Кіріспе

Әскери күші жоқ егемен мемлекеттерге шолу

Бұл – қарулы күштері жоқ егемен мемлекеттердің тізімі. Қорғанысы басқа елдің немесе әскери құрылымның жауапкершілігінде болатын тәуелді аумақтар (мысалы, Бермуда, Гуам және Солтүстік Мариан аралдары) осы тізімге кірмейді. «Қарулы күштер» термині – тиісті үкіметтің ішкі және сыртқы саясатын ілгерілету үшін қолданылатын, үкімет тарапынан қолдау көрсетілген қорғаныс құралын білдіреді. Тізімдегі Исландия және Монако сияқты кейбір елдерде тұрақты армия жоқ, бірақ полиция емес, әскери күштер бар. Мұнда аталған 21 елдің көпшілігі бұрынғы отарлаушы немесе қорғаушы мемлекетпен ұзақ мерзімді келісімге келген; мысалы, Монако мен Франция арасындағы келісім кем дегенде 300 жылдан бері сақталып келеді. Сонымен қатар, Микронезия Федеративтік Штаттары (МФШ), Маршалл аралдары және Палау елдері өздерін қорғау үшін АҚШ-қа сенеді. Олар ұлттық қауіпсіздік мәселелерін АҚШ-тың Индо-Тынық мұхиты әскерімен қорғаныс мәселелерін талқылау үшін жыл сайынғы Бірлескен комитет отырыстары арқылы шешеді. Андоррада шағын армия бар және қажет болған жағдайда қорғаныс көмегін сұрай алады, ал Исландия 1951 жылдан бері АҚШ-пен ерекше келісімге ие, ол АҚШ-ты қажет болған жағдайда Исландияны қорғауға міндеттейді, бірақ 2006 жылдан бері онда тұрақты қарулы күштер орналастырылмаған. Қалған елдер өздерінің қорғанысына жауапты және қарулы күштерсіз немесе шектеулі қарулы күштермен жұмыс істейді. Коста-Рика және Гренада сияқты кейбір елдер демилитаризация процесінен өтті, себебі олар тәуелсіздік алған кезде немесе қазір де басқа мемлекеттің қорғауында болды.

Қарулы күштерсіз егемен мемлекеттер

+Егеменді мемлекеттер ресми әскери күштері жоқ
Ел туралы мәліметтер
Андорра
Андоррада тұрақты армия жоқ, бірақ Испания мен Франция қорғаныс көмегі мен қорғауды қамтамасыз ететін келісімдерге қол қойды. Онда тек рәсімдік функциясы бар шағын еріктілер армиясы бар. Ұлттық полицияның GIPA арнайы күштерінің жартылай әскери бөлімдері терроризмге қарсы күрес және кепілге алынғандарды құтқару бойынша оқытылған.
Доминика
Доминика 1981 жылдан бері тұрақты армияға ие емес. Доминика полиция күшінде арнайы күштері мен жағалау күзеті бар. Соғыс немесе басқа да төтенше жағдайлар туғанда полиция күштері биліктің нұсқауы бойынша әскери күш ретінде әрекет ете алады. Қорғаныс – өңірлік қауіпсіздік жүйесінің жауапкершілігінде.
Гренада
Гренада 1983 жылы АҚШ басқарған басып алудан кейін Халықтық революциялық армия таратылғаннан бері тұрақты армияға ие емес. Гренада Корольдік полиция күші ішкі қауіпсіздік мақсатында арнайы әскери қызмет бөлімін ұстап тұрады. Қорғаныс – өңірлік қауіпсіздік жүйесінің жауапкершілігінде.
Лихтенштейн
1868 жылы тұрақты армиясын тым қымбат болғандықтан таратып жіберді. Әскерге тек соғыс кезінде ғана рұқсат етіледі, бірақ сондай жағдай 1866 жылдан бері болған жоқ. Лихтенштейнде ішкі қауіпсіздік міндеттерін орындау үшін шағын қару-жарақпен жабдықталған полицияның тактикалық бөлімдері бар полиция күштері бар. Қорғаныс көмегін Австрия мен Швейцария үш елдің арасындағы бейресми келісім бойынша көрсетеді.
Маршалл аралдары
Ел құрылғаннан бері әскери құрылымдар құрылмаған. Полиция ішкі қауіпсіздік үшін теңіздік қадағалау бөлімін қамтиды. Бөлімше шағын қарумен жабдықталған және бір «Тынық мұхиты» классындағы «Lomor» патрульдік қайығын ұстайды. Еркін қауымдастық туралы келісім бойынша қорғаныс АҚШ-тың жауапкершілігінде.
Микронезия Федеративтік Штаттары
Ел құрылғаннан бері әскери құрылымдар құрылмаған. Ішкі қауіпсіздік үшін полиция теңіздік қадағалау бөлімін ұстайды. Бөлімше шағын қарумен жабдықталған және үш «Тынық мұхиты» классындағы патрульдік қайықтарды – «FSS Palikir», «FSS Micronesia» және «FSS Independence» ұстайды. Қорғаныс – еркін қауымдастық туралы келісім бойынша АҚШ-тың жауапкершілігінде.
Науру
Ел құрылғаннан бері әскери құрылымдар құрылмаған. Ішкі қауіпсіздікке арналған қарулы полиция күштері мен көмекші полиция күштері бар. Австралия екі ел арасындағы бейресми келісім бойынша Наурудың қорғанысына жауапты.
Палау
Ел құрылғаннан бері әскери құрылымдар құрылмаған. Полиция құрамына 30 адамнан тұратын теңіз күзетінің ішкі қауіпсіздік бөлімі кіреді. Бөлімше шағын қарумен жабдықталған және бір «Тынық мұхиты» классындағы «Remeliik» патрульдік қайығы мен жапондықтар сыйлаған «Kedam» патрульдік қайығын ұстайды. Қорғаныс көмегін АҚШ еркін қауымдастық келісімшарты бойынша көрсетеді.
Сент-Люсия
Сент-Люсия Корольдік полициясы екі шағын жартылай әскери күшті ұстайды, олар 116 адамнан тұрады: Арнайы қызмет бөлімі және жағалау күзеті. Екі бөлімше де ішкі қауіпсіздікке жауапты. Қорғаныс – өңірлік қауіпсіздік жүйесінің жауапкершілігінде.
Сент-Винсент және Гренадиндер
Сент-Винсент және Гренадиндер Корольдік полиция күштері 94 адамнан тұратын екі жартылай әскери күшті (2012 жылғы мәлімет бойынша) ұстайды: ішкі қауіпсіздікке және жағалау суларын қарауылдауға жауапты Арнайы қызмет бөлімі және жағалау күзеті. Жағалау күзетінің барлық командирлері Корольдік теңіз күштерінің офицерлері болды. Қорғаныс – өңірлік қауіпсіздік жүйесінің жауапкершілігінде.
Самоа
Ел құрылғаннан бері әскери құрылымдар құрылмаған. Шағын полиция күштері және ішкі қауіпсіздік үшін теңіздік қадағалау бөлімі бар. Бөлімше шағын қарумен жабдықталған және «Тынық мұхиты» классындағы патрульдік қайықты ұстайды. Жаңа Зеландиямен қорғаныс байланыстары бар, ол 1962 жылғы Достық туралы шарт бойынша кез келген көмек сұрауын қарастыруға міндетті.
Соломон аралдары
Соломон аралдары 1946 жылдан бері әскери күштерді пайдаланбаған. Ішкі қауіпсіздік үшін салыстырмалы түрде үлкен полиция күштері және теңіздік қадағалау бөлімі бар. Бөлімше шағын қарумен жабдықталған және екі «Тынық мұхиты» классындағы патрульдік қайық – «Auki» және «Lata» бар. 2003 жылы этникалық қақтығыстардан кейін көршілес елдер тәртіпті қалпына келтіру үшін араласқан. Соломон аралдарына өңірлік көмек миссиясы (RAMSI) қорғаныс және полиция қызметіне көмек көрсету үшін 2017 жылдың 30 маусымына дейін жауапты болды.
Тувалу
Ел құрылғаннан бері әскери құрылымдар құрылмаған. Ішкі қауіпсіздік үшін теңіздік қадағалау бөлімін қамтитын шағын полиция күштері бар. Теңізде бақылау жасағы шағын қару-жарақпен жабдықталған және «Te Mataili II» классындағы патрульдік қайықты ұстайды. Австралия 2023 жылы Австралия–Тувалу «Falepili» одағына сәйкес Тувалудың ұлттық қауіпсіздігіне жауапкершілікті өз мойнына алды.
Ватикан
Папаны қорғаумен міндеттенген қарулы «Швейцариялық гвардия» ресми түрде Ватикан мемлекеті емес, қасиетті Таққа бағынады. Ватикан Италиямен қорғаныс келісіміне ие емес, өйткені бұл Ватиканның бейтараптығын бұзу болар еді, бірақ бейресми түрде Италияның қарулы күштері Ватиканды қорғайды. Палатин гвардиясы және Ақсүйек гвардиясы 1970 жылы таратылды. Ішкі полицияға жауапкершілік – Жандармерия корпусының құзырында.

Тұрақты әскері жоқ, бірақ әскерлері шектеулі егемен мемлекеттер

+Егеменді мемлекеттер тұрақты әскері жоқ, бірақ шектеулі әскери күштерге ие. Ел туралы мәліметтер Коста-Рика Конституцияның 12-бабы 1949 жылдан бері Коста-Рика азаматтық соғысынан кейін тұрақты әскерге тыйым салады. Қоғамдық күштердің негізгі міндеттері құқық қорғау, ішкі қауіпсіздік және Әуе қадағалау қызметіне басшылық етуді қамтиды, олардың әскери мүмкіндіктері шектеулі. Исландия 1869 жылдан бері тұрақты әскері жоқ, бірақ НАТО-ның белсенді мүшесі. Дағдарысқа жауап беру бөлімі – әскери экспедициялық бейбітшілікті сақтау күші. Әуе қорғанысы жүйесі мен полиция қызметін, соның ішінде полицияның тактикалық бөлімін қамтитын кеңейтілген әскерилендірілген жағалау күзеті бар. АҚШ-пен қорғаныс туралы келісім бар, ол 1951 жылдан 2006 жылға дейін елде Исландия қорғаныс күштері мен әскери базаны ұстады. Ол жабылуынан кейін АҚШ Исландияның қорғанысын қамтамасыз етуді жалғастыратынын, бірақ елде тұрақты күштерді орналастырмайтынын мәлімдеді. Норвегия, Дания және басқа НАТО елдерімен әскери және басқа да қауіпсіздік операцияларына қатысты келісімдер де бар. Маврикий Маврикий 1968 жылы тәуелсіздік алғаннан бері тұрақты әскерге ие емес. Барлық әскери, полиция және қауіпсіздік функцияларын полиция комиссарының басшылығымен 10 000 әрекеттегі қызметкер атқарады. 8 000 адамнан тұратын Ұлттық полиция күші ішкі құқық қорғау үшін жауапты. Сонымен қатар, 1500 адамнан тұратын Арнайы мобильді күш және 500 адамнан тұратын Ұлттық жағалау күзеті бар, олар екеуі де жарымәскери бөлімдер саналады. Екі бөлім де шағын қарумен жабдықталған. Монако 17 ғасырда артиллерия технологиясының жетістіктері оны қорғанышсыз қылғандықтан, жалпы әскери инвестицияларынан бас тартты, бірақ өзін шектеулі әскери күштерге ие деп санайды. Қорғаныс Францияның жауапкершілігінде болса да, екі шағын әскери бөлім сақталады: Prince Carabiniers Company негізінен егеменді билік пен сот органдарын қорғайды, ал Sapeurs Pompiers Corps азаматтық қорғаныс және өрт сөндіруге жауапты. Екі бөлім де жақсы даярланған және шағын қарумен жабдықталған. Әскери қызметтен басқа, ішкі қауіпсіздік мақсатында қарулы ұлттық полиция күштері де бар. Панама Панама 1990 жылы армиясын таратып жіберді, бұл 1994 жылы конституциялық өзгеріспен расталды. Панаманың қоғамдық күштеріне Ұлттық полиция, Ұлттық шекара қызметі, Ұлттық авиациялық қызмет және институционалдық қорғау қызметі кіреді, олардың кейбіреулерінде әскери мүмкіндіктер бар. Вануату Вануату полиция күштері ішкі қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін жарымәскери күш, Вануату мобильді күшін ұстайды. Мобильді күш шамамен 300 ер және әйелден тұрады, олар шағын қарумен жақсы жабдықталған.