Кіріспе

Фильм жанры
Спорттық фильм – фильм жанры, онда нақты бір спорт түрі фильмнің сюжетінде маңызды рөл атқарады немесе оның басты тақырыбы болып табылады. Бұл спорт немесе спортқа қатысты мәселелердің басты орын алатын, немесе сюжеттің негізгі фокусы болып табылатын туынды. Дегенмен, мұндай фильмдерде спорт көбінесе басты мәселе болып табылмайды және спорт көбінесе аллегориялық рөл атқарады. Сонымен қатар, спорт жанкүйерлері мұндай фильмдердің негізгі аудиториясы емес, бірақ спорт жанкүйерлері осындай фильмдерге жоғары қызығушылық танытып, құрметтейді.

Кіші жанрлар

Бірінші спорттық фильм 1915 жылы, үнсіз фильмдер дәуірінде жарық көрді. Спорттық фильмдердің бірнеше кіші түрлерін бөліп қарастыруға болады, алайда осы кіші жанрлар арасындағы шекаралар, тірі ойын көрсетулердегідей, шамалы еркін. Фильмдерде ең көп кездесетін спорттық жанрлар – спорттық драма және спорттық комедия. Екі санатта да ойын алаңдары, матчтар, ойыншылар және табиғи оқиғаларға тән басқа да элементтер жиі қолданылады. Спорттық фильмдерде спорт әлемі көбінесе жан-жақты дамытылған, сондай-ақ фильм ойыншыға бағытталған немесе тақырыптық тұрғыдан күрделі болуы мүмкін. Көбінесе, мұндай фильмдерде оқиғалы өмірден келген батыр бейнеленеді және ойын барысында жеңіліс пен жеңіс арасындағы айқын қарама-қайшылық көрсетіледі. Тақырыптық тұрғыдан алғанда, оқиға көбінесе "біздің команда" мен "олардың командасы" арасындағы күресті бейнелейді; олардың командасы жеңіске жетуге тырысады, ал біздің команда әлемге олардың мойындалуға немесе өзін-өзі түзетуге лайық екенін дәлелдейді; оқиға міндетті түрде команданы қамтуы керек емес. Бұл оқиға жеке спортшы туралы немесе командада ойнайтын адам туралы болуы мүмкін.

Спорттық комедия

Спорттық комедия спорттық фильм жанрын комедиялық фильм элементтерімен үйлестіреді. Көбінесе мұндай фильмдерде әзіл-қалжың мен физикалық комедия көп қолданылады, мысалы, біреудің күлкілі жағдайда жарақат алуы сияқты. Типик сюжет желісінде спортшы өз спортын ұмытып, қайтадан оған оралуға тырысатын адамның тағдыры көрсетілуі мүмкін. Бұл жанрдың көрнекті мысалдары мен классикалық туындылары: "The Waterboy", "The Longest Yard", "Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby" және "Blades of Glory".

Спорттық драма

Спорттық драма спорттық фильм жанрын драмалық фильм элементтерімен үйлестіреді. Мұндай фильмдердегі негізгі конфликт әдетте спортшы немесе команда төңірегінде өрбиді. Бұл драмалардың да түрлері бар, мысалы, кейбір фильмдер нәсілдік мәселелерге тоқталады, сияқты 42 (2013), ал енді біреулері тарихтың нақты бір сәтін көрсетеді, мысалы, «Мен, Тоня» (2018). Осы жанрдың/түрдің мысалдары: «Дене мен жан» (1947), «The Hustler» (1961), «Rocky» (1976), «Hoosiers» (1986), «Remember the Titans» (2000), «Moneyball» (2011), «Ford v Ferrari» (2019), «Ferrari» (2023) және «Goal!» трилогиясы.

Сыйлық иеленген фильмдер

Көптеген спорттық фильмдер марапатты жеңіп, танымал болған. Бірнеше фильм "Оскар" сыйлығының ең бағалы "Ең үздік фильм" номинациясына ұсынылып, жеңіске жеткен, олардың ішінде "От күймелері" (1981), "Рокки" (1976) және "Миллион долларлық нәресте" (2004) фильмдері бар. Сонымен қатар, жоғары деңгейдегі марапаттарға ие болған фильмдердің қатарында "Джерри Магуайр" (Үздік қосалқы актер, 1996), "Булл Дурхам" (Үздік түпнұсқа сценарий, 1988) және "Каратэ бала" (Үздік қосалқы актер, 1984) фильмдері де бар. Бұл спорттық фильмдерге берілген марапаттарға қарамастан, осы жанр көптеген адамдарға ұнайтыны айқын.