Кіріспе

Британдық саясаткер (1920–1987)

Артур Кристофер Джон Сомс, Барон Сомс, (12 қазан 1920 – 16 қыркүйек 1987) – британдық консервативті саясаткер, Еуропалық комиссар және Оңтүстік Родезияның соңғы губернаторы. Ол 1950 жылдан 1966 жылға дейін Бедфорд округінен Парламент депутаты болды. Ол бірнеше үкіметтік қызметтер атқарды және министрлік деңгейіне жетті.

Ерте өмір және білім

Сомс Англияның Букингемшир графтығындағы Пенн қаласында, капитан Артур Гранвилл Соумстің ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі, Олав Баден-Пауэллдің (әлемдік басшы қыз) ағасы және бір текті сыра қайнатушылар ұрпақтары болған. Сомс кішкентай кезінде ата-анасы ажырасып, анасы Чарльз Риске (кейін 8-ші барон Дайнвор) үйленді, одан Ричард Рис, 9-шы барон Дайнвор және басқа балалары дүниеге келді. Сомс Вест Даунс мектебінде, Итон колледжінде және Сэндхерсттегі Корольдік әскери колледжінде білім алды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Колдстрим гвардиясының офицері болып тағайындалды. Соғыс жылдарында Францияда, Италияда және Солтүстік Африкада қызмет етті, 1942 жылы Эль-Аламейн шайқасының екінші кезеңінде көрсеткен ерлігі үшін француздық «Круа-де-Герр» орденімен марапатталды.

Саяси мансап

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери қызметтен кейін Сомс Парижде әскери атташе көмекшісі болып қызмет етті. Ол 1950-1966 жылдары Бедфордтың консервативті депутаты болды және 1955-1957 жылдары Энтони Иден басшылығымен әуе жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары, ал 1957-1958 жылдары Гарольд Макмиллан басшылығымен адмиралтействоның парламенттік және қаржылық хатшысы болды. 1955 жылы туған күніне орай, ол Британ империясының орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды. 1958 жылы ол Тайлық кеңеске мүше болып сайланды. Ол Макмиллан басшылығымен соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшы (кабинеттен тыс) ретінде 1958 жылдан 1960 жылға дейін, содан кейін Макмилланның және оның орнын алмастырған Алек Дуглас Хоумның кабинеттерінде 1960 жылдың шілдесінен 1964 жылға дейін ауыл шаруашылығы, балық шаруашылығы және азық-түлік министрі болып қызмет етті. 1964 жылғы жалпы сайлауда консерваторлар жеңіске жеткен жағдайда, оны сыртқы істер министріне көтеруге уәде берген еді, бірақ олар мұны істеген жоқ. 1965-1966 жылдары Сомс Эдвард Хит тұсында сыртқы істердің көлеңкелі хатшысы болды. Ол 1966 жылғы сайлауда парламенттегі орыннан айырылды. 1968 жылы Харольд Уилсон оны Франция елшісі етіп тағайындады, ол 1972 жылға дейін қызмет етті. Елші болған кезінде ол 1969 жылдың ақпан айында Сомс пен француз президенті Шарль де Голльдің жеке кездесуінен кейін "Сомс ісіне" қатысты. Соңғысы Ұлыбританияның үлкен және еркін Еуропалық одақта серіктестігі туралы екіжақты келіссөздер ұсынды, бұл келіссөздерге одақтың басқа мүшелері қатыспады. Британ үкіметі ақырында бұл ұсыныстан бас тартты, бұл бір уақытқа франко-британ қарым-қатынасын шиеленістірді. Содан кейін ол 1973-1976 жылдары Еуропалық комиссияның вице-президенті болды. Ол 1975 жылы Консервативтік партияның басшылығына сайлауда Эдвард Хитке қарсы шығуға мүмкіндік беретін үміткер ретінде қарастырылды. Егер ол сайлауға қатысқан болса, Маргарет Тэтчер жеңіске жетер емес еді. Ол 1978 жылы 19 сәуірде Шығыс Сассекс графтығындағы Флетчинг бароны Сомс ретінде өмірлік теңестірілді. Ол 1979-1980 жылдары Оңтүстік Родезияның уақытша губернаторы болды, оған Ланкастер Хаус келісімінің шарттарын басқару және оның Зимбабвеге үкіметтік ауысуын қадағалау міндеті жүктелді. 1979 жылдан 1981 жылға дейін ол Оңтүстік Родезиядағы міндеттерімен қатар Маргарет Тэтчер басшылығымен Кеңестің Лорд-президенті және Лордтар Палатасының басшысы болды. Эмма Мэри Сомс (туған күні: 6 қыркүйек 1949), Saga журналының редакторы; Джереми Бернард Сомс (д. 25 мамыр 1952); Шарлотта Клементина Сомс, графня Пил (туған күні: 17 шілде 1954), Уильям Пилге, 3-ші граф Пилге, бұрынғы лорд-чемберленге үйленген; Руперт Кристофер Сомс (д. 18 мамыр 1959).

Өлім

Лорд Сомс 66 жасында панкреатиттен қайтыс болды. Оның күлі Оксфордширдегі Вудсток қаласына жақын Бладон қаласындағы Сент-Мартин шіркеуіндегі Черчилльтердің отбасылық жерлеу орнына қойылды.