Кіріспе
Дайтон жартасы – 40 тонналық тас, бастапқыда Массачусетс штатының Беркли қаласындағы (бұрынғы Дайтон қаласының бөлігі) Таутон өзенінің арнасында орналасқан. Бұл жартас петроглифтерімен (негізінен сызықтар, геометриялық пішіндер, адамдардың схемалық суреттері және расталған мен расталмаған жазулар) және оның көне, белгісіз шығу тегі бар ою-өрнектерімен, сондай-ақ оны жасағандар туралы дау-жанжалдармен танымал. 1963 жылы қоршау бөгетін салу кезінде мемлекеттік қызметкерлер жартасты өзеннен алып, сақтау үшін алып кетті. Ол жақын жердегі Дайтон Рок мемлекеттік паркіндегі музейге орнатылды. 1971 жылы ол Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне (NRHP) енгізілді.
Сыртқы келбеті
Бұл тас көлбеу, алты жақты блок пішіндес, шамамен 1,5 метр биіктікте (2 метр), 2,9 метр енінде (3 метр) және 3,3 метр ұзындықта (3 метр). Ол орташа немесе ірі ұсақталған сұр қоңыр кристалды құмтас. Жазулары бар беті трапеция пішіндес және солтүстік-батысқа қарай 70 градусқа еңкейген. Ол шығанақтың суына қарап жатқан күйінде табылған.
Мемлекеттік саябақ
1952 жылдың қарашасында Нью-Йорк қаласының Мигель Корте Реал ескерткіш қоғамы жартасқа жақын жерді саябақ салу үшін сатып алды. Бірақ 1951 жылы Массачусетс штатының заң шығарушы органы сол жерді мемлекеттік саябақ ретінде мәжбүрлеп алды. Қосымша жерлер сатып алынды. Қазіргі Дайтон Рок мемлекеттік паркінің ауданы ... Дайтон Роктың айналасы әдемілендіріліп, тұрақ және демалысқа арналған жабдықтармен қамтамасыз етілді.
Жазбалардың тереңдігі
Матер оларды терең кесілген деп сипаттаса да, бұл мәлімдеме бүгінгі күнге дейін қайталанып келеді, алғашқы есептер бұл жағдайдың дәл осылай емес екенін көрсетті. ДелаБарр былай деп жазды: Бір нәрсе анық, кесінділердің тереңдігі туралы бұрынғы сипаттамаларды ешқандай өзгеріс үшін дәлел ретінде пайдалануға болмайды. Оларды алғаш сипаттаған адам 1690 жылы «терең ойылып жазылған» деп атады; бірақ Коттон Мэзер, біз білетінше, осы тасты ешқашан көрмеген, сондықтан оның бұл сөзі оның әріптер «үлкен тасқа» жазылған деген басқа сөзімен үйлеседі. Гринвуд 1730 жылы алғашқы сенімді сипаттама береді. Ол «кесіктердің аса үлкен емес екенін» анық айтады, ал оның суреті мен басқа да мәлімдемелері оның нақты әріптерді анықтауда бізден кейінгілерге қарағанда кем қиындық тапқанын көрсетеді. Тіпті бетінің ең төменгі бөлігінде, тек тозудың айқын белгілері байқалатын жерде, Мэтердің суретшісі, Гринвуд және олардың ізбасарлары кейбір кейінгі зерттеушілерге қарағанда әріптерді анықтауда аз сәттілікке жетті. 1768 жылы Сеуолл және 1807 жылы Кендалл сызықтардың көп бөлігінің оларды түсіндіруді мүмкін емес ететіндей жойылғанын, немесе толығымен қиялдауға тәуелді болғанын айтты.
One thing is certain, that former descriptions of the depth of the incisions cannot be used as evidence for any change. The first who describes them calls them "deeply engraved" in 1690; but Cotton Mather had never seen the rock, so far as we know, and this statement of his is doubtless on a par with his other statement that the characters are on "a mighty Rock." Greenwood gives the first reliable description, in 1730. He definitely says that the "indentures are not very considerable," and his drawing and his other statements prove that he had as much difficulty in making out the real characters as has ever been experienced since then. Even on the lowest part of the face, which alone does show evident signs of much wear, Mather's draughtsman, and Greenwood, and their next followers, were even less successful in making out apparent characters than have been some later observers. Sewall in 1768 and Kendall in 1807 made definite statements to the effect that the greater part of the lines were so much effaced as to make their decipherment impossible, or wholly subject to the fancy.