Кіріспе

Ресейлік православие діни қызметкері Николай (Касаткин), Апостолдармен тең, Жапония архиепископы, Иван Дмитриевич Касаткин (Иоанн Димитриевич Касаткин; 13 тамыз 1836 [ескі стиль бойынша 1 тамыз 1836] – 16 ақпан 1912) – орыс православие діни қызметкері, монах және епископ. Ол Шығыс православие шіркеуін Жапонияға таныстырды. Токио православие соборы (Жапония метрополиттік епархиясы), Токио Қайта тірілу соборы, жергілікті қауымдық тарапынан алғашқыда, ал бүгінде бүкіл елде оның еңбегін еске алу мақсатында Nikorai деп аталады.

Ерте өмір

Николай Ресей империясының Смоленск префектурасында орыс православие дьяконы Димитрий Касаткиннің отбасында дүниеге келді. Оның анасы ол бес жаста болғанда қайтыс болды. 1857 жылы ол Санкт-Петербургтегі теологиялық академияға түсті. 1860 жылдың 24 маусымында академия ректоры, епископ Нектарий Надеждин оған Николай есімін берді. Николай сол жылдың 29 шілдесінде дьякон етіп изделіп, келесі күні академия шіркеуінің алтарында (Юлиан күнтізбесі бойынша Апостолдар күні) дін қызметкеріне изделіп, священник болып тағайындалды.

Жапония

1861 жылы 2 шілдеде Николай Хакодатедегі Ресей консулдығының шіркеуіне қарасты дін қызметкері ретінде Жапонияның Хоккайдо префектурасындағы Хакодате қаласына келді. Ол семинарияда оқып жүрген кезінде осы шіркеуге дін қызметкерін іздейтін хабарламаны көргеннен бастап осы лауазымға өзі ерікті түрде келді. Консулдыққа келген соң, ол жапон тілін зерттеп, оны тез меңгерді. Жапониядағы алғашқы сегіз жылында ол буддизмді зерттеді, және өзінің айтуынша, "жапон тарихын, дінін және жапон халқының рухани мәдениетін зерттеуге бар күшімен тырысты". Консулдық шіркеуінде ол үш жапонды дінге өткізді, олардың бірі – бұрынғы самурай және синто діни қызметкері Савабе Такума, ол бастапқыда оны өлтіру үшін үйіне келген еді. Дінгеннен кейін Савабе алғашқы жапон православие дін қызметкерлерінің бірі болды. 1870 жылы Николай архимандрит болып тағайындалды және Токиоға көшіп, кең ауқымды миссионерлік жұмысты бастады. Ол штаб-пәтері үшін Канда-Суругадайдағы биік жердегі жерді сатып алды, ол кейін Жапония православие архиепископының орындығына айналды. Оның басшылығымен 1870 жылға қарай православие қауымы 4000-нан асты, ал 1912 жылға қарай шамамен 33000 адам мен 266 православие қауымы болды. Николай 1880 жылдың 30 наурызында Рига архиепископиясының көмекшісі Ревель епископы болып киеліленді. Николай ешқашан қалаға бармаған, бірақ Ревель приходтары оның жапондық миссиясын қаржылық тұрғыдан қолдады. Шығыс православие шіркеуі дәстүрінде епископтар өз орындықтарымен қол қояды, бірақ Николай Ревельді атамай, "Епископ (Епископ) Николай" деп қол қоюды қалыптастырды. 1891 жылы Токиодағы Қайта тірілу соборының киелілену рәсімін өткізді, ал 1907 жылдың 6 сәуірінде Ресей православие Киелі Синоды оны Бүкіл Жапония архиепископы дәрежесіне көтерді.

Ресей-жапон соғысы

Орыс-жапон соғысы кезінде Николай Жапонияда қалды. Сол күндер оған өте қиын болды. Оның туған жеріне деген махаббаты, Жапония епископы ретінде адал жамағатын қолдау және жапон императоры мен Жапон императорлық армиясы мен теңіз күштері үшін дұға ету парызымен қақтығысты. Сол кездегі православиелік литургияда дін қызметкерлері патша мен оның әскеріне бата берумен қатар, дұшпандарының жеңілісін тілеуге міндетті болды. Сондықтан Николай соғыс кезінде ешқандай публично қызметке қатыспады; керісінше, жапондық жамағатын армия мен теңіз күштері үшін дұға етуге және оларға көмектесуге шақырды. Кейбіреулер оны Ресейге қайтуға көндіруге тырысты, бірақ ол бас тартты және жапондық жамағат пен орыс соғыс тұтқындары үшін белсенді жұмыс істеді. Осакадағы Хамадера лагерінің жағдайы туралы хатында Николай орыс сарбаздарының сауатсыздығына таңырқанын жазды: он тұтқынның тоғызы оқи алмайтын болды. Николай тұтқындарды оқыту және оларға күтім жасау үшін лагерьлерге дін қызметкерлері мен мұғалімдерді жіберді. Оның мінез-құлқы мен әдеп-ғұрпы православиеліктерге ғана емес, христиан емес адамдарға да әсер етті.

Кейіпкер

Тіпті император Мэйдзидің өзі де оның мінез-құлқына, әсіресе Ресей императорлық үйі мен Жапония үкіметі арасындағы дипломатиялық күш-жігеріне таң қалды. Ресей патшасы Николай II Александр III тұсында таққа отырған кезде, жас Николай II Жапонияға сапар шегіп, Оцу оқиғасы кезінде жапон полициясынан жарақат алды. Епископ Николай осы оқиғаны шешуге көп күш жұмсады. Николайдың жапон тілін үйренуі сәтті аяқталды, ол оған барлық литургиялық кітаптарды, сондай-ақ Киелі кітаптың көп бөліктерін – Жаңа өсиетті, Забурдың толық мәтінін, Жаратылыс кітабының басым бөлігін және Ишая кітабын Осакадағы «Каитокудо» канбун жеке мектебін басқарған жапон христиан ғалымы Накай Цугумароның көмегімен аударуға мүмкіндік берді. Оның аудармалары бүгінге дейін Жапон православие шіркеуінің литургиясында қолданылып келеді. Шіркеу әндерін ұнататын Қасаткин жапон халқына осы өнерді таныстыруға зор үлес қосты. Ол сонымен қатар діни семинария, ұлдар мен қыздарға арналған бастауыш мектептер, кітапхана, пана және басқа да мекемелер құрды. Николай жылдар бойы орыс тілінде күнделік жазып, Жапонияның алғашқы православие шіркеуінің пасторлық өмірін, сондай-ақ Мэйдзи дәуіріне қатысты ойларын және бақылауларын тіркеді. Оның күнделігі 1923 жылғы Ұлы Канто жер сілкінісінде өртеніп, жоғалды деп есептелді, бірақ орыс әдебиетін зерттеуші Кеносуке Накамура оны қайта тауып, 2004 жылы «Святого Николая Японскогонің күнделіктері» (5 томдық, Санкт-Петербург: Гиперион, 2004) деген атпен жариялады. Накамура күнделіктің толық мәтінін жапон тіліне аударып, 2007 жылы түсіндірмелерімен бірге жариялады. Николай «Христиандық миссия тұрғысынан Жапония» атты еңбегінде буддизмді жан-жақты зерттеді, ол 1869 жылы жарық көрді. Бұл орыс тіліндегі оқырман үшін жапон буддизмі туралы алғашқы мағлұмат болды.

Құрмет

Николай – Жапон православие шіркеуінің алғашқы қасиеттісі. Өлгеннен кейін денесі Уэноның жанындағы Токио қаласындағы Янака бейітіне жерленді. 1970 жылы ол "Апостолдармен тең, Жапония архиепископы, қасиетті Николай" деп қадірленді. Оның мерекесі 3 ақпан (ескі стиль бойынша), 16 ақпан (жаңа стиль бойынша). Ресей православие шіркеуі мен Жапон православие шіркеуі бұл мерекені ескі стиль бойынша күні бүкіл ел бойынша тойлайды. Гунма префектурасының Мейбаши қаласында 1974 жылы салынған, оны еске алатын шіркеу бар. Мәскеуде де Жапонияның қасиетті Николайына арналған шығыс православие шіркеуі бар.