Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вильнюс қаласының шеткі ауданы, Литва, Понар қырғынының орны.
Suburb of Vilnius, Lithuania, and site of the Ponary massacre
Аукштиейи Панеряй (сөзбе-сөз мағынасы; Понарға бейімделген, /Понар) – Вильнюс қаласының орталығынан шамамен 10 шақырым қашықтықта орналасқан аудан. Ол Вильнюс-Варшава тас жолындағы төменгі орманды төбелерде жатыр. Панеряй – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Вильнюс және жақын жердегі қалалар мен ауылдардан 100 000-ға дейін адамдарды жаппай өлтірген Понар қырғынының болған жері.
Aukštieji Paneriai (literally ; adapted to Ponary, /Ponar) is a neighborhood of Vilnius, situated about 10 kilometres away from the city center. It is located on low forested hills, on the Vilnius Warsaw road. Paneriai was the site of the Ponary massacre, a mass killing of as many as 100,000 people from Vilnius and nearby towns and villages during World War II.
Тарих
Ауыл шамамен 14 ғасырда негінделген болуы мүмкін. 1390 жылы Вильнюс епископтығына қарасты болды және көп ұзамай жақын қалаға кірпіштің негізгі жеткізушісіне айналды. Оның тарихы Вильнюс тарихымен байланысты. 1795 жылы Польшаның үшінші бөлінісінен кейін Ресей империясының Вильна генерал-губернаторлығының құрамына кірді. 1831 жылғы 19 маусымда қараша көтерілісі кезінде ауыл маңында Панерай шайқасы болды, онда Дезидери Хлаповский мен Антони Гельгуд басқарған күштер орыс жаяу әскерінен жеңілді.
The village was probably founded some time in the 14th century. In 1390, it was acquired by the Vilnius Bishopric and soon became the main supplier of bricks to the nearby city. It shared a common history with Vilnius. After the final Partition of Poland in 1795, it became a part of the Vilna Governorate of the Russian Empire. During the November Uprising, on 19 June 1831, the Battle of Paneriai took place near the village, in which the forces of Dezydery Chłapowski and Antoni Giełgud were defeated by Russian infantry.
20 ғасыр
Ресейдің Бірінші дүниежүзілік соғыстан шығуы және Брест-Литовск шартты жасауы нәтижесінде аймақ неміс әскерлерімен басылып алынып, Литваға берілді. Бірнеше айдан кейін Германияның жеңілісімен аумақта маңызды саяси өзгерістер болды, бірақ Литва-большевик соғысы, Польша-большевик соғысы және Польша-Литва соғысынан кейін ол Польшаның құрамына кірді. 1939 жылы Польшаға жасалған шабуылдан кейін ауыл Совет Одағы тарапынан басылып алынып, Литваға қайтарылды, бірақ келесі жылы кеңестік билік оны қайтадан аннексиялады. 1941 жылдың шілдесінен 1944 жылдың тамызына дейін Панерай шамамен 70 000 еврей, 20 000 поляк зиялылары және 8 000 орыс әскери тұтқындарының жаппай қырғынға ұшыраған жері болды. Ату жазаларын неміс SD және қауіпсіздік полициясының бөлімшелері, жергілікті литвалық құпия қызметкерлердің көмегімен жоспарлап, орындады. Қырғын орны Холокост құрбандарына, поляк құрбандарына арналған ескерткіштермен және кішкентай мұражаймен белгіленген. 1990 жылдан бері, қайтадан тәуелсіз Литваның бір бөлігі болған Панерай Вильнюс қаласының аудандарының бірі ретінде қосылды.
As result of Russia's withdrawal from World War I, and the signing of the Treaty of Brest Litovsk, the area was occupied by German forces and transferred to Lithuania. With Germany's defeat several months later the territory underwent significant political upheaval, but following the Lithuanian–Bolshevik War, Polish Bolshevik War, and the Polish Lithuanian War, it eventually became part of Poland. In 1939, after the invasion of Poland, the village was captured by the Soviet Union and transferred to Lithuania, only to be reannexed by Soviets the following year. Between July 1941, and August 1944, Paneriai became the mass murder site of approximately 70,000 Jews, 20,000 Polish intelligents, and 8,000 Russian POWs. The executions were planned and carried out by German units of SD and SS with help from local lithuanian collaborationists Special SD and Security Police Squad. The site of the massacre is commemorated by a memorial to the victims of the Holocaust, a memorial to the Polish victims and a small museum. Since 1990, again part of independent Lithuania, it was incorporated to the city of Vilnius as one of its districts.