Кіріспе

Цифрлық файлдардан немесе көркем туындылардан жасалған жоғары сапалы сиялы қағазға басылған суреттер. Giclée (/ʒ//iː/'/k//l//eɪ/ zheeKLAY) – көркем өнер ретінде саналатын және сиялы принтерлер арқылы жасалған цифрлық басылымдарды білдіреді. Бұл термин – неологизм, француз тіліндегі gicleur сөзінен туындаған, және 1991 жылы суретші Джек Дуганн бұл атауды қолданған. Алғашқыда бұл атау 1980-ші жылдардың соңында ойлап табылған әдіспен өзгертілген Iris принтерінде жасалған көркем суреттерге қатысты қолданылған. Кейіннен, бұл термин көбінесе архивтік сападағы, сиямен басылған кез келген көркем суреттерді білдіру үшін қолданылатын болды. Суретшілер, галереялар және баспаханалар жоғары сапалы басылымдар үшін оны жиі пайдаланады, сонымен қатар, кез келген сападағы көркем туындыларды басып шығару үшін де қолданылуы мүмкін.

Шығу тегі

Жиклей сөзін 1990 жылы Джек Дуганн қолданды. Ол Nash Editions баспасында жұмыс істеген суретші. Олар өзгертілген Iris принтерінде шығарып жатқан жаңа типтегі басылымдарға атау беруді қалады. Бұл үлкен форматты, жоғары ажыратымды өнеркәсіптік алдын ала басып шығару сиялы принтері болатын, онда сияны қабылдайтын қағаз айналмалы барабанға бекітіледі. Принтер көркем өнер басып шығаруға бейімделген. Дуганн мұндай басылымдарды коммерциялық баспа саласында дәлелдеме ретінде қолданылатын әдеттегі Iris басылымдарынан ерекшелеу үшін сөзді іздеді.

Этимология

Giclée француз тіліндегі "gicleur" сөзінен шыққан, бұл сөз француз техникалық терминінде саптама немесе соплоны білдіреді, ал "gicler" етістігі (шашырату) онымен байланысты. "Une giclée" (зат есім) сұйықтықтың шашырауы дегенді білдіреді. Француз тіліндегі "gicler" етістігі шашырату, ағызу немесе бүркіп тастау мағынасын береді. Дуганн "жикли" деген атауды таңдады. Бұл принтерлер CMYK (Циан, Маджента, Сары және Қара) түс процесін негіз ретінде пайдаланады, сонымен қатар тегіс градиенттерді (мысалы, ашық маджента, ашық циан, ашық және өте ашық сұр) жасау үшін қосымша түс картридждерін қолданады, ал жоғары деңгейдегі принтерлерде 12 түрлі сияға дейін (қызғылт, жасыл, күлгін (Epson); қызыл, жасыл, көк (HP); 11+ Chroma Optimizer [лак]) қол жеткізеді, бұл кеңірек түс спектрін қамтамасыз етеді. Осындай сиямен сурет салуға болатын әртүрлі материалдар бар, олардың ішінде әртүрлі текстуралар мен жабындар, мысалы, матовый фотоқағаз, акварельдік қағаз, мақта мата, алдын ала жабылған мата немесе текстуралы винил кіреді.

Қолданбалар

Суретшілер көбінесе өзінің екі өлшемді суреттерін, фотосуреттерін немесе компьютерде жасалған суреттерін көшіру үшін сиялы басып шығаруды қолданады. Кәсіби түрде жасалған сиялы баспалар, мұндай көшірмелер үшін дәстүрлі түрде қолданылатын төрт түсті офсеттік литографияға қарағанда әлдеқайда қымбатқа түседі. Үлкен форматтағы сиялы баспа, 1000 данадан басылған төрт түсті офсеттік литографиядан он есеге дейін қымбат болуы мүмкін, сканерлеу және түс түзету ескерілмегенде. Төрт түсті офсеттік литографиялық баспалардың кемшілігі – жұмыстың барлығын бірден, үлкен таралыммен басып шығару қажеттігінде. Сиялы басып шығаруда суретшіге қымбат басып шығару тақтасын орнатуға немесе төрт түсті офсеттік баспаның үлкен таралымын сақтауға және таңдауға кеткен шығындарды төлеудің қажеті жоқ. Бұл суретшіге қажетті уақытта бизнес-модельді қолдануға мүмкіндік береді, себебі суреттер сұранысқа қарай жеке-жеке басылып, сатылуы мүмкін, бұл сиялы басып шығаруды экономикалық жағынан тиімді нұсқаға айналдырады. Сиялы басып шығарудың қосымша артықшылығы – суреттерді шығару процесін, соның ішінде түсті түзетуді және қолданылатын материалдарды толық бақылауға алу мүмкіндігі. Осының нәтижесінде көптеген жеке суретшілер өздерінің принтерлерін сатып алып, пайдаланады.