11-12 ғасырлардағы Португалия графы және даулы патшайымы Тереза
Theresa, Countess of Portugal
Португалия тарихы: XI-XII ғасырлардағы Тереза графиня, Португалия патшайымы болуға талапкер, Урракаға қарсы көтеріліс, Фернандо Перес де Трабамен одақ.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
11/12 ғасырлардағы Португалияның графинясы және даулы королевасы Тереза (португал тілінде: Teresa; галисия-португал тілінде: Tareja немесе Tareixa; латын тілінде: Tarasia) (1080 – 11 қараша 1130) Португалияның графинясы болды және бір кезде оның тәуелсіз королевасы болуға талапкер болды. Ол Леон королевасы Урракаға қарсы бүлік көтерді. 1116 жылы Папа Паскаль II оны королева деп мойындады, бірақ ол тұтқындалып, 1121 жылы Португалияның Леонға бағынышты екенін қабылдауға мәжбүр болды, сонымен қатар оған патшалық атағын сақтап қалуға рұқсат берілді. Оның саяси одағы және галисиялық дворян Фернандо Перес де Трабамен болған махаббат байланысы оның ұлы Афонсу Энрикес тарапынан биліктен қуылтуына себеп болды. Ол португалиялық дворяндар мен дін қызметкерлерінің қолдауымен 1128 жылы Сан-Мамеде шайқасында жеңіске жетті.
11/12th century Countess and disputed Queen of Portugal
Theresa (Portuguese: Teresa; Galician Portuguese: Tareja or Tareixa; Latin: Tarasia) ( 1080 – 11 November 1130) was Countess of Portugal, and for a time claimant to be its independent Queen. She rebelled against her half sister Queen Urraca of León. She was recognised as Queen by Pope Paschal II in 1116, but was captured and forced to accept Portugal's vassalage to León in 1121, being allowed to keep her royal title. Her political alliance and amorous liaison with Galician nobleman Fernando Pérez de Traba led to her being ousted by her son, Afonso Henriques, who with the support of the Portuguese nobility and clergy, defeated her at the Battle of São Mamede in 1128.
Туу және неке
Тереза – Леон королі Альфонсо VI-ның Химена Муньоспен заңсыз туған қызы еді. 1093 жылы әкесі оны француз ақсұлуы Генрих Бургундиялыққа үйлендірді, ол королева Констанцияның жүрегі елжіреген туысы, Бургундия герцогының бауыры және Франция патшаларының еркек желісінен тараған ұрпақ еді. Генрих әкесіне қарсы португалдық шекарада мұсылмандарға қарсы әскери көмек көрсетті. 1096 мен 1105 жылдар аралығында Генрих және оның туысы Рэймонд Бургундиялық, патшайым Урраканың күйеуі, келісімге келді. Олар ант беріп, Рэймонд Генрихке Толедо патшалығын және корольдік қазынаның үштен бірін Альфонсо патша қайтыс болғаннан кейін беретініне уәде берді. Егер мұндай мүмкін болмаса, Генрих Галисия патшалығын алатын болды. Ал Генрих өз кезегінде, туысы Рэймондқа корольдің барлық иеліктерін және қазынаның екі бөлігін алуға қолдау көрсетуге міндеттенді. Альфонсо VI 1096 жылы Тереза мен Генрихке Португалия графтығын тапсырды. Генрих өзінің жеріне қосу үшін Леонға шабуыл жасады. 1112 жылы Генрих қайтыс болғанда, Тереза әскери және саяси жағдайды шешуге қалды. Ол үкіметтің жауапкершілігін өз мойнына алды және бастапқыда Морелерден Мондего өзеніне дейін жақында ғана қайта басып алынған оңтүстік жерлерімен айналысты. Коимбраны қорғаудағы жеңісін мойындаған Папа Паскаль II оны «Патшайым» деп атады. Осы мойындауға байланысты ол құжаттарында «Альфонсоның қызы және Құдайдың таңдауы» деп танылды. 1117 жылғы құжатта ол тікелей патшайым деп аталды, бұл оны Португалияның алғашқы монархы деп есептеуге себеп болды. Папа Паскаль II 1116 жылғы 18 маусымда жариялаған FRATRUM NOSTRUM паптық бұйрығында оны патшайым деп атады. 1116 жылы Тереза өзінің билігін кеңейту үшін туған әпкесі Уррака патшайыммен соғысты. Олар 1120 жылы тағы да соғысты, себебі Тереза Леон мұрасынан үлкен үлес алуды жалғастырды және осы мақсатта Галисияның ең күшті ақсұлуымен одақтасты, ол жесір күйінде болды. Бұл Фернандо Перес, Траба графы еді, ол бірінші әйелінен бас тартып, оны ашық түрде үйлендірді және Мондегоның оңтүстік шекарасында оған қызмет етті. 1121 жылы ол Галисиямен солтүстік шекарасында орналасқан Ланхозода апалы-сіңлісі Урракамен соғысып жатқанда қоршауға алынып, тұтқындалды. Сантьяго-де-Компостела және Брага архиепископтарының көмегімен келіссөздер жүргізіліп, бейбітшілікке қол жеткізілді. Келісім шарттарында Тереза Португалия графтығын Леон Корольдігінің вассалы ретінде ұстаса ғана босатылатыны айтылды, оны бастапқыда алғандай.
Theresa was the illegitimate daughter of King Alfonso VI of León by Jimena Muñoz. In 1093, her father married her to a French nobleman, Henry of Burgundy, who was a nephew of Queen Constance, a brother of the Duke of Burgundy, and a descendant of the kings of France in the male line. Henry was providing military assistance to his father in law against the Muslims on the Portuguese march. Between the years 1096 and 1105, Henry and his cousin Raymond of Burgundy, husband of Queen Urraca, reached an agreement whereby each swore under oath that Raymond would give Henry the kingdom of Toledo and one third of the royal treasury after King Alfonso's death and, if that was not possible, Henry would receive the kingdom of Galicia, while Henry, in turn, promised to support his cousin Raymond in securing all of the king's dominions and two thirds of the treasury. Alfonso VI had entrusted Theresa and Henry with the county of Portugal in 1096. Henry invaded León, hoping to add it to his lands. When he died in 1112, Theresa was left to deal with the military and political situation. She took on the responsibility of government, and occupied herself at first mainly with her southern lands, that had only recently been reconquered from the Moors as far as the Mondego River. In recognizing her victory in defending Coimbra, she was called "Queen" by Pope Paschal II and in light of this recognition, she appears in her documents as "Daughter of Alphonso and elected by God", explicitly being called queen in an 1117 document, leading some to refer to her as the first monarch of Portugal. Pope Paschal II referred to her as queen in the papal bull FRATRUM NOSTRUM issued on 18 June 1116. In 1116, in an effort to expand her power, Theresa fought her half sister, Queen Urraca. They fought again in 1120, as she continued to pursue a larger share in the Leonese inheritance, and allied herself as a widow to the most powerful Galician nobleman for that effect. This was Fernando Pérez, Count of Traba, who had rejected his first wife to openly marry her, and served her on her southern border of the Mondego. In 1121, she was besieged and captured at Lanhoso, on her northern border with Galicia, while fighting her sister Urraca. A negotiated peace was coordinated with aid from the Archbishops of Santiago de Compostela and Braga. The terms included that Theresa could go free only if she held the County of Portugal as a vassal of the Kingdom of León as she had received it initially.
Көтерілістер
1128 жылға қарай Брага архиепискобы мен Португалияның ірі феодалдық ақсүйектері оның тұрақты Галисия одағынан көңілі толып, шаршады. Біріншісі, бұл оның жаңа қарсыласы, Галисия архиепискобы Сантьяго-де-Компостеланың Диего Гельмиресінің діни талаптарын қолдауы мүмкін деп қорқытты. Гельмирес қаласында әулие Джеймстің реліквияларын жаңадан тапқандығы туралы мәлімдеме жасап, осы арқылы Иберия түбегіндегі басқа соборлардан билік пен байлыққа ие болуға тырысты. Португалиялық ақсүйектер мен соғыс бастықтары көтеріліс жасады, нәтижесінде королева қысқа ғана азамат соғысынан кейін тақтан түсірілді. Оның ұлы және мұрагері Афонсо Гимарайнс қаласының жанындағы Сан-Мамеде шайқасында Терезаның әскерін жеңіп, оны Траба графымен және олардың балаларымен бірге Португалия шекарасына жақын Галисия Корольдігіне жер аударды. Тереза 1130 жылы көп ұзамай қайтыс болды. Оның орнын ұлы басты, ол Португалияны толық тәуелсіздікке алып келіп, кейіннен ұлттық мемлекетке айналдырды.
By 1128, the Archbishop of Braga and the main Portuguese feudal nobles had had enough of her persistent Galician alliance, which the first feared could favour the ecclesiastical pretensions of his new rival, the Galician Archbishop of Santiago de Compostela, Diego Gelmírez, who had just started to assert his pretensions to an alleged discovery of relics of Saint James in his town, as his way to gain power and riches over the other cathedrals in the Iberian Peninsula. The Portuguese nobles and warlords rebelled, and the Queen was deposed after a short civil war. Her son and heir, Afonso, defeated Theresa's troops at the Battle of São Mamede near Guimarães and led her, along with the Count of Traba and their children, into exile in the Kingdom of Galicia, near the Portuguese border, where the Traba had founded the monastery of Toxos Outos. Theresa died soon afterwards in 1130. She was succeeded by her son, who would eventually lead Portugal into becoming a fully independent kingdom, and, later, nation state.