Британдық Хельсинки тобы: құрылуы, қызметі және тарауы

Кіріспе

Британдық Хельсинки адам құқықтары тобы (БХАҚТ) Оксфорд қаласында орналасқан үкіметтік емес ұйым болды, ол Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының (ЕҚЫҰ) 56 қатысушы мемлекетіндегі адам құқықтарын бақылайтынын мәлімдеді. Атауына қарамастан, бұл ұйым Адам құқықтары жөніндегі Хельсинки комитетімен байланысты болған жоқ. БХАҚТ демократияны таңуға батыстың араласуын сынады және бірқатар коммунистік және посткоммунистік режимдердің, сондай-ақ бірқатар африкалық диктаторлардың батыстан саяси тәуелсіздік алу құқығын қолдайтынын мәлімдеді. Топ сонымен қатар OSCEwatch деген атты да пайдаланды, бұл оның миссиясының бір бөлігі ЕҚЫҰ қызметін қадағалау екенін көрсетеді. OSCEwatch және БХАҚТ веб-сайттары бірдей, екеуі де бір-біріне ашық сілтеме жасайды. Британдық қайырымдылық комиссиясы 2010 жылдың қыркүйегінде ұйымның тізімін алып тастады, себебі "қызметін тоқтатты" деп көрсетілді.

Қатысу және қаржыландыру

BHHRG 1992 жылы құрылған. Ол Оксфордтағы тарихшы профессор Норман Стоунның үйінен басқарылды, ол кейде BHHRG іс-шараларына қатысты және оның әйелі Кристин Стоун пен Оксфордтың тарихшысы Марк Алмонд (сонымен қатар төрағасы болған) бірлесіп құрған. Оның сенімділері Марк Алмонд, Энтони Дэниелс (The Daily Telegraph газетінде Теодор Далримпл деген псевдониммен жазады), Джон Лаухланд, Кристин Стоун және Мэри Уолш болды. Алмонд, Дэниелс, Лаухланд және Стоун Ұлыбританияның консервативті зиялыларының қатарында болды және британдық газеттерге тұрақты түрде материалдар жазды. Америкалық заңгер Чад Нагл, antiwar.com сайтына жиі үлес қосатын, сондай-ақ бұл топпен байланысты болды. 1990 және 2000 жылдардың басында Балқан тарихының түрлі аспектілері туралы кітаптар жазған, ерте заманғы Ұлыбритания мен Еуропа тарихшысы Ноэль Малкольм 1994 жылы құрылтайшылар тізімінде болды және 1999 жылы оның атынан сөз сөйледі, бірақ кейіннен топтан шығып кеткен. BHHRG «ресми» Хельсинки комитеті емес еді, себебі ол Хельсинки комитеттерінің бас ұйымына, сол кездегі Халықаралық Хельсинки федерациясына (IHF) мүше болған жоқ. IHF-та Ұлыбританияның өкілі 1976 жылы құрылған Парламенттік Адам құқықтары тобының Британдық Хельсинки кіші комитеті болды. Бұл BHHRG-нің Британдық Хельсинки комитеті деп қате аталуына себеп болды, соның салдарынан Британдық Хельсинки кіші комитеті өз веб-сайтына кіретін адамдардан «Аталған Британдық Хельсинки тобы IHF-ке қатысы жоқ екенін ескеріңіз» деп сұрауға мәжбүр болды. BHHRG мүшелері, басқару және қаржыландыру мәселелері біршама түсініксіз болды. Бұл аспектілер оның веб-сайтында талқыланбады, ал сенімділер туралы мәліметтер тек Ұлыбританияның қайырымдылық комиссиясына заң бойынша ұсынылатын есептерде ғана келтірілді. Жарналы есептерінде 1997–2003 жылдар аралығында 417 332 фунт стерлинг табыс түскені және сол кезеңде 449 086 фунт стерлинг жұмсалғаны көрсетілген. Кейіннен ұйымның жағдайы нашарлап, 2001 жылдан кейін қаржыландыру көлемі шамамен 99%-ға төмендеді. The Economist журналы 2004 жылы бұл себептің бірі болуы мүмкін екенін айта келіп, «топ Милошевич сияқты адамдарды қолдағаннан кейін барлық қолдаушыларын жоғалтты» деп жазды. Оның демеушілерінің кім екені де белгісіз болды. 1999 жылы Ноэль Малкольм топқа қаржылай көмек көрсеткендер туралы «көптеген себептерге байланысты» ақпарат жарияламағанын түсіндірді: «Олар [сыншылар] қаржылай демеушілермен бірге [топқа қарсы] науқанды бастайды». Тек бірнеше салымшының аты-жөні белгілі болды. BHHRG 1992 жылы жариялаған материалдарында UKIP (сол кездегі Тори) партиясының Лорд Пирсон және Дэвид пен Люсиль Пэккард қоры донорлар ретінде аталды. BHHRG-нің «Біз туралы» бетінде «ешқандай үкіметтен қаржы алмаймыз» делінген, бірақ Сыртқы істер министрлігінің мәліметіне сәйкес, ол 1995 жылы сайлауды бақылау миссиясы үшін Сыртқы істер және Достастық істері кеңсесінен қаржы алған. Бұл қаржыландыру олардың топты жақпарушылықпен, жартылайлықпен және сенімсіздікпен қарағанын анықтағандықтан тоқтатылды. Кейіннен бұл көзден қаржы алмады және оның жақтастары бұл топтың үкіметке тәуелсіз екенін дәлелдеді.

The BHHRG was founded in 1992. It was run from the Oxford home of historian Professor Norman Stone, who on occasion took part in BHHRG activities, and was co founded by his wife Christine Stone and fellow Oxford historian Mark Almond (who was also its chairman). Its trustees comprised Mark Almond, Anthony Daniels (who writes for The Daily Telegraph under the pseudonym Theodore Dalrymple), John Laughland, Christine Stone and Mary Walsh. Almond, Daniels, Laughland and Stone were members of Britain's conservative intelligentsia and regular contributors to British newspapers. Chad Nagle, an American lawyer who frequently contributes to the website antiwar. com, was also associated with the group. Noel Malcolm, a historian of early modern Britain and Europe who in the 1990s and early 2000s wrote books on aspects of Balkan history, appeared on a 1994 list of founders and spoke on its behalf in 1999 but later apparently left the group. The BHHRG was not an "official" Helsinki Committee, as it was not affiliated with the Helsinki Committees' umbrella organisation, the then International Helsinki Federation (IHF). The United Kingdom's representative in the IHF was the British Helsinki Subcommittee of the Parliamentary Human Rights Group, established in 1976. This led to the BHHRG being mistakenly labelled the British Helsinki Committee, which prompted the British Helsinki Subcommittee to ask visitors to its website to

"PLEASE NOTE that the so called British Helsinki Group is NOT affiliated with the IHF"
For its part, the BHHRG website said nothing on the subject. The membership, management and funding of the BHHRG were somewhat obscure. These aspects did not appear to be discussed at all on its website, and the details of its trustees were given only in its legally required returns to the UK's Charity Commission. Its published accounts stated that it received £417,332 in income between 1997–2003 and spent £449,086 in the same period. The organisation later appeared to fall on hard times, with its funding falling by nearly 99% after 2001. A possible reason was suggested by The Economist, which reported in 2004 that

"the group lost almost all its supporters when it threw its weight behind people like Mr Milošević." The identity of its backers was also unclear. Still with them in 1999, Noel Malcolm explained that the group does not disclose its donors

"for obvious reason[s]: they [critics] would then start to campaign [against the group] with the financial backers." Only a few contributors were known by name. Material that the BHHRG issued in 1992 cited the UKIP (then Tory) peer Lord Pearson of Rannoch and the David and Lucile Packard Foundation as donors. The BHHRG's "About Us" page stated that it "does not receive funding from any government" but, according to a Foreign Office source, it received money from the Foreign and Commonwealth Office for an election observer mission in 1995. The source said funding was cut off because they found the group prejudiced, partial and unreliable. It subsequently received no funding from this source and its advocates said this proved the group was independent of governments.

BHHRG туралы басқалардың мақалалары

Халықаралық Хельсинки федерациясының BHHRG мәртебесі туралы мәлімдемесі. "Хельсинки" адам құқықтарына адалдықты кепілдік бермейді", - деп жазды Greek Helsinki Monitor, 3 тамыз 1997. "Мониторлардың соғысы", Джереми Друкер, Transitions журналы, 15 ақпан 1999. Еуропалық рома халқының құқықтары орталығының мүшесі 1999 жылғы чех тіліндегі рома халқы туралы есепті сынады. "Еуропаның ең жаман режимдеріне пиармен қызмет етеді", The Guardian (Ұлыбритания), 30 қараша 2004. "Януковичтің достары: диктаторларды қорғайтын адам құқықтары тобы", The Economist (Ұлыбритания), 2 желтоқсан 2004. "Либертариандық қозғалыстың шетінде бірдеңе шіріп жатыр", Том Палмер, 11 желтоқсан 2004.