Кіріспе

Канадалық саясаткер

Эдвард Уилан (1824 – 10 желтоқсан 1867) Квебек конференциясына Принц-Эдуард аралының делегаты және Канада Конфедерациясының негізін қалаушылардың бірі болды. Уилан сонымен қатар журналист, шешен және жауапты үкіметті жақтаушы болды.

Алғашқы жылдар

Эдвард Уилан 1824 жылы Ирландияның Майо округіндегі Баллина қаласында дүниеге келді. Ол жеті жасында 1831 жылы отбасымен бірге Новая Шотландияның Галифакс қаласына көшіп келді. Галифакста өскен кезінде оған Джозеф Хоу және Ричард Баптист О'Брайен әсер етті. О'Брайен – талантты оратор және Уиланның Галифакстағы Сент-Мари мектебіндегі мұғалімі болған белсенді ирландтық дін қызметкері еді. Осы екі адамның ықпалымен Уилан 18 жасында оқуын тастап, ирландтық католик, либералды «The Register» газетінің редакторы болып жұмыс істеуге кірісті.

Журналистік мансап

Эдвард Уилан – ирландтық рим-католиктеріне арналған The Register газетінде жұмыс істеген канадалық журналист.

Саяси мансап

1846 жылдың тамызында Уилан Кингс округінің Сент-Питерс аймағынан құрылтай депутаты болып сайланды. Өмірінің соңғы жылына дейін ол құрылтай депутаты қызметін атқарды, бірақ қатысуы жиі болмады. Уиланды сынағандар оның саяси ұстанымындағы құштарлық пен шеберлік оның жарияланған еңбектеріндегідей болмағанын айтады. 1846 жылдың күзінде Уилан тағы бір газеттік кәсіп бастауға тырысты, атап айтқанда, "Экзаменатор" газетін шығаруға. Бұл басылым жабылуға жақын болды, бірақ ол оны сақтап қала алды. Уилан 1850 жылдың көп бөлігін жауапты үкімет концепциясы туралы мәжілістерде сөз сөйлеуге арнады. Бұл Уиланның беделінің артуына әкелді және 1851 жылдың сәуірінде ол Атқарушы кеңес мүшесі болып тағайындалды, сондай-ақ Королеваның баспашысы қызметіне ие болды. Осы жаңа үкіметтік қызметінде Уилан көп уақытын Тегін Білім беру туралы заңға, сайлау құқығының кеңейтілуіне және Жер сатып алу туралы заңға қатысты маңызды либералдық реформаларды қорғауға жұмсады. Бұл либералдық реформалар пікір таласына түсті, ал Уилан сынның көп бөлігін өз мойнына алды.

Конфедерация

1864 жылы Ұлыбританияның Солтүстік Америка отарларының бірігуі күн тәртібінде тұрды. Либералдар конфедерацияға қарсы болғанымен, Уилан оны Принц-Эдуард аралының өз істерін өзі басқару мүмкіндігі ретінде қарастырғандықтан конфедерацияны қолдады. Уилан Квебек конференциясына делегат ретінде таңдалды. Осы конференцияға қатысқаннан кейін Уилан конфедерацияны одан да ынтамен жақтады. Оның тырыстарына қарамастан, көптеген саясаткерлер мен тұрғындарды көндіруге қол жеткізбеді, соның салдарынан Уилан көңілі тоймады.

Саяси мансабының аяқталуы

Уиланның Конфедерацияға қатысты ұстанымы, сондай-ақ басқа да мәселелер оны Либералдық партия ішінде оқшаулануға алып келді. 1867 жылғы сайлауда Уилан 21 жылдан кейін алғаш рет жеңіліске ұшырады. Оның жеңілісіне бір ғана себеп болған жоқ. Ол Тенент Лигасын және фениандық қозғалысты сынап, дәстүрлі қолдаушыларының сенімін жоғалтты. Сонымен қатар, оның Конфедерацияны қолдауы ПЭИ халқына ұнамады. Осы үш мәселе бойынша оның қарсыласы Эдвард Райли артықшылыққа ие болды. Дегенмен, Уилан жеңілістің себебі Рейлиді қолдаған, жаңа тағайындалған Сент-Питерс шіркеуінің дін қызметкері, әке Уильям Феланның наразылығы деп ойлады. Уилан дін қызметкерлері сайлауға артық әсер етті деп сақты. Бұл жеңіліс Уиланды қатты ренжітті, ал 1867 жылдың күзінде денсаулығы ақырындап нашарлай бастады. Уилан 1867 жылдың 10 желтоқсанында қайтыс болды.