Кіріспе

Венесуэла президенті Антонио Леокадио Гусман Бланко (28 ақпан 1829 – 28 шілде 1899) – венесуэлалық әскери басшы, мемлекет қайраткері, дипломат және саясаткер. Ол үш рет Венесуэла президенті болды: 1870 жылдан 1877 жылға дейін, 1879 жылдан 1884 жылға дейін және 1886 жылдан 1887 жылға дейін. Сонымен қатар, ол Венесуэла Федеративтік соғысы кезінде генерал болды. Ол "Сары либерализм" деп аталатын қозғалыстың мүшесі еді.

Ерте өмір және білім

Гусман Каракаста Антонио Леокадио Гусманның – венесуэлалық журналист, саясаткер және Либералды партияның негізін қалаушы, сондай-ақ Карлота Бланко Херес де Аристигьетаның ұлы ретінде дүниеге келді.

Әскери мансап және елші

Ол генерал Джулиан Кастроның әкімшілігімен елден қуылды және генерал Хуан Крисостомо Фальконның Венесуэлаға басып кіруіне қатысты, оның бас хатшысы болды. 1860 жылғы қыркүйекте Копле шайқасында Фальконның толық жеңіліске ұшырауынан кейін Гусман басшысымен бірге қашып, Вест-Индияға көмек сұрау үшін жіберілді. 1861 жылдың соңында ол Фальконмен бірге Коро жағалауына қайтадан қонды, көптеген шайқастардан кейін 1863 жылдың 22 мамырында Коше шарты жасалды, осы шарт бойынша қарулар төмен қойылды және Ла Викторияда президент сайлауы шақырылды, онда Фалькон президент, ал Гусман вице-президент болып сайланды. Гусман сол кезде Қаржы министрі болды және қарыз алу үшін Лондонға сапар шекті. 1863 жылы ол Венесуэланың Сыртқы істер министрі қызметін атқарды. 1863 жылдың 7 тамызында Гиллермо Телл Вильегос Венесуэланың Сыртқы істер министрі (Ministerio de Relaciones Exteriores) болып тағайындалды және Гусманның болмауы кезінде оның қызметін уақытша атқарды.

1868-1877: Венесуэлаға оралды және президент болды

Қайтып оралғаннан кейін ол қысқа мерзімге атқарушы билікті басқарды, сосын конгресс президенті болып сайланды. 1868 жылы Фалькон құлатылғаннан кейін Гусман елден шығып кетті, бірақ 1869 жылы төңкеріс жетекшісі болды, ал 1870 жылы ерекше өкілеттіктермен уақытша президент атанды және жеті жыл бойы елді диктатор ретінде биледі. 1871 жылы Бланко жарлық арқылы Territorio Colón (Колумб аймағын) құрды, оған Лос-Рокес және басқа да іргелес аралдар кірді. Паласио Федеральді Заң шығарушы органы, сондай-ақ Капитолий деп белгілі, Венесуэланың Каракас қаласындағы тарихи ғимарат, қазірде Ұлттық Ассамблеяға орналасқан. Ол 1872 жылы Гусманның тапсырысымен сәулетші Лучано Урданета Варгастың жобасы бойынша салынды. 1876 жылы Гусман басшылығымен Каракас университеті Паласио де лас Академиас ғимаратына көшірілді, оның бұрынғы отарлық фасады неоготикалық стильде қайта жаңартылды.

1878-1884: Президент ретінде екінші мерзім

Оның орнын баскан генерал Франсиско Линарес Алькантара 1878 жылы желтоқсанда қызмет бабында қайтыс болды, ал Гузман үкіметке қайта оралғанға дейін бірнеше революциялық көтерілістер болды. 7 жастан 14 жасқа дейінгі тегін және міндетті білім беру 1880 жылы 27 маусымда президент Гусманның жарлығымен орнатылды, содан кейін 1881 жылы Гусман Бланко басшылығымен Халыққа білім беру министрлігі құрылды. 1870 жылдан бастап 15 жыл ішінде бастауыш мектептердің саны төрт есеге көбейіп, 2000-ға жуық болды, ал балалардың оқуға қатысуы он есеге өсіп, 100 000-ға жуық болды. Фалькон-Сулия – Гусманның бастамасымен 1881 жылы құрылған Венесуэла штаты. Ол 1880 жылы 14 қыркүйекте елге көрсеткен қызметтері, еңбегі мен қоғамға тигізген пайдасы үшін тағайындалатын Венесуэланың ең жоғары наградасы болған "Азат етуші" орденін құрды. "Gloria al Bravo Pueblo" ("Батыл халыққа даңқ") әні Гусманның 1881 жылы 25 мамырдағы жарлығымен Венесуэланың ұлттық әнұраны ретінде қабылданды. 1883 жылғы сайлауда оның достасының бірі, генерал Хоакин Креспо президент деп жарияланды, ал Гусман Францияда елші болып тағайындалды, Парижде зәулім өмір сүрді.

1885-1899: Үшінші және соңғы мерзім

1886 жылы ол қайтадан президенттікке келді. Гусман 1871 жылдан бастап бірнеше штаттың губернаторы болған 1880-ші жылдардың соңында "Ұлы американдық" деген лақап атымен танылды. Осы кезеңде Венесуэла жан-жақты дамуға ие болды (Каракастың дамуының көп бөлігі оның еңбегімен байланысты) және шетелдерден алынған несиелердің арқасында кофе өндірісі қарқынды өсті. Кейбір тарихшылардың пікірінше, Гусман Бланко басқарған Венесуэла үкіметі тұрақты болғанымен, сыбайлас жемқорлыққа толы еді. Гусман Бланко қазынадан ақша ұрлаған, өкілеттігін теріс пайдаланған, ал епископпен келіспеушілік туғаннан кейін, оның пікірін бөлісетін дін қызметкерлерін елден қуған және католик шіркеуіне тиесілі мүлікті тәркілеген. Әкімшілік қызметі кезінде күшті наразылыққа тап болған Гусман Бланко Симон Боливардың денесін қайтадан жерлеуге бұйрық берді, оны Венесуэланың Ұлттық пантеонына қою арқылы Боливардың идеалдарын жақтады, екеуінің көзқарастары қарама-қарсы болғанына қарамастан. Оның ізбасары, көзге түспеген Гермогенс Лопес те оның ықпалында болды деп есептеледі.

Саясат және мұра

Гусманның авторитарлық режимі экономикалық және құқықтық реформалармен, сондай-ақ оның нәтижесінде қол жеткізген табыстармен күрт қайшылықта болды. Оның үкіметі заманауи валютаның (боливар) құрылуына, ұлттық әнұранның қайта жаңғыртуына, екінші ұлттық санаққа, Ла Гуаира мен Каракас теміржолының салынуына, Венесуэла тілі академиясының негізін қалауға, Каракас пен Ла Гуаира арасында телефон байланысын орнатуға, ауыл шаруашылығы мен білім беруді дамытуға (1870 жылғы Мемлекеттік және міндетті білім беру туралы жарлық), сауда-саттықты ынталандыруға және маңызды мемлекеттік құрылыстарға (Ұлттық пантеон, Капитолий және Муниципаль театр, сондай-ақ басқа да нысандар) жауапты болды. Тарихшы Чарльз Л. Дэвис Гузманды күшті саясаткердің мысалы ретінде қарастырады. Ол сонымен қатар масондықпен айналысқандықтан, Венесуэладағы Рим католик шіркеуінің ықпалын күрт азайтты.

Жеке өмір

Гусман 1870 жылдан 1877 жылға дейін, 1879 жылдан 1884 жылға дейін және 1887 жылдан 1888 жылға дейін Венесуэланың бірінші ханымы болған Ана Тереза Ибарра Урбанехаға үйленген. Ол неке арқылы Венесуэла банкирі Мануэль Антонио Матосқа үйленген Мария Ибарра Урбанеханың қайнағасы болды. Ол Франциядағы Пасси зиратына жерленген. Бірнеше жүз жыл өткен соң оның қалдықтары Ұлттық пантеонға қайта жерленді. Он тоғызыншы ғасырдың соңында Гусман Антимано аймағында "La Pequeña Versalles" (Кіші Версаль) деп аталатын сарай салды. Ұлттық ескерткіш деп жарияланғанына қарамастан, Гусманның қайтысынан кейін сарай пайдаланылмай қалды, бірақ 2004 жылы толықтай қалпына келтіріліп, әлеуметтік-мәдени орталық және спорт кешеніне айналды.