Кіріспе

Балықтар тобы Cetomimiformes немесе кит балықтары – терең теңіздегі шағын, сәулелі қанатты балықтардың тобы. Кейбір мамандар кит балықтарын Стефаноберициформдар отрядының құрамына, Cetomimoidea суперотбасының ішіне енгізеді. Олардың туысқан тобы – Берисиформдар, оған шамшақ балықтар мен тікұйрықты балықтар кіреді. Бұл топта бес отбасы және шамамен 18 туыс, 32 түр бар (бірақ төмендегі мәліметтерге назар аударыңыз). Кит балықтары тропикалық және қоңыржай ендікте кеңінен таралған, олар 3500 метрден аса тереңдікте кездеседі.

Сипаттама

Кит тәрізді дене пішініне (грекше ketos – "кит" немесе "теңіз құбыжығы", mimos – "еліктеуші" және латынша forma – "тұлға") байланысты Cetomimiformes аталып, өте үлкен ауыздары және жоғары созылатын асқазандары бар. Олардың көздері өте кішкентай немесе қалыптаспаған; бүйірлік сызығы (ірі, қуыс түтіктерден тұрады) қараңғы тереңдікте тіршілік етуге бейімделу үшін жақсы дамыған. Арқа және анальды қанаттары артқа қарай орналасқан; барлық қанаттарында тікендер жоқ. Жүзу қабықшасы личинкалар мен жас балықтарда ғана кездеседі, олар су бетіне жақын суларда тіршілік етеді. Кит балықтарының түсі әдетте қызылдан қызғылт сарыға дейін, кейде қара болады. Кейбір түрлерінде фотофорлар деп аталатын жарық шығаратын органдары бар; мұндай органдар терең теңіз балықтарында кең таралған. Ең ірі түрінің ұзындығы 40 сантиметрге жетеді, ал көптеген түрлері одан екі есе кішідірек. Жыныстық диморфизм (көрінетіндей) өте күшті: аталықтары 3,5 сантиметрге дейін ғана өседі, ал аналықтары он есе ірі болуы мүмкін. Бұл терең теңіз балықтарында жиі кездеседі, аталықтарының негізгі қызметі сперма жеткізу болса, терең теңіздегі шарапшы балықтарындағы паразиттік аталықтар одан да ерекше жағдайды көрсетеді.