ол б.з.д. 74 жылы қалалық квестор болып қызмет еткен кезде қоғамдық өмірге қадам басқан. Қызмет еткен кезеңінде, Испанияда Серторийға қарсы соғыстың әділдігін көрсету үшін Genius Populi Romani суреті салынған динарийларды шығарды. Гений басқа Корнелий Лентулдардың монеталарында да кездеседі, бірақ нумизмат Майкл Кроуфорд оны осы отбасында ерекше құрметтегендігіне күмән келтіреді. Содан кейін, б.з.д. 63 жылы – Цицерон консулдығы мен Катилина қастандығының болған жылы – ол курул эдил болып қызмет етті. Ол Цицеронға қастандықтарды басуға көмектесті – ол сол жылғы қастандық жасаушы және претор Паблий Корнелий Лентул Сураны өлім жазасынан бұрын ұстап алды – сонымен қатар, ол "барлық алдыңғыларын басып өткен" керемет ойындар ұйымдастырды, онда сахналық жабдықтарды күміспен безендірді. Одан кейін б.з.д. 60 жылы қалалық претор болып қызмет етті. Сол жылы ол қайтыс болған коллегия мүшелерінің орнын толтыру үшін понтификтердің қатарына сайланды. Преторлық қызметтен кейін ол Испания Цетериорының (Hispania Citerior) губернаторы болып тағайындалды, мүмкін проконсул статусымен, және б.з.д. 59 жылы сол жерде қызмет етті.

Консул және губернатор

58 жылы келесі жылғы консулдыққа өткізілген сайлауда Спинтер Юлий Цезарь мен Помпейдің қолдауын алды. Цезарь бұрыннан Спинтермен достық қарым-қатынас орнатып, оның понтифик болуына және Ситиар провинциясына тағайындалуына көмектескен еді. Бірінші болып сайланғаннан кейін, оған Помпейдің жауы Квинт Цецилий Метелл Непос қосылды. Консулдық жылдың басында, 57 жылдың 1 қаңтарында, Спинтер Сенатта сәтті сөйледі – бұрын бұл мәселеге қарсы болған әріптесі Непосты Цицеронды жер аударылудан қайтаруға көндіргеннен кейін; содан кейін ол осы мақсатта комиция центуриата арқылы заң жобасын қабылдады және Цицеронға жер аударылуы кезінде тартып алынған үйін қайтаруға көмектесті. Күзде Римге Мысырдың тақ үшін күрес туралы хабар келді, бұл кез келген болашақ қолбасшыға зор қаржылық пайда мен беделділік әкелуі мүмкін еді. Спинтер, әріптесі Непоспен бірге, Помпейді – қолбасшылыққа қызығушылық танытқан – астық комиссиясына жіберуге қол жеткізді. Оның сол жылғы және одан кейінгі іс-әрекеттері «Цезарьға адалдығын» көрсетпеді, ал Помпейдің қолдауы «Птолемейді қалпына келтіру мәселесінде жағымсыз келіспеушіліктерге» жол бермеді. Киликияның губернаторы болып тағайындалғаннан кейін, оған Кипр аралы да қосылды. Ол Сенаттан Мысырдың тақ үшін күресіне араласу және Птолемей XII Аулетті таққа қайтару туралы нұсқау алды, бірақ Сибиллалық болжам әскерді пайдалануға тыйым салғаннан кейін тоқтады. 56 жылдың 13 қаңтарында Сенатта өткен пікірталас барысында Цицерон Спинтердің мүддесін қолдады және пікірталасты хатында сипаттады: Сенат әскери күш қолдануға қарсы көпшілік дауыс берді. Публий Сервилий Исаврик Птолемей XII-ні қалпына келтірмеуді ұсынды. Бибул империумсыз үш сенаторды делдаландау үшін жіберуді ұсынды (осылайша Помпейді шеттету мақсатында). Красс империуммен үш сенаторды делдаландау үшін жіберуді ұсынды. Квинт Хортензий, Цицерон және Марк Лукулл Спинтерді жіберуді ұсынды. Луций Волкаций Тулл, Луций Афраний және Помпейдің жақтастары Помпейді жіберуді ұсынды. Ақырында Бибулдың ұсынысы қабылданбады; Хортензийдің ұсынысына трибун вето қойды. Біраз уақыттан кейін, бір трибун – Гай Порций Катон – Спинтерді (қазір Киликияда) қайта шақыруды ұсынды. Тағы бір трибун – Луций Каниний Галл – Помпейді жіберуді ұсынды. Публий Клодий Пульхердің жақтастары Марк Лициний Красты жіберуді ұсынды. Консул Гней Корнелий Лентул Марцеллин барлық трибун ұсыныстарын мемлекеттік мерекелер деп жариялап, тоқтатты; Гай Катон сайлауға вето қоямын деп қорқытты. Ақырында Исауриктің ұсынысы Сенаттың мақұлдауына ие болды, бірақ кейіннен ветоланды. Соңында Помпейдің, Красс пен олардың қарсыластарының күресі нәтижесіз аяқталды. Консулдардың іс-әрекеттері және Бірінші триумвират деп аталатын үш адамның екеуі – Помпей мен Красс – екі адамның қарама-қарсы мүдделері олардың одағының «құлап жатқанын» көрсетті. Спинтер 56-54 жылдар аралығында Киликияны басқарды. Ол билік құрған кезеңде император атағын алды. Ол сондай-ақ Фригиядағы Апамеядағы провинциялық монетаханадан П. ЛЕНТВЛВС П. Ф. ИМПЕРАТОР деген жазуы бар үлкен күміс монеталар (цистофориялық тетрадрахмалар) шығарды. 53 жылы Италияға оралды, бірақ жеңіске жеткенін жариялауды үміттене отырып, померийден тыс қалды. Ол бұл мерекені 51 жылдың соңында тойлауға дейін екі жыл күтті.

Азамат соғысы

Кассиус Дионың айтуынша, Цезарьдің азаматтық соғысына дейін Спинтер Цезарьдің өкілеттігін ұзартуды қабылдамауға қатысты, 50 ж.б.д. Гай Скрибоний Курио енгізген қосымша айды дауыс беру арқылы қабылдамады. Дауыс беру кезінде оған Люций Домиций Аенобарб пен жас Маркус Юниус Брут қосылды. 49 ж.б.д. соғыс басталғанда Спинтер тез арада Цезарьге қарсы позиция алып, Помпейдің жағына шықты. Ол Домиций Аенобарбтың соғыстың басында Корфинийде үш легионмен Цезарьға қарсы тұруға жасаған әрекетіне қосылды, бірақ қоршауға түсіп, екі консул – Домицийдің ұлы, квесторлардың бірі, бұрынғы претор және Помпейдің префекті – капитуляциялауға мәжбүр болды. Цезарь олардың өмірін сақтап қалды, тіпті бас қолбасшы Домицийге алты миллион сестерций қайтарды; алайда Цезарь барлық әскерді алып, оларды Сицилияны басып алуға жіберді. Біраз ойланғаннан кейін, ол Помпей мен оның әскеріне Грекияға қайта оралды. Ол қайтып келген соң Цицерон Цезарьге Спинтерге көрсеткен жомарттығы үшін алғыс хат жазды; жеке өзінде Спинтер Цезарьдің мейірімділігінің халықтың қолдауын жойған жағдайда жоғалып кететін салқын және уақытша амал екеніне сенгендей көрінеді. 48 ж.б.д. Помпейдің бас әскері Фарсалда Юлий Цезарь мен оның лейтенанты Марк Антонийге қарсы шайқасты. Спинтер шайқаста күресті, ол Помпей әскерінің шешулі жеңілісімен аяқталды. Помпейдің өзі Мысырға қашып кетті (онда ол Мысыр билеушісі Птолемей XIII-тің бұл әрекеті Цезарьді қуанту үшін жасалған деген жаңылыс пікірмен өлтірілді), ал Спинтер Родосқа қашып кетті, онда бастапқыда қабылдамады, бірақ кейіннен оған пана берілді.

Өлім және отбасы

Секст Аврелий Виктор Спинтердің б.з.д. 48 жылы өлтірілгенін айтса да, Цицеронның "Брут" диалогы Спинтердің б.з.д. 47 жылдың басына дейін тірі қалғанын, соңғы мерзімі б.з.д. 46 жыл болғанын көрсетеді. Кіші Спинтер де әкесі сияқты, өз атын және лақап есімін "Спинтер" деп монеталарының артқы жағына жазды, ал алдыңғы жағында "Еркіндік" иесінің суреті бейнеленген. Спинтердің әйелі Публий Корнелий Долабелламен байланысқа түсіп, осының салдарынан олар ажырасты. Осы дау-дамайға қатысқан әйелі, шамасы, Кесилия Метелла болды. Сонымен қатар, Спинтер мен Луций Аврелий Котта арасында некелік байланыс болуы мүмкін.