Кіріспе
Жава теңізі (, ) – Индонезиядағы Жава мен Калимантан арасындағы кең, ақырғы тереңдігі аз теңіз. Ол Сунда шельфінде, солтүстікте Борнео, оңтүстікте Жава, батыста Суматра және шығыста Сулавеси аралдарының арасында орналасқан. Солтүстік-батыстағы Каримата бұғазы оны Оңтүстік Қытай теңізімен байланыстырады. Бұл – Батыс Тынық мұхитының бір бөлігі.
The Java Sea (, ) is an extensive shallow sea on the Sunda Shelf, between the Indonesian islands of Borneo to the north, Java to the south, Sumatra to the west, and Sulawesi to the east. Karimata Strait to its northwest links it to the South China Sea. It is a part of the western Pacific Ocean.
География
Ява теңізі Сунда шельфінің оңтүстік бөлігін қамтиды. Шамалы тереңдігі бар, орташа тереңдігі шамамен – метрді құрайды. Ол шамамен шығыстан батысқа – километрге, солтүстіктен оңтүстікке – километрге созылып жатыр және жалпы ауданы – шаршы километрді алады.
Теңіз соңғы мұз дәуірінің соңында теңіз деңгейінің көтерілуі нәтижесінде пайда болған. Оның дерлік біркелкі жазық түбі және дренаждық арналардың болуы (арал өзендерінің сағаларына дейін жететін) Сунда шельфінің бұрын тұрақты, құрғақ, жазық рельефті жер (пенен) болғанын көрсетеді, үстінде эрозияға төзімділігі арқасында қазіргі аралдарды құрайтын бірнеше граниттік төбелер (монадноктар) қалған.
It formed as sea levels rose at the end of the last ice age. Its almost uniformly flat bottom, and the presence of drainage channels (traceable to the mouths of island rivers), indicate that the Sunda Shelf was once a stable, dry, low relief land area (peneplain) above which were left standing a few monadnocks (granite hills that, due to their resistance to erosion, form the present islands).
Тарих
1942 жылдың ақпан-наурызындағы Ява теңізіндегі шайқас Екінші дүниежүзілік соғыстың ең қымбатқа түскен теңіз шайқастарының бірі болды. Ява аралын жапон шабуылынан қорғауға тырысқан Нидерланд, Ұлыбритания, Австралия және АҚШ-тың теңіз күштері дерлік толығымен жойылды.
Оқиға
2014 жылдың 28 желтоқсанында Индонезия AirAsia 8501 рейсі Шығыс Яваның Сурабая қаласынан Сингапурге бағыт алғанда Ява теңізіне құлады. 162 жолаушы мен экипаждың барлығы қаза тапты. 2018 жылдың 29 қазанында Lion Air 610 рейсі Джакартадағы Сокарно-Хатта халықаралық әуежайынан ұшып шыққаннан кейін, Пангкал-Пинаңдағы Депати-Амир әуежайына бет алғанда, Жава теңізіне құлады. Борттағы 189 жолаушы мен экипаж мүшесінің барлығы қаза тапты деп есептеледі. 2021 жылдың 9 қаңтарында Шривиджая Эйрлайнз әуе компаниясының 182 рейсі ретінде орындалған Boeing 737 500 (PK CLC) ұшағы, 50 жолаушы мен 12 экипаж мүшесімен бірге, Супадио халықаралық әуежайына бағыт алған Сокарно-Хатта халықаралық әуежайынан ұшып шыққаннан кейін Лаки аралының жанында апатқа ұшырады.
Экономикалық қызмет
Теңіз түбінің оңтүстік бөлігі геологиялық тұрғыдан мұнай кен орындары бар және теңіз астына дейін созылатын Жаваның солтүстік бөлігімен ұқсас екені бұрыннан белгілі. Оңтүстік-шығыс Калимантан жағалауындағы суларда да мұнай кен орындарының табылуына жағдай жақсы. Мұнай мен табиғи газты сәтті іздеу орны ретінде Ява теңізі Индонезияның экспорт бағдарламасының негізіне айналды. Балық аулау Ява теңізіндегі маңызды экономикалық қызметтің бірі болып табылады. Аймақта 3000-нан астам теңіз жануарларының түрлері кездеседі. Мұнда Каримюжава сияқты бірнеше ұлттық саябақтар бар. Мың аралдар ұлттық астана Джакартаның солтүстігінде орналасқан және қаланың жалғыз округі болып табылады. Ява теңізі маңындағы аймақ танымал туристік орын. Су астына сүңгіп, теңіздің астындағы үңгірлерді, кемелердің құлау орындарын, кораллдарды, губкаларды және басқа да теңіз жануарларын зерттеуге және фотоға түсіруге болады.