Иоас (Ιωας; Ioas), сондай-ақ Иоас (Король Джеймс нұсқасында), Иоас (Дуай-Реймс) немесе Иоас деп те аталады, Яһуданың сегізінші патшасы және әжесі Аталияның патшалық отбасын қырғынға ұшыратқаннан кейін Ахазияның жалғыз аман қалған ұлы. Оның анасы Бээр-Шебалық Сибия еді. Иоас патшалық құрғанда 7 жаста болды және 40 жыл патшалық етті. (2 Патшалар 12:1, 2 Тарихнама 24:1) Оның ұлы Амасия оның орнын басып, патшалық билігін жүргізді. Ол «Жеходай діни қызметкердің барлық күндері» әділ болған (2 Тарихнама 24:2) бірақ Жеходайдың қайтысынан кейін Яхвеге деген адалдығынан тайып кеткен (2 Тарихнама 24:17–19). Уильям Ф. Олбрайт оның билігін б.з.д. 837–800 жылдарға, ал Э. Р. Тиле б.з.д. 835–796 жылдарға белгілеген.
Jehoash (; Ιωας; Ioas), also known as Joash (in King James Version), Joas (in Douay–Rheims) or Joás , was the eighth king of Judah, and the sole surviving son of Ahaziah after the massacre of the royal family ordered by his grandmother, Athaliah. His mother was Zibiah of Beersheba. Jehoash was 7 years old when his reign began, and he reigned for 40 years. (2 Kings 12:1, 2 Chronicles 24:1) He was succeeded by his son, Amaziah of Judah. He is said to have been righteous "all the days of Jehoiada the priest" (Chronicles 24:2 (HE)) but to have deviated from fidelity to Yahweh after Jehoiada's death (Chronicles 24:17 19 (HE)). William F. Albright has dated his reign to 837–800 BCE, while E. R. Thiele offers the dates 835–796 BCE.
Ерте өмір
Еврей Киелі кітаптарында айтылғандай, әкесі Ахазия қайтыс болғаннан кейін, Жоаш, Ахазияның анасы Аталияның зұлмынан Жоаштың әкесінің қарындасы Жошеба, дін қызметкері Ехоядаға үйленген әйелдің арқасында құтылды. Жошеба оны жеті жыл бойы ғибадатханада жасырып, содан кейін Ехояда Жоашты патшалыққа отырғызып, майлады, Аталияның Давид тағын басып алған әрекетіне қарсы төңкеріс жасады. Аталия төңкеріс кезінде өлтірілді. Жоаш патша болғаннан кейін Құдай, патша және ел арасында жаңадан келісім жасалды. Жорам тұсында басталып, Аталия тұсында күшейген Тир құдайы Баалға табынушылық жойылды. Баалдың діни қызметшісі Маттан өлтірілді, Баалға арналған құрбандық орындары қиратылды. Яһуда тарихында алғаш рет Иерусалимдегі ғибадатхана мен оның дін қызметкерлері ұлттық маңызға ие болды. Бірақ бұл, "шөлдегі киелі шатырды күту үшін жиналған салық сияқты салық түрінде болды" деген мәлімет қосылды. Ехояданың ықпалымен Жоаш патша ғибадатхананы қалпына келтіруге кірісті. Жұмыс соншалықты жылдам аяқталды, сол кезде Сүлеймен ғибадатхана салған кезде тірі болған адам, өліміне аз уақыт қалғанда жаңа құрылысты көруге мүмкіндік алды. Бұл сәттілік Сүлейменнің әскер бастығы Бенаяхтың ұлы Ехоядаға бұйырды.
According to the Hebrew Bible, following the death of his father, Ahaziah, Jehoash was spared from the rampages of Ahaziah's mother, Athaliah, by Jehoash's paternal aunt, Jehosheba, who was married to the high priest, Jehoiada. After hiding him in the Temple for seven years, Jehoiada had Jehoash crowned and anointed king in a coup d'état against Athaliah, who had usurped the Throne of David. Athaliah was killed during the coup. After Jehoash was crowned, the covenant was renewed between God, the king, and the nation. The Tyrian cult of Baal, which was introduced under Jehoram and strengthened under Athaliah, was suppressed. Mattan, the priest of Baal, was killed as altars to Baal were destroyed. For the first time in Judah's history, the Temple in Jerusalem and its priesthood achieved national importance. but adds the detail that it was "as a form of taxation, similar to the tax collected in the desert in connection with the tabernacle". At the instigation of Jehoiada, King Joash undertook the restoration of the Temple. The Work was completed so expeditiously that one living at the time the Temple was erected by Solomon was permitted to see the new structure shortly before his death. This good fortune befell Jehoiada himself, the son of Beniah, commander in chief of the army Under Solomon.
Кейінгі өмір және өлім
Еходайдың басшылығымен Ехоас ізгі патша болды. Ол Иудея князьдарын ділдерден гөрі тыңдады. Бұл оның Жаратқан Иеге ғибадат етуді тастап, бұрынғы Израиль патшалары сияқты жалған құдайлар мен Ашера тіректеріне табынуына әкелді. 2 Жылнама 24-тарауда Еходайдың ұлы және оның орнын баскан Зәкәрия пайғамбардың күйеу баласы Жоғасты Құдайдан бас тартқаны үшін айыптағаны баяндалады, нәтижесінде Жоғас оны таспен ұрып өлтіруге бұйрық берді. Жылнамалар кітабының авторы осы қатыгездікке қатты қарсы шықты. "Жоғас патша әкесі Еходайдың өзіне жасаған жақсылығын есіне алмады және ұлын өлтірді. Өлгенде: "Оны қарап, талап етіңдер", - деді." Автор Жоғастың істерін де арамалықтардың басқыншылығынан туған құлшылыққа, Құдайдың жазасына жатқызады. 2 Патшалар кітабының 12-тарауында Сирия патшасы Хазаил Иерусалимге келгенде, Жоғас патшалық және қасиетті қазыналардың барлық алтынын тапсырып, оны шабуылдан бас тартуға көндірді. Бірақ 2 Жылнамада сирия армиясы "халықтың арасынан барлық жетекшілерді өлтіріп, барлық олжасын Дамаск патшасына жіберді", "Жоғасқа үкім шығарды" және оны қатты жаралады. Оның өлімі Еходайдың ұлы Зәкәрияның қанын төккені үшін кек алу актісі ретінде бейнеленеді. Ехоас "патшалардың мазарында емес", Дәуіт қаласында әкелерімен бірге жерленді. Оның орнын ұлы Амасия (אמציה) баскарды. Талмуд раввиндері, раввиндік дәстүрге сүйене отырып, Амос пайғамбардың сол кездегі Яһуда патшасы Амасияның бауыры болғанын (соның салдарынан Ишая пайғамбардың өзі патшалық отбасының мүшесі болғанын) мәлімдеді.
So long as Jehoash continued under the tutelage of Jehoiada, he was a pious king; Jehoash listened to the princes of Judah instead of the priests. This led him to abandon worshipping Yahweh and turning instead to idols and the Asherim as previous kings of Israel did. 2 Chronicles 24 narrates how Jehoash son in law the prophet Zechariah, Jehoiada's son and successor, rebuked them for forsaking God, which resulted in Jehoash ordering his execution by stoning. The author of the Books of Chronicles criticizes this cruel act strongly. "Thus Joash the king remembered not the kindness which Jehoiada his father had done to him, but slew his son. And when he died, he said, The look upon it, and require it". The author also attributes Jehoash's deeds to the oppression suffered at the hands of Aramean invaders as God's judgment. According to the account in 2 Kings 12, when King Hazael of Syria marched on Jerusalem, Jehoash surrendered all the gold of the royal and sacred treasuries, thereby persuading him to call off his attack, but according to the account in 2 Chronicles, the Syrian army "destroyed all the leaders of the people from among the people, and sent all their spoil to the king of Damascus", "execut[ing] judgment against Joash" and leaving him severely wounded. and his assassination is portrayed as an act of revenge for the blood of Zechariah, the son of Jehoiada. Jehoash was buried together with his fathers in the City of David, although he was "not (buried) in the sepulchres of the kings". He was succeeded as king by his son Amaziah (אמציה),
The rabbis of the Talmud declared, based upon a rabbinic tradition, that Prophet Amoz was the brother of Amaziah, the king of Judah at that time (and, as a result, that Prophet Isaiah himself was a member of the royal family).
Рабби әдебиеттерінде
Дәуіттің еркек ұрпақтарының қырылуы Саулдың дін қызметкерлерін қыруға жауапкер болғандығы үшін құдайлық жаза ретінде қарастырылды, ол өз қызметшісі эдомдық Доегке осы міндетті орындауды бұйырды (салыстыр, Сәм. 22:17–23 (HE)). Жоаш өлімнен құтылды, себебі соңғы жағдайда бір ғана дін қызметкері – Абиятар тірі қалды (Санх. 95б). Р. Елеазардың айтуынша, Жоаш жасырынған жер қасиеттілердің артындағы бір бөлме болса, ал Р. Самуил б. Нахманның айтуынша, ол ғибадатхананың жоғарғы бөлмелерінің бірі болды (Ән. Р. i. 66). Патшаның ұлы патшаны майлау қажеттігі болмаса да, Жоаш, Сүлеймен және Йеоахаздың жағдайында, олардың таққа отыруы даулы болды, сондықтан оларға ерекше назар аударылды. (Лев. Р. x. 8) Жоаш патшаның басына қойылған тәж туралы айрықша айтылады (Патшалар 11:12 (HE)), себебі ол дәл келіп, оның патшалыққа лайықты екенін білдірді. (Аб. Зарах 44а)
The extermination of the male descendants of David was considered divine retribution for his responsibility in the extermination of the priests by Saul, who had commanded his servant Doeg the Edomite to perform this task (comp. Sam. 22:17–23 (HE)). Jehoash escaped death because in the latter case one priest, Abiathar, survived (Sanh. 95b). The hiding place of Jehoash was, according to R. Eleazar, one of the chambers behind the Holy of Holies; according to R. Samuel b. Naḥman, it was one of the upper chambers of the Temple (Cant. R. i. 66). Although a king who is the son of a king need not be anointed, an exception was made in the case of Jehoash, as well as of Solomon and Jeoahaz, the succession of each of whom was contested. (Lev. R. x. 8) Particular mention is made of the crown placed on Joash's head (Kings 11:12 (HE)), because it fitted exactly, signifying that he was qualified for kingship. (Ab. Zarah 44a)
Жоғас жазуы
2001 жылы Иоас жазуы немесе ғибадатхана жазуы деп белгілі, тегі белгісіз бір жазу жарияланды, ол Иоас патшалығы кезінде Саломон ғибадатханасына жасалған жөндеулердің тізімі болып көрінеді. Тақташа қара тасқа жазылған 15 жолдан тұратын еврей мәтінінен құралған. Көптеген ғылыми зерттеулерден кейін Израиль археологиялық органдары оны жалған деп мәлімдеді және жасаушыны сотқа тартуға тырысты, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады; бірқатар сарапшылар оның жалған емес екенін айтады.
In 2001, an unprovenanced inscription was published, known as the Jehoash Inscription or Temple Inscription, which appears to be a record of repairs made to Solomon's Temple during Jehoash's reign. The tablet consists of 15 lines of Hebrew text inscribed on a piece of tabular black stone. Following extensive scientific tests, the Israeli archaeological authorities declared it to be a forgery and attempted but failed to prosecute the perpetrator; a number of experts maintain that it is not a forgery.
Хронологиялық жазбалар
Яһуда мен Исраил патшаларының жылдарын санау үшін қолданылған күнтізбелер алты айға қанағаттандырылмаған. Яһуда күнтізбесі тишри айында (күзде) басталатын, ал Исраил күнтізбесі нисан айында (көктемде) басталатын. Сондықтан екі мемлекет арасындағы өзара синхронизациялар патшаның таққа отыру және/немесе қайтыс болу мерзімін алты айлық кезеңге дейін нақтылауға мүмкіндік береді. Жаһоасқа қатысты, кітаптағы мәліметтер оның таққа отыруын б.з.д. 835 жылдың 1 нисаны мен сол жылдың 1 тишри айының алдындағы күн аралығында болғанын көрсетеді. Оның қайтысы б.з.д. 796 жылдың 1 нисаны мен сол жылдың 1 тишри күні аралығында болды. Жосапат патша тұсында солтүстік мемлекеттен алынған тәжірибе бойынша, патшаның кеңседегі бірінші толық емес жылы оның билік еткен бірінші жылы ретінде есептелген жыл санау жүйесі Яһуда патша сарайының жазушылары тарапынан әлі де қолданылып келді.
The calendars for reckoning the years of kings in Judah and Israel were offset by six months, that of Judah starting in Tishri (in the fall) and that of Israel in Nisan (in the spring). Cross synchronizations between the two kingdoms therefore often allow narrowing of the beginning and/or ending dates of a king to within a six month range. For Jehoash, the Scriptural data allow the narrowing of his accession to some time between Nisan 1 of 835 BCE and the day before Tishri 1 of the same year. His death occurred at some time between Nisan 1 of 796 BCE and the day before Tishri 1 of that same year. During his reign, the Judean court recorders were still using the non accession system of measuring years that was adopted in the days of Jehoshaphat from the practice of the northern kingdom, whereby the king's first partial year in office was counted as his first year of reign.
Христиандық мәтіндер
Матфей ішіндегі Евангелияда Исаның шежіресінде Яһуда патшасы Жоғас есімі жоқ. Жоғас Яһуданың төрт патшасының бірі болғандықтан, тағы үш патша – Ахазия, Амасия және Ехояким – осы тізімнен тыс қалған.
The Gospel of Matthew does not list Jehoash of Judah in the genealogy of Jesus, Jehoash being one of four kings of Judah so omitted, the other three being Ahaziah, Amaziah, and Jehoiakim.