Дәлелсіз альтернативтік медицина: Озон терапиясының қауіптері

Кіріспе

Дәлелденбеген альтернативті медицина

Озон терапиясы – озон немесе озонды заттармен ағзаға енгізетін альтернативті медициналық емдеу. АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) озонды «қауіпсіздігі мен тиімділігі дәлелденбеген кез келген медициналық жағдайда» барлық медициналық қолдануға тыйым салады, «озон – арнайы, қосымша немесе алдын алу терапиясында пайдалы медициналық қолданысы жоқ улы газ. Озонның микробтарды жоюға тиімді болуы үшін, оның концентрациясы адам мен жануарлар қауіпсіз қабылдай алатын деңгейден әлдеқайда жоғары болуы керек». Бұл терапия әртүрлі ауруларға, соның ішінде остеоартритке, дискідегі ісікке, созылмалы жараларға, гепатит B және C, зостерлі герпеске, ЖИТС/АИДС-ке, мультипльді склерозға, қатерлі ісікке, жүрек ауруларына, Альцгеймер ауруына және Лайм ауруына негізгі немесе қосымша ем ретінде ұсынылған, бірақ осы қолданулардың кейбірін қолдайтын деректер шектеулі. 2010 жылы Америкалық қатерлі ісіктер қоғамы озон терапиясының қатерлі ісікке қарсы тиімділігі туралы деректердің нақты еместігін және емнің қауіпті болуы мүмкін екенін ескертті. АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы 1976 жылы бастапқы мәлімдеме жасап, 2006 жылы оны қайталады, озонның тыныс алғанда улы газ екенін және қауіпсіз медициналық қолданылуы жоқ екенін айтты, бірақ олардың мәлімдемелері негізінен өкпедегі қабыну мен өкпе ісінуіне әкелу мүмкіндігіне қатысты. Олар сондай-ақ озонның микробтарды жою үшін тиімді болуы үшін адамдар мен басқа жануарлар қауіпсіз қабылдай алатын концентрациядан әлдеқайда жоғары мөлшерде болуы керектігін атап көрсетеді. Соңғы зерттеулер әртүрлі енгізу жолдарының әртүрлі емдеу және жанама әсерлерге, сондай-ақ диабетикалық нейропатияға әкелуі мүмкін екенін көрсетті. Спортшылардың өнімділігін арттыру үшін оны қолдануына қатысты пікірлер қарама-қайшы, өкпе және/немесе қаңқа бұлшықеттері жүйесінде көптеген жағымсыз әсерлерге қарамастан. Оның қолданылуының өзі тыйым салынбағанымен, оны инъекция жасау алдында қолдануға тыйым салынған заттармен араластыруға болады.

Ozone therapy is an alternative medical treatment that introduces ozone or ozonides to the body. The United States Food and Drug Administration (FDA) prohibits all medical uses of ozone "in any medical condition for which there is no proof of safety and effectiveness", stating "ozone is a toxic gas with no known useful medical application in specific, adjunctive, or preventive therapy. In order for ozone to be effective as a germicide, it must be present in a concentration far greater than that which can be safely tolerated by man and animals." This therapy has been proposed as a primary or adjunct therapy for various diseases, including osteoarthritis, herniated disk, chronic wounds, hepatitis B and C, herpes zoster, HIV AIDS, multiple sclerosis, cancer, heart disease, Alzheimer's dementia, and Lyme disease, though supportive evidence for some of these applications is limited. The American Cancer Society warned in 2010 that evidence for the efficacy of ozone therapy against cancer is inconclusive, and the therapy may be dangerous. The United States Food and Drug Administration initially stated in 1976, and reiterated its position in 2006, that when inhaled, ozone is a toxic gas which has no demonstrated safe medical application, though their position statements primarily deal with its potential for causing inflammation and pulmonary edema in the lungs. They also emphasize that for ozone to be effective as a germicide, it must be present at concentrations far greater than can be safely tolerated by humans or other animals. More recent reviews have highlighted that different routes of administration may result in different therapeutic and side effect profiles, and diabetic neuropathy. There is some controversy about its use by athletes to increase performance despite numerous adverse side effects within the pulmonary and/or skeletal muscle systems. Although its use is not disallowed in and of itself, it can be mixed with banned substances for administration prior to injection.

Қауіпсіздік

Озон терапиясы қауіпті жағымсыз әсерлерге алып келуі мүмкін, ал lc=yes көрсеткішіне дейін кем дегенде бес адам қатерлі ісіктен қайтыс болды. 1975 жылдан 1983 жылға дейін Германияда жүргізілген зерттеулер алты адамның қаза тапқанын, төрт адамның көру қабілетінің бұзылуын, үш адамның параплегиясын, төрт адамның өкпе айналымында газ эмболиясын, екі адамның жүрек ұстамасын, төрт адамның өкпе эмболиясын, екі адамның апаплексиялық параличті және озон терапиясынан кейін екі адамның жүрек ырғағының бұзылуын көрсетті. Көбінесе, өкпе ісігі озонмен емдеудің ең көп кездесетін жағымсыз әсері болып табылады. Бұлшықет жүйесінде озон терапиясының нәтижесінде көптеген жағдайда шеміршектердің жарылуы, остеоартрит, миозит, синовит, буын инфекциялары және бұлшықеттердің жыртылуы тіркелді. Тегінің жүйесінде ең көп кездесетіні – қауіпсіз тері түсінің өзгеруі. Озонды қолданушылардың көпшілігі қазіргі таңда бұл әдісті медициналық қателік деп санайды. Әрбір жағдайда клиникалық картина газ эмболиясына немесе аллергиялық шокқа сәйкес келді. Өте аз мөлшерде газ инъекцияланғаннан кейін аллергиялық шок тіркелгендігі, басқа әдістердің де аллергиялық шокқа әкелуі мүмкін екенін көрсетеді. Озон терапиясымен байланысты алаңдаушылықтың көп бөлігі қанды озонмен байытудың қауіпсіздігіне байланысты. Сүтқоректілерде озонның жоғары концентрацияда жұтылуы өкпе тіндеріндегі қосылыстармен әрекеттесіп, өкпе ісігін қоса алғанда, патологиялық әсерлердің тізбегін тудырады, бірақ озон терапиясы көбінесе озон газын жұтуды қамтымайды. Озонның бір түрі – пероксидтер бактерияларды өлтіру үшін фагоциттердің ішінде табиғи түрде пайда болады, бірақ жасушадан тыс жерде тіндерге зиян келтіруі мүмкін. Оның жақтастары оның әсері тіндерге байланысты екенін айтады, бірақ бұл мәселе әлі де талқыланып жатыр. Басқа да ауыр жағдайлар тіркелді, соның ішінде гепатит С жұқтыру. Озонға негізделген емдеулер орталық нерв жүйесіне токсикалық әсер ете алады, бұл озонға шақырылған энцефалопатия (OIE) деп аталады. OIE көру қабілетінің бұзылуын, сананың өзгеруін, бас ауруын, ошақты неврологиялық жетіспеушілікті, ұстамаларды, бас айналуын, құсуды және лоқсығуды қамтиды, әдісіне қарамастан. Озон терапиясына байланысты неврологиялық белгілері бар пациенттерде OIE қарастырылуы керек.

Ozone therapy has potentially serious adverse effects, and as of lc=yes at least five deaths had been reported due to the therapy's use on people with cancer. From 1975 to 1983 in Germany, research revealed six deaths, four cases of visual disturbance, three cases of paraplegias, four gas embolisms in the pulmonary circuit, two heart attacks, four pulmonary embolisms, two cases of apoplectic paralysis, and two cases of abnormal heart rhythm following ozone therapy. More commonly, pulmonary edema is the most prevalent adverse effect of ozone treatment. In the muscular system, many cases of tendon rupture, osteoarthritis, myositis, synovitis, joint infections, and muscle tears have been documented as results of ozone therapy. In the integumentary system, benign skin discoloration is most common. These all occurred following direct injection of O2/O3 gas: a method now regarded as malpractice by most ozone practitioners. In each case, the clinical picture corresponded either to gas embolism, or allergic shock. The fact that one case of apparent allergic shock followed injection of a very small quantity of gas raises the unknown possibility that other methods of administration might also carry the risk of allergic shock. Much of the concern related to ozone therapy revolves around the safety of blood ozonation. When inhaled by mammals in high levels, ozone reacts with compounds in tissues lining the lungs and triggers a cascade of pathological effects, including pulmonary edema, however, ozone therapy does not usually involve inhalation of ozone gas. It has been argued that while peroxides (a product of ozone) are naturally generated inside phagocyte cells to kill bacteria, outside the cell they can damage tissue. Proponents suggest that its effects are tissue dependent, though the subject is still debated. Other serious incidents reported include transmission of hepatitis C.

Ozone based treatments can be associated with central nervous system toxicity, termed Ozone Induced Encephalopathy (OIE). OIE may include cortical visual impairment, altered mental status, headache, focal neurological deficits, seizures, dizziness, nausea, and vomiting, regardless of the route of administration. OIE should be considered in patients presenting with neurological symptoms in close relation to Ozone Therapy.

Регламенттік және этикалық мәселелер

FDA озонды "қауіпсіздігі мен тиімділігі дәлелденбеген кез келген медициналық жағдайда" медициналық қолдануға тыйым салады, "озон – арнайы, қосымша немесе алдын алу терапиясында пайдалы медициналық қолданысы жоқ улы газ. Озонның бактерияларды жоюға тиімді болуы үшін, оның концентрациясы адам мен жануарлар қауіпсіз қабылдай алатын деңгейден әлдеқайда жоғары болуы керек". 1991 жылдан бері FDA өздерін дәрігер деп таныстырып, озон терапиясын ем ретінде сатушыларға немесе озон терапиясын қолданып адамдарды емдеу үшін медициналық клиника ашқандарға қарсы қудалау шараларын қолданып, түрмеге қамады. Осындай қызметтерге байланысты басқа елдерде де, соның ішінде Уганда мен Таиландта тұтқындаулар болды. Германияда озон терапиясы қымбат бағадағы қатерлі ісікке балама ем ретінде сатылады. Дэвид Горски осы тәжірибені "таза шарлатандық" деп сипаттады. Озон терапиясын жақтаушылар оны Германияда мойындалған ем деп жалған мәлімдейді, бірақ озон терапиясы неміс медицинасымен бекітілмеген. Малайзияда озон терапиясына 2017 жылы тыйым салынды. Малайзия Денсаулық сақтау министрлігі бұл емнің ауыр зиян келтіруі мүмкін екенін және ешқандай ауруды емдеу үшін ғылыми негіздемесі жоқ екенін анықтады. 2023 жылдың 7 тамызында Бразилия үкіметі Бразилия Ұлттық медицина академиясының ғылыми дәлелдердің жетіспеуіне байланысты вето қою туралы сұранысын қабылдамаған күйінде озон терапиясын қосымша ем ретінде заңдастырды.

Тарих

1856 жылы, оның ашылғанына 16 жыл өткен соң, озон алғаш рет денсаулық сақтау орталарында операция бөлмелерін дезинфекциялау және хирургиялық құралдарды стерильдеу үшін қолданылды. XIX ғасырдың соңына қарай, Еуропаның материктік бөлігінде ауыз суды бактериялар мен вирустардан тазарту үшін озонды қолдану кеңінен қалыптасты. 1892 жылы "The Lancet" журналында туберкулезді емдеу мақсатында озон қолдану туралы мақала жарияланды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лондонның Королева Александра әскери госпиталінде озон жараларды дезинфекциялауға қолданылуы мүмкін екендігі тексерілді. Газ жараларға тікелей 15 минутқа дейін қолданылды. Бұл бактериялық жасушаларға да, адам тіндеріне де зиян келтірді. Антисептиктермен шаю сияқты басқа дезинфекциялау тәсілдері артық деп танылды. Психоаналитик Вильгельм Райх озон терапиясын қолдады, ол оның ойынша, ол оргазм деп атаған нақты емес өмірлік күшті арттыруға тиіс болды. Биоэнергетикалық талдау жұмысында Райх "озонидтерді" пайдаланатын құрылғыны жасады, оны "олардың мүшелеріне енгізді".