Кіріспе

Гүлді өсімдіктер туысы

Мениспермум (ай тұқымы) – ай тұқымы тұқымдасына (Menispermaceae) жататын, жапырақты, өрмелі ағаш тәрізді өсімдіктердің кішігірім туысы. Осы туысқа жататын өсімдіктердің гүлдері екі жынысты, ал жемістері шағын жүзім шоғына ұқсас дәнектерден тұрады. «Ай тұқымы» атауы тұқымның жарты ай пішініне байланысты қойылған. «Мениспермум» сөзі грек тіліндегі μήν (mēn) – «ай» және σπέρμα (sperma) – «тұқым» сөздерінен шыққан. «Ай тұқымы» деген жалпы атау туыс жақын Cocculus туысындағы кейбір түрлерге де қолданылады.

Бұрын осы жерде орналастырылған

Anamirta cocculus (L.) Wight & Arn. (M. cocculus L.)
Calycocarpum lyonii (Pursh) A. Gray (M. lyonii Pursh ретінде)
Cocculus carolinus (L.) DC. (M. carolinum L.)
Cocculus hirsutus (L.) Diels (M. hirsutum L.)
Cocculus orbiculatus (L.) DC. (M. trilobum Thunb. ретінде)
Jateorhiza palmata (Lam.) Miers (M. columba Roxb. немесе M. palmatum Lam. ретінде)
Pericampylus glaucus (Lam.) Merr. (M. glaucum Lam. ретінде)
Sinomenium acutum (Thunb.) Rehder & E. H. Wilson (M. acutum Thunb. ретінде)
Tinospora cordifolia (Willd.) Hook. f. & Thomson (M. cordifolium Willd. ретінде)
Tinospora crispa (L.) Hook. f. & Thomson (M. crispum L. ретінде)
Мениспермум улануының алғашқы көмегі құсуды шақыру, одан кейін дәрілік көмір және натрий сульфатын беру болып табылады. Клиникалық ем: асқазанды шаю (мүмкіндігінше 0,1% калий перманганатымен), дәрілік көмір мен натрий сульфатын енгізу; электролиттерді толықтыру, натрий бикарбонатымен ацидозды бақылау (несептің pH 7,5). Егер спазмдар болса, диазепамды тамырға салу. Тыныс тоқтаған немесе салдарсызданған жағдайда интубация және оттегімен тыныс алуды қамтамасыз ету. Диурезді және бүйрек функциясын тексеру. Сондай-ақ жатыр мойнының қатерлі ісігіне де қатысты. Menispermum canadense дәстүрлі медицинада тоник, жалқылық, дерматологиялық көмек, венерологиялық көмек және диуретик ретінде қолданылған. Миннесота штатындағы Сары медицина округі осы өсімдіктің бір атауымен аталған. Бұл түрдің өсімдіктері кейде гүлзарларда сәндік өсімдік ретінде өсіріледі. Бағбандар осы өсімдікті тамырдан бөліп немесе тұқым арқылы көбейтуге болады.