Кіріспе

Ағылшын тілінің түрлері

Батыс өлкесінің ағылшын тілі – ағылшын тілінің түрлері мен акценттерінің жиынтығы, оны Англияның оңтүстік-батысында орналасқан Батыс өлкесінің көптеген жергілікті тұрғындары қолданады. Батыс өлкесі көбінесе Оңтүстік-Батыс Англияның ресми аймағын қамтиды деп анықталады: Корнуолл, Девон, Дорсет, Сомерсет, Уилтшир, Бристоль және Глостершир округтері. Дегенмен, аймақтың нақты солтүстік және шығыс шекараларын анықтау қиын. Іргелес графтықтарда – Херефордшир, Ворчестершир, Гэмпшир, Беркшир және Оксфордширде ұқсас акценттермен және, тіпті, көршілес аймақтардағы тілдерге кейбір ұқсастықтары бар, бірақ сол себепті ерекше диалекттерге кездесуге болады. Осы аймақтардың, әсіресе ауылдық жерлердің тұрғындары әлі де өз сөйлеуінде Батыс өлкесінің ықпалын сақтап отырса да, олардың ұялылығы мен қалалануының артуы салдарынан, осы округтердің халық саны көп жерлерінде диалекттердің өзі, халықтың әртүрлі жергілікті акценттерінен айырмашылығы, сирек кездесе бастады. Академиялық тұрғыдан аймақтық айырмашылықтар диалектілік формалар деп есептеледі. "Ағылшын диалектілерін зерттеу" Оңтүстік-Батыс аймағындағы сөйлеу ерекшеліктерін анықтады, олар стандартты ағылшын тілінен Англияның шалқары солтүстігіндегідей ерекшеленеді. Белгілі бір жерге байланысты Уэльс және Корнуолл тілдерінің де әсері бар.

Әдебиетте, кинода және теледидарда

Әдеби контексттерде, қолданылудың көп бөлігі поэзияда немесе диалогта "жергілікті бояуды" қосу үшін болды. Соңғы кезде бұл стильдегі проза сирек кездеседі, бірақ 19-ғасырға дейін ол кеңінен қолданылды. Батыс аймақтарының диалектілері көбінесе "Маммерсет" деп аталады, бұл хабар тарату үшін жасалған, оңтүстік ауылдық акцентінің жалпылама түрі.

Ерте кезең

Кейінгі Батыс Саксон диалектісі кейінгі Англо-Саксон Англиясының стандартты әдеби тілі болды, сондықтан англосаксон әдебиетінің көп бөлігі, соның ішінде "Беовульф" эпикалық поэмасы және "Джудит" поэтикалық Библиялық парафразы Батыс Саксон диалектісінде сақталған, бірақ олардың бәрі бастапқыда Батыс Саксон тілінде жазылмаған. Орта ғасырларда "Суммер ис икумен ин" (XIII ғасыр) осы диалекттегі маңызды туындының мысалы болып табылады. Корнуол тілі (және бретон тілі) ежелгі британ тілінен (бритондық/бриттондық) тараған, ол Батыс Саксондар аймақтың көп бөлігін жаулап алып, қоныстанғанға дейін қазіргі Батыс елдерінде кеңінен қолданылған. Корнуол тілі жоғары орта ғасырдың көп бөлігінде тек халық тілі ғана емес, сонымен қатар Корнуоллдың барлық топтары арасында беделді тіл болды, және Нормандердің басып алуынан кейін Девонның үлкен аудандарында да сөйленді. Корнуол тілі орта ғасырдың соңында ағылшын тілінің батысқа қарай кеңеюімен құлдырауға ұшырады, ал Дұға кітабы көтерілісінен кейін XVIII ғасырда толық жойылып, қайта жаңғырусыз құлдырады. (Қазіргі кезде оның тірілуі байқалады).

17 ғасыр

"Лир патшасында" Эдгар өзінің түрлі тұлғаларының бірі ретінде Батыс аймағының диалектісінде сөйлейді. Фрэнсис Дрейк пен Уолтер Рэли королева Елизаветаның сарайындағы күшті девон акценттерімен ерекше көзге түсті.

18 ғасыр

Том Джонс (1749) Генри Филдингтің Сомерсет округінде өтетін шығармасы, көбінесе диалог түрінде жазылған. Бұл – алғашқы нағыз ағылшын романдарының бірі саналады.

19 ғасыр

Уильям Барнстың Дорсет диалектісіндегі өлеңдері (1801–1886). Уолтер Хоукен Трегеллас (1831–1894), Корнуолл графтығының жергілікті диалектісінде жазылған көптеген әңгімелердің және басқа да көптеген еңбектердің авторы. Энтони Троллоптың (1815–1882) "Барсетшир шежірелері" (1855–1867) кітаптар сериясы да диалогтарда кейбір диалекттерді қолданады. Томас Хардидің (1840–1928) романдары жиі диалектті диалогтарда қолданады, әсіресе "Д'Урбервиллдердің Тессі" (1891) романында. Эдвард Словтың "Уилтшир өлеңдері мен әңгімелері" (1894) және басқа да еңбектері Уилтшир диалектісінде жазылған. Гилберт пен Салливанның "Соқпақшы" (The Sorcerer) операсы Сомерсеттегі Пловерли атты ойдан шығарылған ауылда өтеді. Кейбір диалогтар мен әндердің сөздері, әсіресе хор үшін, Батыс Англияның сөйлеуіне фонетикалық жақындығымен ерекшеленеді. "Пензанс қарақшылары" және "Руддигор" екеуі де Корнуоллда өтеді. Зеннордан келген фермер Джон Дейви Корнуоллдың туған тіліндегі "Кранкен Рим" әнін жазды. Р.Д. Блэкмордың "Лорна Дун" романы. Блэкмордың сөзіне сүйенсек, ол кейіпкерлерінің сөйлеу стилі үшін "фоногогиялық" стильді пайдаланды, олардың акценттері мен сөздерін ерекше атап көрсетті. Ол өзінің барлық романдарында кейіпкерлерінің диалогтары мен диалектілеріне көп көңіл бөлді, Exmoor аймағында өмір сүрген әртүрлі адамдардың ойлары мен сөздері қалай қалыптасқанын, олардың ырғағы мен акценттерін шынайы бейнелеуге тырысты.

20 ғасыр

"Зуммерзет сөйлеуі" Чарльз Джордж Харпердің "Сомерсет жағалауы" (1909) кітабында талқыланған. Перси Г. Стоунның "Топырақ жырлары" (Songs of the Soil) – Уайт аралы диалектісіндегі өлеңдер, фонетикалық түрде жазылған, және Батыс елдерінің "негізгі" диалектілерімен ұқсастықтары бар. Джон Каупер Поуис (1872–1963) жазған "Гластонбери романсы" (1933) жергілікті Сомерсет диалектін еліктеп жазылған әңгімелерді қамтиды. Альберт Джон Коулс (1876–1965), Ян Стюэр атымен жазған, жергілікті Девон газеттері үшін Девоншир диалектісінде 3000 қысқа әңгіме жазды, олардың жинақтарын шығарды, сондай-ақ оларды сахнада, кинода және радиода орындады. Дэвид Фут (1929–2021) Батыс елдері туралы жиі жазды. "Шығыс Кокерден іздер" атты кітабы оның балалық шағындағы ауыл және одан ары қарай туралы баяндайды. Лори Лидің (1914–1997) "Сидр Розимен" (Cider with Rosie, 1959) сияқты туындылары Бес аңғар аймағындағы Глостерширдегі балалық шақты біршама идеализациялап көрсетеді. Джон Фаулздың "Дэниел Мартин" романында басты кейіпкердің сүйіктісінің диалектісі бейнеленген. Деннис Поттердің "Көкке боялған төбелер" телеспектаклі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дин орманындағы балалар туралы. Әңгімелер орман диалектісінің стилінде жазылған. Адж Катлердің (Nailsea қаласынан, 1974 жылы қайтыс болған) әндері Батыс елдерінің диалектісімен және күшті Сомерсет акцентімен танымал болды. Оның мұрасы қазіргі "Вурзелдер" және басқа да "Скрампи және Батыс" деп аталатын әртістерде сақталған. "The Yetties" фольклорлық тобы Дорсет диалектісінде жазылған әндерді орындайды (олар Йетминстерден шыққан). XTC тобының жетекші вокалисі Энди Партридж айқын Уилтшир акцентіне ие. Оның сөйлеуінде бұл акцент анық байқалатын болса, кейбір әндерінде де естілуі мүмкін. Дж. К. Роулингтің "Гарри Поттер" фантастикалық романдарының кейіпкері Хагрид Батыс елдерінің акцентімен сөйлейді. "Қақпақтың" (The Trap Door) басты жаман кейіпкері Берк актер және комедияшы Уилли Раштонның дауысымен дыбысталады. "Time Team" бағдарламасынан танымал археолог Фил Хардинг күшті Уилтшир акцентімен сөйлейді.

Сөздік

Кейбір сөздіктер ағылшын тіліндегі өткен дәуірдің сөздеріне қатысты, мысалы, "to hark" ("ark a'ee"), "thee" (көбінесе "'ee" деп қысқартылады), "to be" етістігінің инфинитив түрін көбірек қолдану және т.б. Бұл терминдердің кейбіреулері ескірген, бірақ кейбіреулері қазіргі уақытта қолданылады. Phrase Meaningacker (North Somerset, Hampshire, Isle of Wight) досыafear'd (Dorset) қорқу, мысалы, Дорсеттің ресми ұраны "Кім қорқады?". Alaska (North Somerset) Мен оған сұраймынAllernbatch (Devon) ескі жараAlright me Ansum? (Cornwall & Devon) Қалайсың, досым?Alright me Babber? (Somerset), Gloucestershire and Bristol "Алкей, мен жауап беремін" дегенге ұқсас. Alright my Luvver? (Батыс елдік сөйлеуде "жақсы жолдас" фразасы сияқты, оның ешқандай тәндік мағынасы жоқ, бұл жай ғана сәлемдесу. Жалпы Батыс елінде қолданылады)anywhen (Hampshire, Isle of Wight) кез келген уақытта'appen (Devon) мүмкін, болу мүмкінAppleknocker (Isle of Wight) Уайт аралының тұрғыны. arable (Devon, Dorset, Somerset, Wiltshire and the Isle of Wight) ("қорқынышты"), көбінесе жол бетін сипаттау үшін қолданылады, мысалы, "Thic road be arable"Bad Lot (North Somerset) мысалы, "They'm a bad lot, mind"baint (Dorset) емеспін, мысалы, "I baint afear'd o' thic wopsy". bauy, bay, bey (Exeter) ұлBeached Whale (Cornwall) көп мағынасы бар, көбінесе "gurt emmet" дегенді білдіредіBenny (Bristol) ашуыңызды жоғалту (Crossroads кейіпкерінен)Billy Baker (Yeovil) woodlouseblige (Bristol) blimeyBoris (Exeter) әкесі ұзақ аяқBunny (West Hampshire/East Dorset) тік орманды аңғарCaulkhead (Isle of Wight) ұзақ уақыт аралда тұратын, әдетте онда тұратын отбасының ұрпағы. Бұл аралдың арқан және калькулятор өндірісіне көп қатысы бар екенін білдіреді. cheers (Dorset/Wiltshire/Gloucestershire) Сәлем немесе кейін көрісеміз, мысалы: Bob: Мен енді кетемін. Bar: А? Жарайды, Bob. cheerzen/Cheers'en (Somerset, Bristol) Рахмет (Cheers, then)chinny reckon (North Somerset) Мен сізге мүлдем сенбеймін (ескі Батыс ел ағылшын тілінен ich ne reckon 'Мен есептей алмаймын/есептеймін')chine (East Dorset/Isle of Wight) тік орманды аңғарchiggy wig (Dorset) Woodlousechuggy pig (North Somerset) woodlousechump (North Somerset) отқа арналған бұтақchuting (North Somerset) (ауызға "ату") құбырларcomical (North Somerset, Isle of Wight) ерекше, мысалы, 'e were proper comicalcombe (Devon,Somerset,Wiltshire, Isle of Wight) (ауызға 'coombe') тік орманды аңғарcoombe (Devon, North Somerset, Dorset) тік орманды аңғар. Combe/Coombe - Девондағы ең көп таралған екінші орындық элемент және Уэльстің cwm-ына тең. coupie/croupie (North Somerset,Wiltshire, Dorset, Isle of Wight & Bristol) бүгілу, мысалы, coupie downcrowst (Cornwall) пикникке түскі ас, cribcuzzel (Cornwall) жұмсақdaddy granfer (North Somerset) woodlousedaps (Bristol, Wiltshire, Dorset, Somerset, Gloucestershire) спорттық аяқ киім (плимсольдер немесе жаттықтырушылар) (осылай-ақ Оңтүстік Уэльсте кеңінен қолданылады)Diddykai, Diddycoy, Diddy (Isle of Wight, Hampshire, Somerset, Wiltshire) Циган, саяхатшыdimpsy (Devon) сумерек күйін сипаттау, мысалы, оның дымпсидизи (Уайт аралы) киімсіз күйін сипаттау (француздық deshabille)doughboy (Dorset, Somerset) печеньDreckley (Cornwall, Devon, Somerset & Isle of Wight) жақын арада, mañana сияқты, бірақ аз қысыммен (түзу немесе тікелей жалпы ағылшын тілінде қолданылғаннан тікелей) Мен сізбен Dreckley болам немесе ол мені Dreckley көзімен қарады. drive (Bristol, Gloucestershire, Somerset & Wiltshire) такси немесе автобус жүргізушісі. Автобустан түсіп бара жатқанда "Cheers drive!" дегенді айту әдеттегідей. Emmet (Cornwall and North Somerset) турист немесе қонақ (көршілеу)et (North Somerset) соның өзі, мысалы, Giss et peak (Маған сол тақтаны бер)facety/facetie (Glos.) мақтанды, құқықтары бар, сноб, мысалы, Ол өте сноб. gallybagger (Isle of Wight) қорқытушыGeddon alt; geddy on (Crediton, Devon) келе бер, мысалы, geddon chap! ынталы ынталандыру немесе қуанышgert lush (Bristol) өте жақсыgleanie (North Somerset) үйрек құсыgockey (Cornwall) ақымақgramersow (Cornwall) woodlousegranfer әкесігранферриг (Уилтшир) woodlousegrockle (Devon, Dorset, Somerset, Wiltshire,west Hampshire and the Isle of Wight) турист, қонақ немесе цыган (көршілеу)grockle shell (Devon, Dorset, Somerset, Wiltshire and the Isle of Wight) керуен немесе автокөлік (көршілеу)grockle can (Devon, Dorset, Somerset, Wiltshire and the Isle of Wight) туристерді тасымалдайтын автобус немесе автобус (көршілеу)gurt (Cornwall, Devon, Somerset, Dorset, Bristol,Wiltshire, South Glos and the Isle of Wight) үлкен немесе ұлы, көлемді көрсету үшін жиі қолданылады, мысалы, "Бұл үлкен трактор!". haling (North Somerset) жөтел(h)ang' about (Cornwall, Devon, Somerset, Dorset, Hampshire & the Isle of Wight) күту немесе тоқтау, бірақ кенеттен ой келгенде жиі айтылады. hark at he (Dorset, Wiltshire, Somerset, Hampshire, Isle of Wight) (ауызға 'ark a' 'ee) тыңдаңыз, көбінесе сарказм. headlights (Cornwall) бас ауруы, бас айналуыhilts and gilts (North Somerset) тиісінше аналық және аталық шошқалар. hinkypunk Will o' the wisphucky duck (Somerset, әсіресе Radstock) Aqueduct (Акваэдукт сол кездегі Сомерсет кеніштеріне арналған жаңа сөз болды және ол "Хаки Дак" деп бұзылды. huppenstop (North Somerset) сүт жинауға арналған тастан жасалған платформа енді қолданылмайды, бірақ көбі әлі де фермалардан тыс жерде бар. ideal (Bristol,North Somerset) идея; Бристольде жергілікті тілдерде сөйлейтін адамдар a-мен аяқтайтын сөздерге l қосуға бейім. кез келген жағдайдаJanner (Devon, esp. Plymouth) әртүрлі мағыналары бар термин, әдетте Девонмен байланысты. Теңізден күнкөрісін табатын адамға арналған ескі термин. Плимут тұрғындары көбінесе жанерлер деп аталады, ал қаланың футбол командасы Plymouth Argyle жанкүйерлері кейде осылай аталады. Уилтширде ұқсас сөз "jidder" қолданылады - мүмкін "цыган" сөзімен байланысты. Janny Reckon (Cornwall and Devon) Chinny Reckon және Janner сөздерінен алынған, көбінесе балықшының асыра бағаланған әңгімесіне жауап ретінде қолданылады. Jasper (Devon, Wiltshire, West Hampshire) ара. keendle teening (Cornwall) шамды жағуkern (Somerset) қалыңдату, әсіресе сүт өнімдеріне қатысты - 'kerned yogurt'Kimberlin (Portland) Уэймуттан немесе одан ары келген адам - Портланд емесLove, My Love, Luvver Сүйіспеншілік сөздері өздігінен қолданылады. Сәлемдесуге қосылып, бейтаныс адамдарға айтылуы мүмкін, мысалы, "Қайырлы таң, сүйіктім" дүкеншіге айтылуы мүмкін. Сондай-ақ "Alright my Luvver?" қараңыз. Ling (Cornwall) Ling 'ee 'ere — Мұны лақтырMadderdo'ee (Cornwall) Маңызды ма?maid (Dorset, Devon) қызmaggoty (Dorset) қиялға толыmackey (Bristol) үлкен немесе зор, көбінесе пайдалыmallyshag (Isle of Wight) гусеницаmang (Devon) араластыруmush (Dorset, Gloucestershire, south Hampshire) достық сәлемдесу, мысалы, matenipper (Isle of Wight/Gloucestershire) жас ұл, сондай-ақ гетросексуал еркектер арасындағы махаббат сөзі, 'дос' сияқты қолданылады. Now we're farming. (Somerset) нәрсе жақсы жүріп жатқанын немесе жоспарланғанын сипаттау үшін қолданылатын термин, "газбен пісіріп жатырмыз" фразасы сияқты. old butt (Gloucestershire, Forest of Dean) досOoh Arr (Devon) көп мағынасы бар, соның ішінде "о, иә". Wurzels танымал еткен бұл фраза стереотипті болды және Батыс елдік диалекттерін сөйлейтін адамдарды моқтап алу үшін жиі қолданылады. Қазіргі кезде Ooh Ah дұрыс фраза болып саналады, бірақ көбінесе стереотиптерден қашу үшін одан аулақ болады. Ort/Ought Nort/Nought (Devon) Бір нәрсе / "Мен сізге ештеңе бермедім" = "Мен сізге ештеңе бермедім", "'Er did'n give I nought" = "Ол маған ештеңе бермеді"Overner (Isle of Wight) Аралдан емес, материктік адам. Өте көп қолданыладыOverlander (Isle of Wight) Аралдың тұрғыны емес, сырттан келген адам. Overner (се...